Review

Dünya’nın En Değerli Süstaşlarından Biri Olan Painit Mineralinin, Jeolojik ve Mineralojik Olarak Bulunabilirliğinin İrdelenmesi; Türkiye’de Painit Var mıdır?

Volume: 67 Number: 2 April 25, 2024
EN TR

Dünya’nın En Değerli Süstaşlarından Biri Olan Painit Mineralinin, Jeolojik ve Mineralojik Olarak Bulunabilirliğinin İrdelenmesi; Türkiye’de Painit Var mıdır?

Abstract

Dünyada bugüne kadar keşfedilmiş 4.000’den fazla mineral olmasına karşın, bazıları doğada çok nadir bulundukları için, koleksiyonel bakımdan çok değerlidirler. Bu minerallerden dünyanın en nadir ve en değerli olanlardan birisi de painit [CaZrB(Al9O18)] mineralidir. Güneydoğu Asya'da Myanmar (Burma)'da 1950'lerde keşfedildikten sonra, bu nadir koleksiyonel ve mücevher taşının, çok yüksek maddi değeri nedeniyle, başka ülkelerde de bulunma ihtimali üzerine araştırmalar sürekli yapılmaktadır. Bu çalışmanın temel amacı, painit mineralinin mineralojik ve gemolojik özelliklerini benzer minerallerle kıyaslamalı olarak ortaya koyarak, Türkiye'de painit mineralinin nasıl aranabileceği ve bulunabileceği örnek bir çalışma yapmaktır. Painitlerin, jeolojik olarak magmatik kökenli lökogranitler ile metamorfik kökenli mermerlerin dokanaklarındaki skarn kuşaklarında oluştukları ve bulundukları bilinmektedir. Sonuç olarak, eğer Türkiye'de bir painit minerali aranacaksa ve süstaşı olarak değerlendirilecekse; bu mineralin jeokimyasal bileşiminde mutlaka Ca, Zr ve B gibi elementlerinin yüzde miktarları göz önüne alınmalı, korundum, spinel vb. minerallerinin oluşum ortamlarına benzer jeolojik ortamlarda aranmalıdır. Özellikle, magmatik kayaçlar ile karbonatlı kayaçların metamorfizma kontağında, skarn kuşaklarının ve/veya bunların alüvyonlarında araştırılması gerekir.

Keywords

References

  1. Armbruster, T., Dobelin, N., Peretti, A., Gunther, D., Reusser, E. & Grobety, B. (2004). The crystal structure of painite CaZrB[Al9O18] revisited. American Mineralogist, 89, 610-613. https://doi.org/10.2138/am-2004-0415
  2. Ay, A.M., Hatipoğlu, M., Günel, H., Kılınçarslan, S. ve Velioğlu, T. (2013). Doğanşehir (Malatya) yakut oluşumlarının yayılımının tespiti ve oluşum kökenine ait yaklaşımlar [Determination of ruby formation and approaches to the origin in Doğanşehir (Malatya)]. 66.. Türkiye Jeoloji Kurultayı (1-5 Nisan), Ankara, 222-223.
  3. Berry, L.G., Mason, B. & Dietrich, R.V. (1983). Mineralogy, 2nd Ed. W.H. Freeman and Co. USA.
  4. Claringbull-Gordon, F., Hey M. H. & Payne, C. J. (1957). Painite, a new mineral from Mogok, Burma. Mineralogical Magazine, 31, 42-425. https://doi.org/10.1180/minmag.1957.031.236.11
  5. Hatipoğlu, M., Türk, N., Chamberlain, S. C. & Akgün, A. M. (2010). Gem-quality transparent diaspore (zultanite) in bauxite deposits of the İlbir Mountains, Menderes Massif, SW Turkey. Mineralium Deposita, 45(2), 201-205. https://doi.org/10.1007/s00126-009-0262-2
  6. Hatipoğlu. M. (2011). Al(Fe,Ti,Si)-mobility and secondary mineralization implications: A case study of the karst unconformity diasporite-type bauxite horizons in Milas (Muğla). Journal of African Earth Sciences, 60(3), 175-195. https://doi.org/101016/J.Jafrearsci.2011.02.009
  7. Hatipoğlu. M. & Çoban, E. (2021). Gem-quality blue sapphires (Al2O3-corundum variety) from the Milas-Yatağan region, Muğla, Turkey. Academia Letters, Article 4085, 1-5. https://doi.org/10.20935/AL4085
  8. Hatipoğlu, M., Çoban, E., Çil, V., Babalık, H. ve Güney, H. (2022). Türkiye’nin süstaşı kalitesindeki korundum (Al2O3) mineral (mavi safir) yatağı; Oluşumları ve Gemolojiksel özellikleri [Gem quality corundum (Al2O3) mineral (blue sapphire) deposit from Turkey; Their formation and gemological characteristics]. International Black Sea Modern Scientific Research Congress Full Text Book (s. 46-56), (September 29,-October 02) Rize-Türkiye.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Mineralogy- Petrography, Geological Sciences and Engineering (Other)

Journal Section

Review

Early Pub Date

April 10, 2024

Publication Date

April 25, 2024

Submission Date

December 3, 2023

Acceptance Date

February 20, 2024

Published in Issue

Year 2024 Volume: 67 Number: 2

APA
Hatipoğlu, M., Yanık, G., & Çoban, E. (2024). Dünya’nın En Değerli Süstaşlarından Biri Olan Painit Mineralinin, Jeolojik ve Mineralojik Olarak Bulunabilirliğinin İrdelenmesi; Türkiye’de Painit Var mıdır? Türkiye Jeoloji Bülteni, 67(2), 253-266. https://doi.org/10.25288/tjb.1399633
AMA
1.Hatipoğlu M, Yanık G, Çoban E. Dünya’nın En Değerli Süstaşlarından Biri Olan Painit Mineralinin, Jeolojik ve Mineralojik Olarak Bulunabilirliğinin İrdelenmesi; Türkiye’de Painit Var mıdır? Geol. Bull. Turkey. 2024;67(2):253-266. doi:10.25288/tjb.1399633
Chicago
Hatipoğlu, Murat, Gürsel Yanık, and Evrim Çoban. 2024. “Dünya’nın En Değerli Süstaşlarından Biri Olan Painit Mineralinin, Jeolojik Ve Mineralojik Olarak Bulunabilirliğinin İrdelenmesi; Türkiye’de Painit Var Mıdır?”. Türkiye Jeoloji Bülteni 67 (2): 253-66. https://doi.org/10.25288/tjb.1399633.
EndNote
Hatipoğlu M, Yanık G, Çoban E (April 1, 2024) Dünya’nın En Değerli Süstaşlarından Biri Olan Painit Mineralinin, Jeolojik ve Mineralojik Olarak Bulunabilirliğinin İrdelenmesi; Türkiye’de Painit Var mıdır? Türkiye Jeoloji Bülteni 67 2 253–266.
IEEE
[1]M. Hatipoğlu, G. Yanık, and E. Çoban, “Dünya’nın En Değerli Süstaşlarından Biri Olan Painit Mineralinin, Jeolojik ve Mineralojik Olarak Bulunabilirliğinin İrdelenmesi; Türkiye’de Painit Var mıdır?”, Geol. Bull. Turkey, vol. 67, no. 2, pp. 253–266, Apr. 2024, doi: 10.25288/tjb.1399633.
ISNAD
Hatipoğlu, Murat - Yanık, Gürsel - Çoban, Evrim. “Dünya’nın En Değerli Süstaşlarından Biri Olan Painit Mineralinin, Jeolojik Ve Mineralojik Olarak Bulunabilirliğinin İrdelenmesi; Türkiye’de Painit Var Mıdır?”. Türkiye Jeoloji Bülteni 67/2 (April 1, 2024): 253-266. https://doi.org/10.25288/tjb.1399633.
JAMA
1.Hatipoğlu M, Yanık G, Çoban E. Dünya’nın En Değerli Süstaşlarından Biri Olan Painit Mineralinin, Jeolojik ve Mineralojik Olarak Bulunabilirliğinin İrdelenmesi; Türkiye’de Painit Var mıdır? Geol. Bull. Turkey. 2024;67:253–266.
MLA
Hatipoğlu, Murat, et al. “Dünya’nın En Değerli Süstaşlarından Biri Olan Painit Mineralinin, Jeolojik Ve Mineralojik Olarak Bulunabilirliğinin İrdelenmesi; Türkiye’de Painit Var Mıdır?”. Türkiye Jeoloji Bülteni, vol. 67, no. 2, Apr. 2024, pp. 253-66, doi:10.25288/tjb.1399633.
Vancouver
1.Murat Hatipoğlu, Gürsel Yanık, Evrim Çoban. Dünya’nın En Değerli Süstaşlarından Biri Olan Painit Mineralinin, Jeolojik ve Mineralojik Olarak Bulunabilirliğinin İrdelenmesi; Türkiye’de Painit Var mıdır? Geol. Bull. Turkey. 2024 Apr. 1;67(2):253-66. doi:10.25288/tjb.1399633

Cited By

Instructions for Authors: http://www.jmo.org.tr/yayinlar/tjb_yazim_kurallari.php
Ethical Statement and Copyrighy Form:  https://www.jmo.org.tr/yayinlar/tjb_telif_etik_formlar.php