Kültürel Jeoloji ve Jeolojik Miras; Yerbilimlerinin Yeni Açılımları
Abstract
Hızlı kentleşme, aşırı nüfus artışı ve işsizlik, özellikle gençlerde doğaya karşı yabancılaşmayı ve yerbilimi eğitimine ilginin azalmasını doğurmuş görünmektedir. Buna karşın büyüyen su ve enerji ihtiyacı, doğal afetler, iklim değişmeleri, sürdürülebilir kalkınma vb. ihtiyaçlar insanları doğaya bağımlı kılmaktadır.
Bu çelişkili durumun ortadan kaldırılması ve kamuoyunda yerbilimlerine ilginin artırılması için eğitim ve uygulamada yeniliklere gereksinim duyulmaktadır. Bu konuda Kültürel Jeoloji ve Jeolojik Miras’ı yerbilimlerinin yeni açılımları olarak takdim ediyoruz. Kültürel Jeoloji, insan neslinin ortaya çıkışından bu yana ortaya koyduğu bütün faaliyetlerine etki eden doğal nedenleri (iklim, coğrafya, çevre, yer şekli, su ve deniz seviyesi değişimleri, yapıtaşları vb), kısaca kültürü yönlendiren jeolojik süreçleri konu edecektir.
Yeni bir eğitim ve araştırma dalı olarak ilk kez Türk yerbilimciler tarafından önerilmektedir. Jeolojik Miras, yerkürenin geçirdiği evrimin kalıntıları olup, jeopark ve jeoturizm uygulamaları için mükemmel kaynak değerlerdir. Bunlar günümüzde çok ihtiyaç duyulan doğa koruma ve sürdürülebilir kalkınma için faydalı araçlardır. Hem Kültürel Jeoloji hem Jeolojik Miras için Türkiye büyük potansiyel taşımaktadır.
Keywords
References
- Altunel, E., 2012. Kültürel Jeoloji; jeolojinin insanoğlunun yaşamı üzerindeki etkileri. İç; N. Kazancı ve A. Gürbüz (Ed), Kuvaterner Bilimi, Ankara Üniversitesi Yayını, 350, 195-2014.
- Arpat, E., 1976. İnsan ayağı iz fosilleri; yitirilen bir doğal anıt. Yeryuvarı ve İnsan, 1/4, 65-66.
- Arpat, E. ve Güner, Y., 1976. Ağrı buz mağarası; ender bir doğal anıt. Yeryuvarı ve İnsan, 1/1, 95-96.
- Burek, C.V. ve Prosser, C.D., 2008. The History of Geoconservation. Geological Society, Spec. Pub., London, 300, 312.
- Callaway, E., 2016. Ancient genome delivers ‘Spirit Cave Mummy’ to US tribe; Sequencing proves Native American roots of 10,600-year-old skeleton. Nature, 540 (8 December 2016), 178179.
- Doughty, P., 2008. How things began: the origin of geological conservation. In: The History of Geoconservation (Ed. Burek ve Prosser), Geol. Soc. Spec. Pub., London, 300, 7-16.
- Dowling, R. ve Newsome, D., 2005. Geotourism. Elsevier Pub., Amsterdam. 205.
- Erikstad, L. 2008. History of geoconservation in Europe. In: The History of Geoconservation (Ed. C.V. Burek ve C.D. Prosser), Geol. Soc. Spec. Pub., London, 300, 249-256.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Geological Sciences and Engineering (Other)
Journal Section
Research Article
Publication Date
January 1, 2017
Submission Date
August 20, 2016
Acceptance Date
December 16, 2016
Published in Issue
Year 2017 Volume: 60 Number: 1
Cited By
Biga Yarımadasında Jeodeğerler ve Jeoturizm Potansiyeli
Türkiye Jeoloji Bülteni / Geological Bulletin of Turkey
https://doi.org/10.25288/tjb.418820Potential Geoheritage Assessment;Dereiçi Travertines, Başkale, Van (east anatolian Turkey)
MANAS Journal of Engineering
https://doi.org/10.51354/mjen.907396An Under-Recognised Geoarchaeological Heritage Asset in Turkey: Dana Island, Mersin
Geoheritage
https://doi.org/10.1007/s12371-021-00618-zKARALEYLEK VE SAKLIKAPI KANYONU’NUN (ELAZIĞ) JEOPARK POTANSİYELİ
Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi
https://doi.org/10.18069/firatsbed.1054801Çal Kanyonu ve Çevresinin (Denizli, GB Anadolu) Jeolojik-Jeomorfolojik Özellikleri ve Jeoturizm Potansiyeli
Türkiye Jeoloji Bülteni / Geological Bulletin of Turkey
https://doi.org/10.25288/tjb.935447Geotourism activities via marine excursion: Muğla, SW Türkiye
Geoheritage
https://doi.org/10.1007/s12371-023-00830-zEnhancing Geosıte Accessibility Assessment: A New Mcdm Model
Geoheritage
https://doi.org/10.1007/s12371-024-00965-7Denizli İlinin (GB Türkiye) Jeoçeşitliliği ve Önemli Jeositleri / Geodiversity and Significant Geosites of the Denizli Province (SW Türkiye)
Türkiye Jeoloji Bülteni / Geological Bulletin of Turkey
https://doi.org/10.25288/tjb.1559108A Discussion About the “Geopark” Terminology Use Based on Turkish Researchers’ Conceptual Perceptions of Their Publications
Geoheritage
https://doi.org/10.1007/s12371-025-01078-5Assessment of Geotourism Potential of the Carian Trail (SW Türkiye)
Geoheritage
https://doi.org/10.1007/s12371-025-01073-wİZLANDA’NIN JEOMİRAS POTANSİYELİNE BAZI ÖRNEKLER
Current Perspectives in Social Sciences
https://doi.org/10.53487/atasobed.1621087