Research Article

Hımış Yapıların Deprem Performansının Bütüncül Analizi: 2023 Türkiye Deprem Sekansından Saha Bulguları

Number: Advanced Online Publication Early Pub Date: June 24, 2026
TR EN

Hımış Yapıların Deprem Performansının Bütüncül Analizi: 2023 Türkiye Deprem Sekansından Saha Bulguları

Abstract

Şubat 2023 Türkiye deprem sekansı, ülkenin güneyindeki 11 ilde nüfus ve yapılı çevre üzerinde ağır etkiler yaratmıştır. Depremin bu yıkıcı sonuçlarının belgelenmesi amacıyla, Birleşik Krallık’ın Deprem Mühendisliği Saha Çalışmaları Ekibi (EEFIT), farklı dönemlerde deprem bölgesinde kapsamlı bir araştırma başlatmıştır. Bu çalışma kapsamda, bölgenin geleneksel konut mirasının karakteristik örnekleri arasında yer alan hımış yapılar, araştırma konusu olarak seçilmiştir. Çalışma kapsamında bu yapıların yapısal özellikleri ve deprem sonrası oluşan hasarları Coğrafi Bilgi Sistemlerinden (CBS) faydalanılarak belgelenmiştir. Bu makale, Kahramanmaraş, Malatya, Hatay ve Osmaniye'de yer alan toplam 189 hımış yapının deprem performanslarına ilişkin ön bulguları sunmaktadır. Çalışmada, bu yapıların maruz kaldığı üç önemli depreme (6 Şubat Mw 7.8 Pazarcık ve Mw 7.5 Elbistan depremleri; 20 Şubat Mw 6.3 Samandağ depremi) ait yer hareketi kayıtları ve ilgili mühendislik parametreleri kullanılarak gözlenen hasar durumları değerlendirilmektedir. Ayrıca, saha çalışmasında benimsenen CBS tabanlı yaklaşımın Türkiye bağlamındaki uygulanabilirliği ortaya konmakta ve benzer çalışmalara ışık tutması amaçlanmaktadır.

Keywords

References

  1. USGS, United States Geological Survey, M 7.8 - Pazarcik earthquake, Kahramanmaras earthquake sequence”, son erişim: Mart 2023, 2023.
  2. USGS, United States Geological Survey, M 7.5 – Elbistan earthquake, Kahramanmaras earthquake sequence, son erişim: Mart 2023, 2023.
  3. Aktas, Y.D., Dönmez, K., So, E., Johnson, C., Özden, A.T., Parammal Vatteri, A., … & Novelli, V., 2023 Türkiye Deprem Sekansı Deprem Mühendisliği Saha Çalışmaları Ekibi (EEFIT) Raporu Türkçe Genişletilmiş Özet, 2024. https://www.istructe.org/resources/report/eefit-mission-report-turkey-february-2023/
  4. Aktaş, Y. D., So, E., Johnson, C., Dönmez, K., Özden, A. T., Parammal Vatteri, A., … & Rossetto, T., The Türkiye Earthquake Sequence of February 2023: A Longitudinal Study Report by EEFIT. Earthquake Engineering Field Investigation Team (EEFIT), Institution of Structural Engineers (IStructE), 2024. https://www.istructe.org/resources/report/eefit-mission-report-turkey-february-2023/
  5. Aktaş, Y.D., So, E., Parammal Vatteri, A., Johnson, C., Cabuk, E., Malcioglu, F.S., … & Efeoglu, T, Hybrid EEFIT Mission to February 2023Kahramanmaraş Earthquake Sequence, Society for Earthquake and Civil Engineering Dynamics, SECED 2023, 14-15 Eylül, Cambridge, UK, 2023.
  6. Bozyigit, B., Ozdemir, A., Donmez, K., Dalgic, K. D., Durgut, E., Yesilyurt, C., … & Acikgoz, S., Damage to Monumental Masonry Buildings in Hatay and Osmaniye following the 2023 Turkey Earthquake Sequence: the Role of Wall Geometry, Construction Quality, and Material Properties. Earthquake Spectra, 2024. https://doi.org/10.1177/87552930241247031
  7. Uzsoy S.Z. & Çelebi M. 28 Mart 1970 Gediz (Kütahya) depremi ve yapιlarda meydana getirdiği hasarlar. ODTÜ, p. 57, 58, 62, 65–8, 1970.
  8. Gülhan, D., Güney, I.Ö. The behaviour of traditional building systems against earthquake and its comparison to reinforced concrete frame systems; experiences of Marmara Earthquake damage assessment studies in Kocaeli and Sakarya. In: Proceedings for earthquake-safe: lessons to be learned from traditional construction Istanbul, Turkey, 2000.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Earthquake Engineering, Architectural Engineering, Production Technologies

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

June 24, 2026

Publication Date

-

Submission Date

February 28, 2025

Acceptance Date

June 18, 2026

Published in Issue

Year 2026 Number: Advanced Online Publication

APA
Dönmez, K., Diri Akyıldız, F., Dursun, F., Erdil, B., & Aktas, Y. D. (2026). Hımış Yapıların Deprem Performansının Bütüncül Analizi: 2023 Türkiye Deprem Sekansından Saha Bulguları. Turkish Journal of Civil Engineering, Advanced Online Publication. https://doi.org/10.18400/tjce.1638207
AMA
1.Dönmez K, Diri Akyıldız F, Dursun F, Erdil B, Aktas YD. Hımış Yapıların Deprem Performansının Bütüncül Analizi: 2023 Türkiye Deprem Sekansından Saha Bulguları. TJCE. 2026;(Advanced Online Publication). doi:10.18400/tjce.1638207
Chicago
Dönmez, Kökcan, Filiz Diri Akyıldız, Felat Dursun, Barış Erdil, and Yasemin Didem Aktas. 2026. “Hımış Yapıların Deprem Performansının Bütüncül Analizi: 2023 Türkiye Deprem Sekansından Saha Bulguları”. Turkish Journal of Civil Engineering, no. Advanced Online Publication. https://doi.org/10.18400/tjce.1638207.
EndNote
Dönmez K, Diri Akyıldız F, Dursun F, Erdil B, Aktas YD (June 1, 2026) Hımış Yapıların Deprem Performansının Bütüncül Analizi: 2023 Türkiye Deprem Sekansından Saha Bulguları. Turkish Journal of Civil Engineering Advanced Online Publication
IEEE
[1]K. Dönmez, F. Diri Akyıldız, F. Dursun, B. Erdil, and Y. D. Aktas, “Hımış Yapıların Deprem Performansının Bütüncül Analizi: 2023 Türkiye Deprem Sekansından Saha Bulguları”, TJCE, no. Advanced Online Publication, June 2026, doi: 10.18400/tjce.1638207.
ISNAD
Dönmez, Kökcan - Diri Akyıldız, Filiz - Dursun, Felat - Erdil, Barış - Aktas, Yasemin Didem. “Hımış Yapıların Deprem Performansının Bütüncül Analizi: 2023 Türkiye Deprem Sekansından Saha Bulguları”. Turkish Journal of Civil Engineering. Advanced Online Publication (June 1, 2026). https://doi.org/10.18400/tjce.1638207.
JAMA
1.Dönmez K, Diri Akyıldız F, Dursun F, Erdil B, Aktas YD. Hımış Yapıların Deprem Performansının Bütüncül Analizi: 2023 Türkiye Deprem Sekansından Saha Bulguları. TJCE. 2026. doi:10.18400/tjce.1638207.
MLA
Dönmez, Kökcan, et al. “Hımış Yapıların Deprem Performansının Bütüncül Analizi: 2023 Türkiye Deprem Sekansından Saha Bulguları”. Turkish Journal of Civil Engineering, no. Advanced Online Publication, June 2026, doi:10.18400/tjce.1638207.
Vancouver
1.Kökcan Dönmez, Filiz Diri Akyıldız, Felat Dursun, Barış Erdil, Yasemin Didem Aktas. Hımış Yapıların Deprem Performansının Bütüncül Analizi: 2023 Türkiye Deprem Sekansından Saha Bulguları. TJCE. 2026 Jun. 1;(Advanced Online Publication). doi:10.18400/tjce.1638207