Research Article

Kuvaterner Yaşlı Güneydoğu Karadeniz Fayı’nın Arazi Verileri ve Bunun Tektonik Önemi, Doğu Pontidler, Türkiye

Volume: 62 Number: 1 January 1, 2019
  • Mustafa Softa
  • Tahir Emre
  • Hasan Sözbilir
  • Joel Q.g. Spencer
  • Mehmet Turan
TR EN

Kuvaterner Yaşlı Güneydoğu Karadeniz Fayı’nın Arazi Verileri ve Bunun Tektonik Önemi, Doğu Pontidler, Türkiye

Abstract

Doğu Pontidler, Arabistan-Avrasya levhalarının yakınlaşmasından dolayı sıkışmalı fay geçişi (transpressional) içerisinde, 0,5 mm’den fazla bir hızla “push-up” geometrisiyle yükselen aktif bir dağ kuşağıdır. Söz konusu yükselim, Karadeniz’e cephe dağ önlerinde ilk kez bu çalışmada haritalanan ara aşmalı (en échelon) geometrili eğim/verev atımlı normal fay segmentleri tarafından karşılanmaktadır. Yaklaşık 65 km uzunluğunda ve 1 km genişliğinde 9 farklı parçadan oluşan Güneydoğu Karadeniz Fay zonu boyunca yapılan kinematik çalışmalarda eğim açıları 60o-90o ve kayma açıları (rake) 32o-90o arasında değişen ve sahil kesimindeki dağ önlerini denetleyen çok sayıda fay düzlemi ölçülmüştür.  Bu çalışmada varılan sonuçlar, (i) Doğu Pontidler’in kıyı şeridinde gözlenen bu faylanma, başlangıçta σ1’in yatay konumlu olduğu sıkışmalı bir ortamda oluşan bindirme fayı ve ters bileşenli doğrultu atımlı faylar nedeniyle kabuk kalınlığını artırdığını ve bunun sonucunda yatayda olan σ1 düşey konuma geçerek eski zayıflık zonlarının normal faylar şeklinde yeniden çalıştığını, (ii) Güneydoğu Karadeniz Fayı olarak tanımlanan bu zayıflık zonunun Kuvaterner’de yüzey faylanmasıyla sonuçlanmış depremler ürettiğini ve bu nedenle Türkiye Diri Fay Haritası’nda “Kuvaterner Fayı” sınıfında değerlendirilmesi gerektiğini göstermektedir.

Keywords

References

  1. Adamia, S. A., Lordkipanidze, M. B., & Zakariadze, G. S., 1977. Evolution of an active continental margin as exemplified by the Alpine history of the Caucasus. Tectonophysics, 40, 183-189.
  2. Akçar, N., Tikhomirov, D., Özkaymak, Ç., Ivy‐Ochs, S., Alfimov, V., Sözbilir, H., Uzel, B., Schlüchter, C., 2012. 36Cl exposure dating of paleoearthquakes in the Eastern Mediterranean: First results from the western Anatolian Extensional Province, Manisa fault zone, Turkey. Geological Society of America Bulletin, 124(11‐12), 1724-1735.
  3. Akkar, S., Azak, T., Çan, T., Çeken, U., Demircioğlu Tümsa, M.B., Duman, T. Y., Erdik, M., Ergintav, S., Kadirioğlu, F. T., Kalafat, D., Kale, Ö., Kartal, R. F., Kekovalı, K., Kılıç, T., Özalp, S., Altuncu Poyraz, S., Şeşetyan, K., Tekin, S., Yakut, A., Yılmaz, M. T., Yücemen, M. S, Zülfikar, Ö., 2018. Evolution of seismic hazard maps in Turkey. Bull Earthquake Eng, https://doi.org/10.1007/s10518018-0349-1.
  4. Ardel, A., 1943. Trabzon ve Civarının Morfolojisi Üzerine Gözlemler. Türk Coğrafya Dergisi, 1, 7182.
  5. Avagyan, A., Sosson, M., Karakhanian, A., Philip, H., Rebai, S., Rolland, Y., Melkonyan, R., Davtyan, V., 2010. Recent tectonic stress evolution in the Lesser Caucasus and adjacent regions, M. Sosson, N. Kaymakci, R.A. Stephenson, F. Bergerat, V. Starostenko (Ed.). Sedimentary Basin Tectonics from the Black Sea and Caucasus to the Arabian Platform (393-408), Geological Society, London.
  6. Aytaç, A., 2012. An Approach to the Sea Level Changes to Base on The Marine Terraces of the Turkish Black Sea Coasts. (Abstracts) Quaternary International, 30, 279-280.
  7. Beaumont, C., Fullsack, P., Hamilton, J., 1994. Styles of crustal deformation in compressional orogens caused by subduction on the underlying lithosphere. Tectonophysics, 232, 119-132.
  8. Beaumont, C., Ellis, S., Hamilton, J., & Fullsack, P.,1996. Mechanical model for subduction collision tectonics of Alpine-type compressional orogens. Geology, 24, 675-678.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Geological Sciences and Engineering (Other)

Journal Section

Research Article

Authors

Mustafa Softa This is me

Tahir Emre This is me

Hasan Sözbilir This is me

Joel Q.g. Spencer This is me

Mehmet Turan This is me

Publication Date

January 1, 2019

Submission Date

November 12, 2018

Acceptance Date

December 24, 2018

Published in Issue

Year 2019 Volume: 62 Number: 1

APA
Softa, M., Emre, T., Sözbilir, H., Spencer, J. Q., & Turan, M. (2019). Kuvaterner Yaşlı Güneydoğu Karadeniz Fayı’nın Arazi Verileri ve Bunun Tektonik Önemi, Doğu Pontidler, Türkiye. Türkiye Jeoloji Bülteni, 62(1), 17-40. https://doi.org/10.25288/tjb.504050
AMA
1.Softa M, Emre T, Sözbilir H, Spencer JQ, Turan M. Kuvaterner Yaşlı Güneydoğu Karadeniz Fayı’nın Arazi Verileri ve Bunun Tektonik Önemi, Doğu Pontidler, Türkiye. Geol. Bull. Turkey. 2019;62(1):17-40. doi:10.25288/tjb.504050
Chicago
Softa, Mustafa, Tahir Emre, Hasan Sözbilir, Joel Q.g. Spencer, and Mehmet Turan. 2019. “Kuvaterner Yaşlı Güneydoğu Karadeniz Fayı’nın Arazi Verileri Ve Bunun Tektonik Önemi, Doğu Pontidler, Türkiye”. Türkiye Jeoloji Bülteni 62 (1): 17-40. https://doi.org/10.25288/tjb.504050.
EndNote
Softa M, Emre T, Sözbilir H, Spencer JQ, Turan M (January 1, 2019) Kuvaterner Yaşlı Güneydoğu Karadeniz Fayı’nın Arazi Verileri ve Bunun Tektonik Önemi, Doğu Pontidler, Türkiye. Türkiye Jeoloji Bülteni 62 1 17–40.
IEEE
[1]M. Softa, T. Emre, H. Sözbilir, J. Q. Spencer, and M. Turan, “Kuvaterner Yaşlı Güneydoğu Karadeniz Fayı’nın Arazi Verileri ve Bunun Tektonik Önemi, Doğu Pontidler, Türkiye”, Geol. Bull. Turkey, vol. 62, no. 1, pp. 17–40, Jan. 2019, doi: 10.25288/tjb.504050.
ISNAD
Softa, Mustafa - Emre, Tahir - Sözbilir, Hasan - Spencer, Joel Q.g. - Turan, Mehmet. “Kuvaterner Yaşlı Güneydoğu Karadeniz Fayı’nın Arazi Verileri Ve Bunun Tektonik Önemi, Doğu Pontidler, Türkiye”. Türkiye Jeoloji Bülteni 62/1 (January 1, 2019): 17-40. https://doi.org/10.25288/tjb.504050.
JAMA
1.Softa M, Emre T, Sözbilir H, Spencer JQ, Turan M. Kuvaterner Yaşlı Güneydoğu Karadeniz Fayı’nın Arazi Verileri ve Bunun Tektonik Önemi, Doğu Pontidler, Türkiye. Geol. Bull. Turkey. 2019;62:17–40.
MLA
Softa, Mustafa, et al. “Kuvaterner Yaşlı Güneydoğu Karadeniz Fayı’nın Arazi Verileri Ve Bunun Tektonik Önemi, Doğu Pontidler, Türkiye”. Türkiye Jeoloji Bülteni, vol. 62, no. 1, Jan. 2019, pp. 17-40, doi:10.25288/tjb.504050.
Vancouver
1.Mustafa Softa, Tahir Emre, Hasan Sözbilir, Joel Q.g. Spencer, Mehmet Turan. Kuvaterner Yaşlı Güneydoğu Karadeniz Fayı’nın Arazi Verileri ve Bunun Tektonik Önemi, Doğu Pontidler, Türkiye. Geol. Bull. Turkey. 2019 Jan. 1;62(1):17-40. doi:10.25288/tjb.504050

Cited By

Instructions for Authors: http://www.jmo.org.tr/yayinlar/tjb_yazim_kurallari.php
Ethical Statement and Copyrighy Form:  https://www.jmo.org.tr/yayinlar/tjb_telif_etik_formlar.php