Research Article

SAS/TÜSKA Akreditasyonunda Post-Analitik Kalite Göstergeleri: IFCC WG-LEPS Çerçevesine Göre 12 Aylık Performans Değerlendirmesi

Number: 1 March 28, 2026
TR EN

SAS/TÜSKA Akreditasyonunda Post-Analitik Kalite Göstergeleri: IFCC WG-LEPS Çerçevesine Göre 12 Aylık Performans Değerlendirmesi

Abstract

Amaç: Post-analitik fazda meydana gelen hatalar, toplam laboratuvar hatalarının önemli bir bölümünü oluşturmakta ve hasta güvenliğini doğrudan etkileyebilmektedir. Bu çalışmanın amacı, standart post-analitik kalite göstergeleri kullanılarak laboratuvar performansının değerlendirilmesidir. Gereç ve Yöntemler: Bu çalışmada, IFCC Laboratuvar Hataları ve Hasta Güvenliği Çalışma Grubu ile ISO 15189:2022 standardı tarafından önerilen post-analitik kalite göstergeleri kullanılmıştır. Veriler, 12 aylık bir süre boyunca laboratuvar bilgi yönetim sisteminden otomatik olarak elde edilmiştir. Değerlendirilen göstergeler; kritik değerlerin zamanında bildirilme oranı, post-analitik sonuçlanma süresi uyumu, sonuç düzeltme oranı, klinisyenlere ulaşmayan raporların oranı ve otovalidasyon kapsamıdır. Bulgular: Kritik değerlerin zamanında bildirilme oranı ve sonuçlanma süresi uyumunun uluslararası hedef eşiklerin (≥%95) üzerinde olduğu saptanmıştır. Sonuç düzeltme oranı düşük bulunmuş (<%0,3) ve etkin doğrulama süreçlerini göstermiştir. Raporların küçük bir bölümünün klinisyenlere ulaşmaması, elektronik raporlama sistemlerinde iyileştirilmesi gereken alanlara işaret etmiştir. Otovalidasyon kapsamı %0 bulunmuştur. Sonuç: Post-analitik kalite göstergeleri, laboratuvar performansının izlenmesi ve geliştirilmesinde etkili bir araçtır. ISO 15189:2022 gerekliliklerinin uygulanması ve otomasyonun artırılması, hasta güvenliğini destekleyebilir.

Keywords

Supporting Institution

No financial support was received for this study.

Project Number

E-56480858-448.04-30145636

Ethical Statement

This study was conducted retrospectively using anonymized data extracted from the Laboratory Information System (LIS/LIMS). Ethics committee approval was waived / not required. Institutional permission for retrospective data access was obtained from the hospital administration (Chief Physician’s Office), and the relevant document was uploaded to the submission system.

References

  1. Sciacovelli L, Plebani M. Quality indicators in laboratory medicine: state-of-the-art, quality specifications and future strategies. Clin Chem Lab Med 2023; 61: 1012-25.
  2. Zaninotto M, Agnello L, Smith X, Brown Y. Assessing post-analytical phase harmonization in European laboratories: a survey. Clin Chem Lab Med 2024; 62: 450-59.
  3. Zhang L, Jiang K, Chen J, Zhang Z, Zhang L, Xu M et al. Quality indicators in laboratory medicine: a 2020–2023 experience in a Chinese province. Clin Chem Lab Med 2025; 63: 33-41.
  4. Davids A, Zemlin AE, Kruger EC. Challenges with communication of critical laboratory results and ISO 15189:2022 requirements. J Lab Med 2024; 48: 321-30.
  5. Wongkrajang P, Leelanuwatkul S, Nuanin S, Laiwejpithaya S. Effect of laboratory critical value reporting on patient management. Ann Lab Med 2025; 45: 112-20.
  6. Rimac V, Vlašić Tanasković J, Jokić A, Honović L, Podolar S et al. Implementation of autovalidation procedures to improve post-analytical processes. Biochem Med (Zagreb) 2025; 35: 55-65.
  7. Caballero Garralda A, Comas Reixach I, García Miralles C, Gómez Rioja R, Llopis Díaz MA et al. Use of external quality assessment in extra-analytical phases in clinical laboratories in Spain: a survey by the Spanish Society of Laboratory Medicine (SEQCML). Adv Lab Med 2025; 6: 199-205.
  8. Gajjar D, Agravatt A, Khubchandani A, Parchwani DN. Evaluation of laboratory performance in consideration with pre-analytical and post-analytical quality indicators. Indian J Clin Biochem 2024; 39: 264-70.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Clinical Chemistry

Journal Section

Research Article

Publication Date

March 28, 2026

Submission Date

January 14, 2026

Acceptance Date

February 22, 2026

Published in Issue

Year 2026 Number: 1

APA
Özkan, E. (2026). SAS/TÜSKA Akreditasyonunda Post-Analitik Kalite Göstergeleri: IFCC WG-LEPS Çerçevesine Göre 12 Aylık Performans Değerlendirmesi. Turkish Journal of Clinics and Laboratory, 1. https://doi.org/10.18663/tjcl.1861981
AMA
1.Özkan E. SAS/TÜSKA Akreditasyonunda Post-Analitik Kalite Göstergeleri: IFCC WG-LEPS Çerçevesine Göre 12 Aylık Performans Değerlendirmesi. TJCL. 2026;(1). doi:10.18663/tjcl.1861981
Chicago
Özkan, Elife. 2026. “SAS/TÜSKA/Akreditasyonunda/Post-Analitik/Kalite/Göstergeleri:/IFCC/WG-LEPS/Çerçevesine/Göre/12/Aylık/Performans/Değerlendirmesi”. Turkish Journal of Clinics and Laboratory, no. 1. https://doi.org/10.18663/tjcl.1861981.
EndNote
Özkan E (March 1, 2026) SAS/TÜSKA Akreditasyonunda Post-Analitik Kalite Göstergeleri: IFCC WG-LEPS Çerçevesine Göre 12 Aylık Performans Değerlendirmesi. Turkish Journal of Clinics and Laboratory 1
IEEE
[1]E. Özkan, “SAS/TÜSKA Akreditasyonunda Post-Analitik Kalite Göstergeleri: IFCC WG-LEPS Çerçevesine Göre 12 Aylık Performans Değerlendirmesi”, TJCL, no. 1, Mar. 2026, doi: 10.18663/tjcl.1861981.
ISNAD
Özkan, Elife. “SAS/TÜSKA/Akreditasyonunda/Post-Analitik/Kalite/Göstergeleri:/IFCC/WG-LEPS/Çerçevesine/Göre/12/Aylık/Performans/Değerlendirmesi”. Turkish Journal of Clinics and Laboratory. 1 (March 1, 2026). https://doi.org/10.18663/tjcl.1861981.
JAMA
1.Özkan E. SAS/TÜSKA Akreditasyonunda Post-Analitik Kalite Göstergeleri: IFCC WG-LEPS Çerçevesine Göre 12 Aylık Performans Değerlendirmesi. TJCL. 2026. doi:10.18663/tjcl.1861981.
MLA
Özkan, Elife. “SAS/TÜSKA/Akreditasyonunda/Post-Analitik/Kalite/Göstergeleri:/IFCC/WG-LEPS/Çerçevesine/Göre/12/Aylık/Performans/Değerlendirmesi”. Turkish Journal of Clinics and Laboratory, no. 1, Mar. 2026, doi:10.18663/tjcl.1861981.
Vancouver
1.Elife Özkan. SAS/TÜSKA Akreditasyonunda Post-Analitik Kalite Göstergeleri: IFCC WG-LEPS Çerçevesine Göre 12 Aylık Performans Değerlendirmesi. TJCL. 2026 Mar. 1;(1). doi:10.18663/tjcl.1861981