Conference Paper

Yıldızlarda Dönme ve Tayf Türü Arasındaki İlişki

Volume: 6 Number: Special Issue: UAK2024 Proc. July 1, 2025
EN TR

Yıldızlarda Dönme ve Tayf Türü Arasındaki İlişki

Abstract

Bu çalışmada, tayf türü ile öngörülen yıldız dönme hızı ($v\sin i$) arasındaki ilişkiyi inceliyoruz; farklı evrimsel aşamalarda bulunan yaklaşık 50 000 tek yıldızdan oluşan bir örneklem kullanıyoruz. Çalışmaya dahil edilen yıldızlar, O0’dan M9'a kadar geniş bir tayf türü aralığını kapsamaktadır. Yıldızlar, tayf türleri ve ışıtma sınıflarına göre iki alt gruba ayrılarak incelenmiştir. Bu alt gruplar ayrı ayrı değerlendirilerek yıldızların evrimsel durumlarının dönme hızları üzerindeki etkisi analiz edilmiştir. Elde edilen sonuçlar, tayf türü erken türden geç türe doğru ilerledikçe ortalama dönme hızı ($\langle v\sin i\rangle$) değerinde belirgin bir azalma olduğunu göstermektedir. Özellikle sıcak yıldızlar (O0 ila F2) ile daha soğuk yıldızlar (F2 ila M9) karşılaştırıldığında, $\langle v\sin i\rangle$ değerinde yaklaşık 100 km/s'lik kayda değer bir düşüş görülmüştür. Ayrıca yıldızlar evrimleştikçe $\langle v\sin i\rangle$ değerlerinde bir azalma gözlemlenmiş ve bu eğilim özellikle altdev evresi sonrasındaki aşamalarda daha belirgin hale gelmiştir.

Keywords

Supporting Institution

Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK)

Project Number

2209A-1919B012310850

Thanks

Bu çalışmanın yürütülmesinde NASA Astrofizik Veri Sistemi, SIMBAD ve VizieR çevrimiçi kataloğu bibliyografik hizmetlerinden yararlanılmıştır. Bu çalışma Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK) tarafından 2209A-1919B012310850 numaralı proje ile desteklenmiştir. Yazarlar TÜBİTAK’a destekleri için teşekkür ederiz.

References

  1. Abdul-Masih M., 2023, A&A, 669, L11
  2. Abt H. A., Morrell N. I., 1995, APJS, 99, 135
  3. Abt H. A., Tan H., Zhou H., 1997, ApJ, 487, 365
  4. Armitage P. J., Clarke C. J., 1996, MNRAS, 280, 458
  5. Barnes S., Sofia S., Pinsonneault M., 2001, ApJ, 548, 1071
  6. Barnes S. A., Weingrill J., Fritzewski D., Strassmeier K. G., Platais I., 2016, APJ, 823, 16
  7. Bodensteiner J., ve dig., 2023, A&A, 680, A32
  8. Bouvier J., Matt S. P., Mohanty S., Scholz A., Stassun K. G., Zanni C., 2014, in Beuther H., Klessen R. S., Dullemond C. P., Henning T., eds, Protostars and Planets VI. pp 433–450 (arXiv:1309.7851), doi:10.2458/azu_uapress_9780816531240-ch019

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Astronomical Sciences (Other)

Journal Section

Conference Paper

Early Pub Date

June 22, 2025

Publication Date

July 1, 2025

Submission Date

November 27, 2024

Acceptance Date

April 6, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 6 Number: Special Issue: UAK2024 Proc.

APA
Usta, A., Boran, M., & Kayhan, C. (2025). Yıldızlarda Dönme ve Tayf Türü Arasındaki İlişki. Turkish Journal of Astronomy and Astrophysics, 6(Special Issue: UAK2024 Proc.), 271-277. https://doi.org/10.55064/tjaa.1592019
AMA
1.Usta A, Boran M, Kayhan C. Yıldızlarda Dönme ve Tayf Türü Arasındaki İlişki. TJAA. 2025;6(Special Issue: UAK2024 Proc.):271-277. doi:10.55064/tjaa.1592019
Chicago
Usta, Ahmet, Mert Boran, and Cenk Kayhan. 2025. “Yıldızlarda Dönme Ve Tayf Türü Arasındaki İlişki”. Turkish Journal of Astronomy and Astrophysics 6 (Special Issue: UAK2024 Proc.): 271-77. https://doi.org/10.55064/tjaa.1592019.
EndNote
Usta A, Boran M, Kayhan C (July 1, 2025) Yıldızlarda Dönme ve Tayf Türü Arasındaki İlişki. Turkish Journal of Astronomy and Astrophysics 6 Special Issue: UAK2024 Proc. 271–277.
IEEE
[1]A. Usta, M. Boran, and C. Kayhan, “Yıldızlarda Dönme ve Tayf Türü Arasındaki İlişki”, TJAA, vol. 6, no. Special Issue: UAK2024 Proc., pp. 271–277, July 2025, doi: 10.55064/tjaa.1592019.
ISNAD
Usta, Ahmet - Boran, Mert - Kayhan, Cenk. “Yıldızlarda Dönme Ve Tayf Türü Arasındaki İlişki”. Turkish Journal of Astronomy and Astrophysics 6/Special Issue: UAK2024 Proc. (July 1, 2025): 271-277. https://doi.org/10.55064/tjaa.1592019.
JAMA
1.Usta A, Boran M, Kayhan C. Yıldızlarda Dönme ve Tayf Türü Arasındaki İlişki. TJAA. 2025;6:271–277.
MLA
Usta, Ahmet, et al. “Yıldızlarda Dönme Ve Tayf Türü Arasındaki İlişki”. Turkish Journal of Astronomy and Astrophysics, vol. 6, no. Special Issue: UAK2024 Proc., July 2025, pp. 271-7, doi:10.55064/tjaa.1592019.
Vancouver
1.Ahmet Usta, Mert Boran, Cenk Kayhan. Yıldızlarda Dönme ve Tayf Türü Arasındaki İlişki. TJAA. 2025 Jul. 1;6(Special Issue: UAK2024 Proc.):271-7. doi:10.55064/tjaa.1592019

TJAA is a publication of Turkish Astronomical Society (TAD).