Review

POKA-YOKE’NİN SAĞLIK SEKTÖRÜNDE UYGULANABİLİRLİĞİ: LİTERATÜR TARAMASI

Volume: 24 Number: 48 December 18, 2025
TR EN

POKA-YOKE’NİN SAĞLIK SEKTÖRÜNDE UYGULANABİLİRLİĞİ: LİTERATÜR TARAMASI

Abstract

Sağlık sektörü, insan yaşamını doğrudan etkileyen kritik kararların alındığı, hata kabul etmeyen bir alandır. Bu sektörde yapılabilecek en küçük hatalar dahi hasta güvenliğini ciddi şekilde tehlikeye atabilir ve telafisi zor sonuçlara yol açabilir. Bu bağlamda sıfır hata yaklaşımının benimsenmesi, sağlık hizmetlerinin güvenilirliğini artırmak açısından büyük önem taşımaktadır. Endüstriyel kökenli bir yöntem olan Poka-Yoke, hataları oluşmadan önce önlemeye odaklanan pratik ve etkili bir hata önleme yaklaşımıdır. Bu çalışmada, Poka-Yoke yönteminin sağlık sektörüne uygulanabilirliğini değerlendirmek amacıyla yapılmış olan akademik yayınlar sistematik bir şekilde incelenmiştir. Bu çalışmada toplam 50 bilimsel çalışma analiz edilerek, sağlık hizmetlerinde insan hatalarının önlenmesine yönelik Poka-Yoke uygulamalarının kapsamı ve etkileri tartışılmıştır. Çalışmanın bulguları, Poka-Yoke’nin özellikle ilaç yönetimi, laboratuvar süreçleri, cerrahi prosedürler ve hasta kayıt sistemlerinde önemli faydalar sağladığını ve sıfır hata hedefine katkı sunduğunu ortaya koymaktadır. Bu kapsamlı literatür taraması, Poka-Yoke'nin sağlık hizmetlerine adaptasyonunun hasta güvenliği, süreç verimliliği ve kalite standartlarının yükseltilmesi açısından potansiyel taşıdığını göstermektedir.

Keywords

References

  1. Abbasgholizadeh Rahimi, S., Jamshidi, A., Ait-Kadi, D. & Ruiz, A. (2015). Using fuzzy cost-based FMEA, GRA and profitability theory for minimizing failures at a healthcare diagnosis service. Quality and Reliability Engineering International, 31(4), 601-615.
  2. Abecassis, Z.A., McElroy, L.M., Patel, R.M., Khorzad, R., Carroll IV, C. & Mehrotra S. (2015). Applying fault tree analysis to the prevention of wrong-site surgery. Journal of Surgical Research, 193(1), 88-94.
  3. Al Kuwaiti, A. (2016). Application of Six Sigma methodology to reduce medication errors in the outpatient pharmacy unit: A case study from the King Fahd University Hospital. Saudi Arabia International Journal for Quality Research, 10(2), 267-278.
  4. Almutairi, D., Alrghaib, L., Alenezi, M., Almutairi, M., Alajami, R., & Alfandi, L. (2020). Waiting time reduction in outpatient clinic using Lean techniques. In IIE Annual Conference. Proceedings (pp. 435-440). Institute of Industrial and Systems Engineers (IISE).
  5. Anjalee, J.A.L., Rutter, V. & Samaranayake, N.R. (2021). Application of failure mode and effect analysis (FMEA) to improve medication safety: a systematic review. Postgraduate Medical Journal, 97(1145), 168-174.
  6. Anjalee, J.L., Rutter, V. & Samaranayake, N.R. (2021). Application of failure mode and effects analysis (FMEA) to improve medication safety in the dispensing process–a study at a teaching hospital, Sri Lanka. BMC Public Health, 21(1), 1-13.
  7. Armin, H., Toussani, S., Gousheh, S.N.H., Gholamnia, R. & Khaloo, S.S. (2022). Investigating the safety and health risks ranking in the hospital using the integrated approach of failure modes and effects analysis (FMEA) and Fuzzy-based Multiple Criteria Decision Making (MCDM) method. Academic Journal of Health Sciences: Medicina Balear, 37(1), 41-47.
  8. Aydan, M. (2010). Sağlık hizmetleri kalite iyileştirme çalışmalarında hata tür ve etkileri analizinin bir üniversite hastanesinde uygulanabilirliği. Yüksek Lisans Tezi, Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Sağlık Yönetimi A.B.D., Türkiye.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Industrial Engineering

Journal Section

Review

Early Pub Date

December 9, 2025

Publication Date

December 18, 2025

Submission Date

March 25, 2025

Acceptance Date

May 20, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 24 Number: 48

APA
Akıncı, H., Özdemir, Y., Yıldırım, M., & Kavak, H. (2025). POKA-YOKE’NİN SAĞLIK SEKTÖRÜNDE UYGULANABİLİRLİĞİ: LİTERATÜR TARAMASI. İstanbul Ticaret Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, 24(48), 659-685. https://doi.org/10.55071/ticaretfbd.1665049
AMA
1.Akıncı H, Özdemir Y, Yıldırım M, Kavak H. POKA-YOKE’NİN SAĞLIK SEKTÖRÜNDE UYGULANABİLİRLİĞİ: LİTERATÜR TARAMASI. İstanbul Ticaret Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi. 2025;24(48):659-685. doi:10.55071/ticaretfbd.1665049
Chicago
Akıncı, Hüseyin, Yavuz Özdemir, Mustafa Yıldırım, and Hakan Kavak. 2025. “POKA-YOKE’NİN SAĞLIK SEKTÖRÜNDE UYGULANABİLİRLİĞİ: LİTERATÜR TARAMASI”. İstanbul Ticaret Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi 24 (48): 659-85. https://doi.org/10.55071/ticaretfbd.1665049.
EndNote
Akıncı H, Özdemir Y, Yıldırım M, Kavak H (December 1, 2025) POKA-YOKE’NİN SAĞLIK SEKTÖRÜNDE UYGULANABİLİRLİĞİ: LİTERATÜR TARAMASI. İstanbul Ticaret Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi 24 48 659–685.
IEEE
[1]H. Akıncı, Y. Özdemir, M. Yıldırım, and H. Kavak, “POKA-YOKE’NİN SAĞLIK SEKTÖRÜNDE UYGULANABİLİRLİĞİ: LİTERATÜR TARAMASI”, İstanbul Ticaret Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, vol. 24, no. 48, pp. 659–685, Dec. 2025, doi: 10.55071/ticaretfbd.1665049.
ISNAD
Akıncı, Hüseyin - Özdemir, Yavuz - Yıldırım, Mustafa - Kavak, Hakan. “POKA-YOKE’NİN SAĞLIK SEKTÖRÜNDE UYGULANABİLİRLİĞİ: LİTERATÜR TARAMASI”. İstanbul Ticaret Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi 24/48 (December 1, 2025): 659-685. https://doi.org/10.55071/ticaretfbd.1665049.
JAMA
1.Akıncı H, Özdemir Y, Yıldırım M, Kavak H. POKA-YOKE’NİN SAĞLIK SEKTÖRÜNDE UYGULANABİLİRLİĞİ: LİTERATÜR TARAMASI. İstanbul Ticaret Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi. 2025;24:659–685.
MLA
Akıncı, Hüseyin, et al. “POKA-YOKE’NİN SAĞLIK SEKTÖRÜNDE UYGULANABİLİRLİĞİ: LİTERATÜR TARAMASI”. İstanbul Ticaret Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, vol. 24, no. 48, Dec. 2025, pp. 659-85, doi:10.55071/ticaretfbd.1665049.
Vancouver
1.Hüseyin Akıncı, Yavuz Özdemir, Mustafa Yıldırım, Hakan Kavak. POKA-YOKE’NİN SAĞLIK SEKTÖRÜNDE UYGULANABİLİRLİĞİ: LİTERATÜR TARAMASI. İstanbul Ticaret Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi. 2025 Dec. 1;24(48):659-85. doi:10.55071/ticaretfbd.1665049