Araştırma Makalesi

Hımış Yapıların Deprem Performansının Bütüncül Analizi: 2023 Türkiye Deprem Sekansından Saha Bulguları

Sayı: Advanced Online Publication Erken Görünüm Tarihi: 24 Haziran 2026
PDF İndir
TR EN

Hımış Yapıların Deprem Performansının Bütüncül Analizi: 2023 Türkiye Deprem Sekansından Saha Bulguları

Öz

Şubat 2023 Türkiye deprem sekansı, ülkenin güneyindeki 11 ilde nüfus ve yapılı çevre üzerinde ağır etkiler yaratmıştır. Depremin bu yıkıcı sonuçlarının belgelenmesi amacıyla, Birleşik Krallık’ın Deprem Mühendisliği Saha Çalışmaları Ekibi (EEFIT), farklı dönemlerde deprem bölgesinde kapsamlı bir araştırma başlatmıştır. Bu çalışma kapsamda, bölgenin geleneksel konut mirasının karakteristik örnekleri arasında yer alan hımış yapılar, araştırma konusu olarak seçilmiştir. Çalışma kapsamında bu yapıların yapısal özellikleri ve deprem sonrası oluşan hasarları Coğrafi Bilgi Sistemlerinden (CBS) faydalanılarak belgelenmiştir. Bu makale, Kahramanmaraş, Malatya, Hatay ve Osmaniye'de yer alan toplam 189 hımış yapının deprem performanslarına ilişkin ön bulguları sunmaktadır. Çalışmada, bu yapıların maruz kaldığı üç önemli depreme (6 Şubat Mw 7.8 Pazarcık ve Mw 7.5 Elbistan depremleri; 20 Şubat Mw 6.3 Samandağ depremi) ait yer hareketi kayıtları ve ilgili mühendislik parametreleri kullanılarak gözlenen hasar durumları değerlendirilmektedir. Ayrıca, saha çalışmasında benimsenen CBS tabanlı yaklaşımın Türkiye bağlamındaki uygulanabilirliği ortaya konmakta ve benzer çalışmalara ışık tutması amaçlanmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. USGS, United States Geological Survey, M 7.8 - Pazarcik earthquake, Kahramanmaras earthquake sequence”, son erişim: Mart 2023, 2023.
  2. USGS, United States Geological Survey, M 7.5 – Elbistan earthquake, Kahramanmaras earthquake sequence, son erişim: Mart 2023, 2023.
  3. Aktas, Y.D., Dönmez, K., So, E., Johnson, C., Özden, A.T., Parammal Vatteri, A., … & Novelli, V., 2023 Türkiye Deprem Sekansı Deprem Mühendisliği Saha Çalışmaları Ekibi (EEFIT) Raporu Türkçe Genişletilmiş Özet, 2024. https://www.istructe.org/resources/report/eefit-mission-report-turkey-february-2023/
  4. Aktaş, Y. D., So, E., Johnson, C., Dönmez, K., Özden, A. T., Parammal Vatteri, A., … & Rossetto, T., The Türkiye Earthquake Sequence of February 2023: A Longitudinal Study Report by EEFIT. Earthquake Engineering Field Investigation Team (EEFIT), Institution of Structural Engineers (IStructE), 2024. https://www.istructe.org/resources/report/eefit-mission-report-turkey-february-2023/
  5. Aktaş, Y.D., So, E., Parammal Vatteri, A., Johnson, C., Cabuk, E., Malcioglu, F.S., … & Efeoglu, T, Hybrid EEFIT Mission to February 2023Kahramanmaraş Earthquake Sequence, Society for Earthquake and Civil Engineering Dynamics, SECED 2023, 14-15 Eylül, Cambridge, UK, 2023.
  6. Bozyigit, B., Ozdemir, A., Donmez, K., Dalgic, K. D., Durgut, E., Yesilyurt, C., … & Acikgoz, S., Damage to Monumental Masonry Buildings in Hatay and Osmaniye following the 2023 Turkey Earthquake Sequence: the Role of Wall Geometry, Construction Quality, and Material Properties. Earthquake Spectra, 2024. https://doi.org/10.1177/87552930241247031
  7. Uzsoy S.Z. & Çelebi M. 28 Mart 1970 Gediz (Kütahya) depremi ve yapιlarda meydana getirdiği hasarlar. ODTÜ, p. 57, 58, 62, 65–8, 1970.
  8. Gülhan, D., Güney, I.Ö. The behaviour of traditional building systems against earthquake and its comparison to reinforced concrete frame systems; experiences of Marmara Earthquake damage assessment studies in Kocaeli and Sakarya. In: Proceedings for earthquake-safe: lessons to be learned from traditional construction Istanbul, Turkey, 2000.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Deprem Mühendisliği, Mimari Mühendislik, Yapım Teknolojileri

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

24 Haziran 2026

Yayımlanma Tarihi

-

Gönderilme Tarihi

28 Şubat 2025

Kabul Tarihi

18 Haziran 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Sayı: Advanced Online Publication

Kaynak Göster

APA
Dönmez, K., Diri Akyıldız, F., Dursun, F., Erdil, B., & Aktas, Y. D. (2026). Hımış Yapıların Deprem Performansının Bütüncül Analizi: 2023 Türkiye Deprem Sekansından Saha Bulguları. Turkish Journal of Civil Engineering, Advanced Online Publication. https://doi.org/10.18400/tjce.1638207
AMA
1.Dönmez K, Diri Akyıldız F, Dursun F, Erdil B, Aktas YD. Hımış Yapıların Deprem Performansının Bütüncül Analizi: 2023 Türkiye Deprem Sekansından Saha Bulguları. tjce. 2026;(Advanced Online Publication). doi:10.18400/tjce.1638207
Chicago
Dönmez, Kökcan, Filiz Diri Akyıldız, Felat Dursun, Barış Erdil, ve Yasemin Didem Aktas. 2026. “Hımış Yapıların Deprem Performansının Bütüncül Analizi: 2023 Türkiye Deprem Sekansından Saha Bulguları”. Turkish Journal of Civil Engineering, sy Advanced Online Publication. https://doi.org/10.18400/tjce.1638207.
EndNote
Dönmez K, Diri Akyıldız F, Dursun F, Erdil B, Aktas YD (01 Haziran 2026) Hımış Yapıların Deprem Performansının Bütüncül Analizi: 2023 Türkiye Deprem Sekansından Saha Bulguları. Turkish Journal of Civil Engineering Advanced Online Publication
IEEE
[1]K. Dönmez, F. Diri Akyıldız, F. Dursun, B. Erdil, ve Y. D. Aktas, “Hımış Yapıların Deprem Performansının Bütüncül Analizi: 2023 Türkiye Deprem Sekansından Saha Bulguları”, tjce, sy Advanced Online Publication, Haz. 2026, doi: 10.18400/tjce.1638207.
ISNAD
Dönmez, Kökcan - Diri Akyıldız, Filiz - Dursun, Felat - Erdil, Barış - Aktas, Yasemin Didem. “Hımış Yapıların Deprem Performansının Bütüncül Analizi: 2023 Türkiye Deprem Sekansından Saha Bulguları”. Turkish Journal of Civil Engineering. Advanced Online Publication (01 Haziran 2026). https://doi.org/10.18400/tjce.1638207.
JAMA
1.Dönmez K, Diri Akyıldız F, Dursun F, Erdil B, Aktas YD. Hımış Yapıların Deprem Performansının Bütüncül Analizi: 2023 Türkiye Deprem Sekansından Saha Bulguları. tjce. 2026. doi:10.18400/tjce.1638207.
MLA
Dönmez, Kökcan, vd. “Hımış Yapıların Deprem Performansının Bütüncül Analizi: 2023 Türkiye Deprem Sekansından Saha Bulguları”. Turkish Journal of Civil Engineering, sy Advanced Online Publication, Haziran 2026, doi:10.18400/tjce.1638207.
Vancouver
1.Kökcan Dönmez, Filiz Diri Akyıldız, Felat Dursun, Barış Erdil, Yasemin Didem Aktas. Hımış Yapıların Deprem Performansının Bütüncül Analizi: 2023 Türkiye Deprem Sekansından Saha Bulguları. tjce. 01 Haziran 2026;(Advanced Online Publication). doi:10.18400/tjce.1638207