Bidâyetü'l-Müçtehid ve Nihâyetü'l-Muktesid Adlı Eserdeki Züfer B. Hüzeyl Ebû Yusuf ve İmam Muhammed'e Nispet Edilen Görüşlerin Tahkiki
Abstract
İslam hukuk tarihinde ilm-i hilâf, önemli bir tür olarak karşımıza çıkmaktadır. Fıkıh mezhepleri arasındaki ihtilâfları konu edinen ilim dalı olarak tanımladığımız ilm-i hilâfa dair en önemli kaynaklardan birisi şüphesiz İbn Rüşd’ün Bidâyetü’l-müçtehid ve nihâyetü’l-muktesid adlı eseridir. İbn Rüşd’ün, eserinde, dört mezhebin görüşlerini ele alması ve birçok âlimin görüşlerine değinmesi ve dahası mezheplerin ana kaynaklarının üretildiği coğrafyadan uzakta yaşaması, yaptığı nakillerin sahihliği problemini ortaya çıkarmaktadır. Bu sebeple makalede, Bidâyetü’l-müçtehid’deki Züfer b. Hüzeyl, Ebû Yusuf ve İmam Muhammed’e ait olan görüşler konu edinmiştir. Bu bağlamda eserde, üç Hanefî imama ait 76 görüş bulunduğu tespiti yapılmış olup İbn Rüşd tarafından 4 görüşün yanlış nakledilmiş olabileceği sonucuna ulaşılmıştır.
Keywords
İbn Rüşd, Züfer, Ebû Yusuf, İmam Muhammed, Bidâyetü’l-müçtehid ve Nihâyetü’l-muktesid
References
- Buharî, Ebû Abdillah Muhammed b. İsmail. el-Câmiu’s-Sahîh. Beyrut: Dâru’l-Kütübi’l-ilmiyye, 2013.
- Darekutnî, Ebü’l-Hasan Ali b. Ömer b. Ahmed. es-Sünen. Beyrut: Müessesetü’r-Risale, 2004.
- Ebû Dâvûd, Süleymân b. el-Eş‘as b. İshâk es-Sicistânî el-Ezdî. Sünen-i Ebî Dâvûd. nşr. Muhammed Abdülaziz el-Hâlidî. Beyrut: Dâru’l-kütübi’l-ilmiyye, 2013.
- İbn-i Mâze el-Buhari, Burhânuddin Ebi’l-meâ’lî. el-Muhîtu’l-Burhânî fî’l-fıkhi’n-Nu’manî. 9 Cilt. Beyrut: Dâru’l-Kütübi’l-İlmiyye, 2004.
- İbn Rüşd, Ebu’l Velîd Muhammed b. Ahmed. Bidâyetü’l-Müctehid ve Nihâyetü’l-Muktesıd. Beyrut:Dâru’l-Kütübi’l-İlmiyye, 2013.
- Kâsânî, Alâeddin Ebî Bekr b. Mesû’d. Bedâiu’s-Sanâi’ fî Tertîbi’ş-Şerai’. 10 Cilt. Beyrut: Daru’l-Kütübi’l-İlmiyye, 2003.
- Mevsılî, Abdullah b. Mahmûd. el-İhtiyâr li ta’lîli’l-Muhtâr. 5 Cilt. İstanbul: Çağrı Yayınları, 2007.
- Merginânî, Burhânüddîn Alî b. Ebî Bekr b. Abdilcelîl el-Ferganî. nşr. Tallâf Yusuf. el-Hidâye Şerhu Bidâyeti’l-Mübtedî. 4 Cilt. Beyrut: Dâru İhyâi’t-türâsi’l-arabî, ts.
- Özen, Şükrü “Hilâf”. Türkiye Diyânet Vakfı İslam Ansiklopedisi. 17/527/538. İstanbul: TDV Yayınları, 1998.
- Serahsî, Şemsü’l-eimme Ebû Sehl Ebû Bekir Muhammed b. Ahmed. Edt. Prof Dr. Mustafa Cevat Akşit, Kitâbü’l-Mebsût. 30 Cilt. İstanbul: Gümüşev Yayınları, 2008.