Osmanlı Medreselerinden Dârülfünûn İlahiyat Fakültesi’ne Siyer ve İslâm Tarihi Dersleri

Bu makalenin amacı, Osmanlı medreseleri ile Dârülfünûn’un ilahiyat eğitimi veren kısımlarında okutulan Siyer ve İslâm Tarihi derslerini incelemektir. Siyer ve İslâm Tarihi dersleri, Osmanlı medreselerinin örgün eğitim programına 1910 yılında girmiştir. Sözü edilen dersler bu tarihten önce medrese haricindeki yaygın eğitim faaliyetlerinde okutulmuştur. 1910’daki ilk tecrübenin ardından Siyer ve İslâm Tarihi dersleri medreselerin kapatıldığı 1924 yılına kadar ders programlarında yer almıştır. Bu dersler, ders programlarında bazen iki ayrı ders olarak bulunmuş, bazen de Siyer’in konuları İslâm Tarihi’nin içerisinde anlatılmıştır. Dârülfünûn’a gelince, bu kurumda ilahiyat alanına giren derslerin okutulduğu Ulûm-ı Âliye-i Dîniyye Şubesi 1900 yılında açılmıştır. Daha sonra onun yerini alarak benzer misyonu üstlenen Ulûm-ı Şer‘iyye Şubesi ve İlahiyat Fakültesi, Dârülfünûn bünyesinde faaliyet yürütmüştür. Dârülfünûn’un İlahiyat eğitimi veren her üç kısmında da Siyer ve İslâm Tarihi dersleri okutulmuştur. Medreselerde olduğu gibi Dârülfünûn’da da Siyer dersi, ders programlarında bazen İslâm Tarihi’nden ayrı olarak bulunmuş, bazen de onun konuları İslâm Tarihi’nin içerisinde işlenmiştir. Bu uygulama Dârülfünûn İlahiyat Fakültesi’nin kapatıldığı tarihe kadar devam etmiştir.