Şanlıurfa ile İlişkilendirilen Peygamberler
Öz
Şehirler ve medeniyetler kendilerini insanlık tarihinde yer edinmiş kişilerle birlikte ilişkilendirerek kültürlerine bir değer ve kutsiyet atfetme çabası içindedirler. Bu, bazen köklerinin derinliğini dile getirmek bazen de ticarî kaygılar sebebiyle başvurulan gerekçelerden kaynaklanabilmektedir. Ancak halkın genel kabulü olan hususlar hemen kabul edilemeyeceği gibi bir celsede reddedilmemeli, doğruluğu araştırılmalıdır. Bu tür bir araştırma bazen halkın şifahî kültürüne zıt, bazen de destekler nitelikte ilmî verilerin tespitine imkân sağlamaktadır.
Şehirlerin şifahî kültürde ilişkilendirildiği önemli şahsiyetler içerisinde en önde peygamberler yer almaktadır. Bu çerçevede adı en fazla öne çıkan yerlerin başında Urfa gelmektedir. Öyle ki Urfa ile ilişkilendirilen peygamber sayısı halk tarafından on dörde kadar çıkarılmaktadır. Ancak bu ilmî verilerle teyide muhtaç bir konudur. Çalışmada söz konusu peygamberlerin bölgeyle irtibatına dair veriler başta Kur’an ve ilgili tefsirler olmak üzere Tevrat, İncil gibi dinî kaynaklar ile tarihî kaynaklar araştırılmak suretiyle ortaya konulmaya çalışılmıştır.
Anahtar Kelimeler
References
- el-‘Aclûnî, İsmail b. Muhammed. el-Feyzû’l-cârî bi şerhi Sahîh İmâm el-Buhârî. Dâru’l-Kemâl el-Müttahide, 1439.
- Abbas Muhammed el-’Azzâvî. Mevsu’atu tarihi’l-Irâk beyne ihtilâleyn. 8 Cilt. Dâru’l-Arabiyye, 1425.
- Abdulkadir Karahan. “Hz. İbrahim Hakkında İngilizce Bir Eser ve Bazı Mütalaalar” Hz. İbrahim (a.s)’ı Anma Şanlıurfa 1. Kültür ve Sanat Haftası. Şanlıurfa, Şurkav Yay.1992.
- Abdullatif Sultânî. Ahmed b. Yusf. Ahbâru’l-devle ve esâru’l-uvel fi’t-tarih. thk. Fehmî S’ad. 3 Cilt. Alemu’l-Kütüb, 1992.
- Abdüsselam b. Muhsin Âl İsa. Dirâset Nakdiyye fî Merviyyât el-vârida fî şahsıyyât Ömer b. el-Hattâb. 2 Cilt. Medine: ‘İmâdatu’l-Bahsi’l-İlmiyyi bi Câmi‘ati’l-İslâmiyye, 2002.
- Aydemir, Abdullah. İslâmî Kaynaklara Göre Peygamberler. Ankara: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları, 1992.
- Bedruddin el-‘Aynî, Mahmud b. Ahmed. ‘Umdetu’l-kârî şehhi sahîhi’l-Buhârî. Beyrut: Dâru İhyâi’t-Türâsi’l-Arabî, ts.
- El-Benâkitî Ebû Süleyman Davud. Tarih el-Benâkitî. thk. Mahmud Abdülkerim Ali. Kahire: el-Merkezu’l-Kavmî, 2007.
- Buhârî, Ebû Abdillâh Muhammed b. İsmail el-. el-Câmiʿu’ṣ-ṣaḥîḥ. nşr. Muhammed Züheyr b. Nasr. 8 Cilt. b.y.: Dâru Tavki’n-Necât, 2. Basım, 1422/2001.
- Carsten Niebuhr, Reisebescheriebung nach Arabien und andren umliegen-den Landern. Arabistan ve Civarında Bulunan Diğer Ülkeler Seyahatnamesi. Kopenhagen 1778.