Abdülkerîm Müderris'in Mevâhibu'r-Rahmân fî Tefsîri'l-Kur'ân Adlı Tefsiri ve Müteşâbih Âyetlere Yaklaşımı
Abstract
Abdülkerîm Müderris, Irak’ın ve İslâm âleminin ünlü çağdaş âlimlerindendir. Müderrislik, imamlık ve müftülük gibi birçok görevle birlikte yerli ve yabancı yüzlerce öğrenci yetiştirmiştir. Tefsir, hadis, fıkıh, tarih, tasavvuf ve edebiyat gibi pek çok alanda yetmişten fazla eser kaleme almıştır. Zengin bir ilmî mirası geride bırakan Müderris’in en meşhur çalışmalarından biri Mevâhibu'r-Rahmân fî Tefsîri'l-Kur'ân adlı tefsiridir. Müderris, alanında önemli bir konuma sahip olan bu tefsirinde kelimelerin iştikakına, dil inceliklerine, filolojik açıklamalara, belâgat nüktelerine oldukça yer vermiştir. Müderris’in tefsirinde dikkat çeken hususların başında onun itikâd ilmindeki otoritesi gelmektedir. Müderris, müteşâbih âyetleri genellikle selef âlimlerinden farklı bir yaklaşımda bulunarak onları akli ve nakli delillerden istifade ederek yorumlama gayreti içerisine girmiştir. Çalışmamızda öncelikle Abdülkerîm Müderris'in hayatı ve ilmî kişiliğine kısaca temas edilecektir. Ardından müellifin Mevâhibu'r-Rahmân fî Tefsîri'l-Kur'ân adlı tefsirinin genel özellikleri hakkında bilgi verilecektir. Müfessirlerin müteşâbih âyetlere genel yaklaşımlarını ele aldıktan sonra Müderris'in müteşâbih âyetlere yaklaşımını ve onun Kur’ân’da Allah’ın zâtına isnâd edilen istivâ, rü’yetullah, yed, ayn, vech, kabza, fevk, cenb, ityân ve meci gibi müteşâbihleri nasıl te’vil ettiği ele alacaktır
Keywords
References
- Abdulbâkî, Muhammed Fuâd. el-Mu’cemu’l-müfehres li alfâzi’l-Kur’âni’l-Kerîm. Beyrut: Dâru İhyai’t-Türasi’l-ʻArabî, ts.
- Beğâvî, Ebû Muhammed Hüseyin b. Mesʻûd. Meâlimü’t-tenzîl. 4 cilt. Beyrut: Dâru’l-Kütübi’l-ʻİlmiyye, 2016.
- Berîfekânî, ʻAbid Hasen Cemîl. “eş-Şeyh ʻAbdülkerîm el-Müderris ve cuhûduhu’l-ʻilmiyye” Medrese ve İlahiyat Kavşağında İslâmî İlimler Sempozyumu, ed. İsmail Narin. 2/547-562. Bingöl: Bingöl Üniversitesi Yayınları, 2013.
- Buhârî, Ebû ʻAbdillâh Muhammed b. İsmail. el-Câmiʻu’s-sahîh. 6 cilt. Beyrut: Dâru İbn Kesîr, 1987.
- İbn ʻAbbâs, ʻAbdullah. Tenvîru’l-mıkbâs min Tefsîri İbni’l-ʻAbbâs. cem eden. Mecdüddîn Ebû Tâhir Muhammed b. Yaʻkûb el-Fîrûzâbâdî. Lübnan: Dâru’l-Kütübi’l-ʻİlmiyye, ts.
- İbn ʻAbdurrahmân, ʻAhmed. Menhecu’ş-Şeyh ʻAbdülkerîm el-Müderris fi Tefsîrihi Mevâhibu'r-Rahmân fî Tefsîri'l-Kur'ân. Umman: Câmiʻatü’l-ʻUlûmi’l-İslâmiyyeti’l-ʻÂlemîyye, Külliyetü’d-Daʻveti ve Usûlü’d-Dîn, Kısmu’t-Tefsîri ve ʻUlûmi’l-Kur’ân, Yüksek Lisan Tezi, 2011.
- İbn ʻAşûr, Muhammed Tâhir. et-Tahrîr ve’t-tenvîr. 30 cilt. Beyrut: Mûessetu’t-Târîh, ts.
- İsfahânî, Hüseyn b. Muhammed b. Mufaddal. Müfredâtu elfâzi’l-Kur’ân. çev. Yusuf Türker. İstanbul: Pınar Yayınları, 2012.
- Kâsimî, Muhammed Cemâluddîn. Mehâsinu’t-te’vîl. thk. Muhammed Bâsil. 9 cilt. Beyrut: Dâru’l-Kütübi’l-ʻİlmiyye, 2. Basım, 2003.
- Kattân, Mennâʻ. Mebâhis fi ʻulûmi’l-Kur’ân. Riyad: Mektebetü’l-Meʻârifi li’n-Neşri ve’t-Tevzîʻ, 2011.