Research Article

Van Gölü Güney Doğu Bölgesinin Jeolojisi

Volume: 4 Number: 2 October 31, 1953
  • Zati Ternek *
EN TR

Van Gölü Güney Doğu Bölgesinin Jeolojisi

Abstract

Tetkik edilen bölgenin başlıca dağları; Artos (3475 m.), Pelli (3060 m.), Arnas (3550 m.), Singer (2900 m.), Vaviran (3000 m.) ve Kuvveşehap (3500 m.) dağlarıdır. Bölgenin stratigrafisi biraz karışıktır. Stratigrafik vaziyet şu şekildedir: Paleozoik (Üst Permien), Üst Kretase (Mastrihtien), Üst KretasePaleosen, Eosen, Neojen ve Kuaterner'dir. Kuarsitler, Kalkerler, Kristalen Kalker ve şistler Üst Permien'i teşkil ederler. Kalkerler içinde (Schwagerina, Parafusulina, Polydiexodina) lar bulduk. Üst Kretase; Konglomera'lardan, levhalı kalkerlerden, Globigerina'lı kalkerlerden ve Radiolaritler'den müteşekkildir. Bu kalker ve grelerde de (Globigerina cf. cretacea, Globotruncana linnei d'Orb., Globotruncana cf. stuarti J. de Lapp., Cyclolites krumbecki Stef., Trochosmilia bilobata Mich., Hippurites loftusi Wood, Exogyra columba Lamk., Loftusia elongata, Lagena diffringens J. de Lapp.) fosillerini bulduk. Kesif kalkerlerden, marn gre ve bazi Eruptif sahrelerden müteşekkil (Karışık fasies) adını verdiğimiz bir fasies mevcuttur. İhtiva ettiği fosillere göre yaşı Üst Kretase-Paleosen'dir. Başlıca fosilleride: (Miliolidae, Nummulites sp., Miscellanea cf. miscella d'Arch., Lithophyllum, Globigerina cf. cretacea, Globotruncana cf. stuarti de Lapp.) olup kalkerler içinde bulunurlar. Bölgedeki Eosen Kalkerlerinde de (Miscellanea miscella d'Arch., Alveolina cf. primaeva Reich., Nummulites subatacicus) fosilleri bulunur. Fosillerinin delaletiyle Neojen'e ait arazi; Alt Miosen, Orta Miosen, Umumiyetle Neojen diye ayrılabildi. A. Miosen; konglomeralardan, gre ve kalkerlerden ibarettir. O. Miosen münavebeli gre ve marn tabakalarından müteşekkildir. Bölgede Neojen'in ihtiva ettiği mühim fosiller: (Chlamys scabriusculus Font. (variete), Ghlamys cf. rotundata Lamk., Miogypsina sp., Miolepidocyclina burdigalensis, Amphistegina, Lithothamnium) lardır. Kuaterner; alluvion, çimentolanmış teras çakılları ve travertenlerden ibarettir.
Tetkik ettiğimiz sahanın başlıca Eruptif sahreleri; andezit, gabro diyabaz, lamprofir, piroksenit ve serpantinlerdir. Bu eruptifler; mahrut, sil ve dayk şekillerindedirler. Paleozoik esnasında volkanik faaliyetler olmuştur. Kretase ve Paleosende bu faaliyetler daha da şiddetli olmuştur.
Şariyaj ve Ekaylı bünyelerin mevcudiyeti bölgenin şiddetli tektonik faaliyetler geçirmiş olduğunu gösteriyor. Bu faaliyetler esnasında tektonik breş ve milonitler teşekkül etmiştir. Şariyajların civarında bazı yerlerde (bilâhare vukua gelmiş erozyonların tesiriyle) Kretase üzerinde Paleozoik Klipleri görülür. Tersier sonlarına doğru Alp Orojenik hareketleri yavaşlamış, fakat durmamıştır. Hersinien hareketleri Alp orojenisiyle kısmen örtülmüş ve güneyden gelmiştir. Bu kuvvetler genel iltiva istikameti olan N75-80W hattına takriben amutturlar. Ed. Parejas'ın (6) Van Yüksek Transversali bölgemizde iki tali kol halinde tecelli eder. Bunlardan birinin Pili dağdan, diğerinin de bölgenin doğu kısmına yakın geçtiği kanaatındayız.
Bölgede ekonomik önemi haiz maden kaydedilmemiştir. Biraz hematit ve bakır izlerine rastlanır. Paleozoik saha içerisinde de Barit'e benzer bazı tezahürler vardır.

Keywords

Supporting Institution

Maden Tetkik Arama Entitüsü

References

  1. Lynch, H. F. B. : Armenia. TraveIs and studies I-II. London. 1901
  2. Oswald, F. A. : Treatise ou the Geology of Armenia Iona, Beeston, Notts 1906.
  3. Frödin, John : La morphologie de Ia Turquie Sud-Est. Geografiska Annaler-Arg. XIX. 987 Haft. 1-2 Stockholm.
  4. Bobek H. V. : Forschungen im Zentral Kurdischen Hochgebirge zwischen Van-und Urmia-See Sudostanatolien und Westazerbeican (Pet. Mitt. Geog. 1938 Heff. 5).
  5. Arni, P. : Tektonische Grundzüge Ostanotoliens und benachbarter Gebiete. Veroffent; des Institutes fur Lagerstattenforschung der Turkei. Ankara. 1939.
  6. Parejas, Ed. : La tectonique transversale de la Turquie. Publ. de l'Institut de Geol. de l'Univ. d'Istanbul 1940.
  7. Tromp, S. W. : Atentative classification ofthe main structural units of the Anatolian Orogenic belt. The Journal of GeoIogy Vol. LV. Number 4. July 1947.
  8. Egeran, N. E. : Tectonique de la Turquie et Relations entre Ies unites t.ectoniques et Ies Gites Métalliféres de la Turquie, Nancy 1917.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

General Geology, Mineralogy- Petrography, Geological Sciences and Engineering (Other), Physical Geography and Environmental Geology, Palaeontology

Journal Section

Research Article

Authors

Zati Ternek * This is me
Türkiye

Publication Date

October 31, 1953

Submission Date

February 1, 1953

Acceptance Date

August 15, 1953

Published in Issue

Year 1953 Volume: 4 Number: 2

APA
Ternek, Z. (1953). Van Gölü Güney Doğu Bölgesinin Jeolojisi. Türkiye Jeoloji Bülteni, 4(2), 1-32. https://izlik.org/JA42DE38GX
AMA
1.Ternek Z. Van Gölü Güney Doğu Bölgesinin Jeolojisi. Geol. Bull. Turkey. 1953;4(2):1-32. https://izlik.org/JA42DE38GX
Chicago
Ternek, Zati. 1953. “Van Gölü Güney Doğu Bölgesinin Jeolojisi”. Türkiye Jeoloji Bülteni 4 (2): 1-32. https://izlik.org/JA42DE38GX.
EndNote
Ternek Z (October 1, 1953) Van Gölü Güney Doğu Bölgesinin Jeolojisi. Türkiye Jeoloji Bülteni 4 2 1–32.
IEEE
[1]Z. Ternek, “Van Gölü Güney Doğu Bölgesinin Jeolojisi”, Geol. Bull. Turkey, vol. 4, no. 2, pp. 1–32, Oct. 1953, [Online]. Available: https://izlik.org/JA42DE38GX
ISNAD
Ternek, Zati. “Van Gölü Güney Doğu Bölgesinin Jeolojisi”. Türkiye Jeoloji Bülteni 4/2 (October 1, 1953): 1-32. https://izlik.org/JA42DE38GX.
JAMA
1.Ternek Z. Van Gölü Güney Doğu Bölgesinin Jeolojisi. Geol. Bull. Turkey. 1953;4:1–32.
MLA
Ternek, Zati. “Van Gölü Güney Doğu Bölgesinin Jeolojisi”. Türkiye Jeoloji Bülteni, vol. 4, no. 2, Oct. 1953, pp. 1-32, https://izlik.org/JA42DE38GX.
Vancouver
1.Zati Ternek. Van Gölü Güney Doğu Bölgesinin Jeolojisi. Geol. Bull. Turkey [Internet]. 1953 Oct. 1;4(2):1-32. Available from: https://izlik.org/JA42DE38GX

Instructions for Authors: http://www.jmo.org.tr/yayinlar/tjb_yazim_kurallari.php
Ethical Statement and Copyrighy Form:  https://www.jmo.org.tr/yayinlar/tjb_telif_etik_formlar.php