Review

D vitamini testinin akılcı kullanımı: Test mi? Ya da tedavi mi?

Volume: 10 Number: 2 June 12, 2019
EN TR

D vitamini testinin akılcı kullanımı: Test mi? Ya da tedavi mi?

Abstract

Amaç: Dünya çapında D vitamini eksikliğinin ve D vitamini test oranlarının artması, D vitamininin yetersizliğini yönetmek ve gereksiz testleri azaltarak maliyeti düşürme gündeme gelmiştir. Bu çalışmada D vitamini testinin akılcı kullanımı konusunda literatür taraması yapılarak klinik uygulamaya ışık tutmak amaçlanmıştır.

Gereç ve Yöntemler: D vitamini eksiklik prevalansı, tedavi şekilleri ve yaklaşımlar konusunda mevcut durumu ortaya koyabilmek için 2007 Nisan ile 2017 Nisan tarihleri arasında yayınlanmış 4372 çalışma incelenmiştir. Taramalar Cochrane Library,  PubMed,  Ulakbim, Science Direct elektronik veri tabanları kullanılarak yapılmıştır. Taramalar “Vitamin D status”, “Vitamin D screening”, “Vitamin D measurements”, “Vitamin D Testing”, “supplements” anahtar kelimeleri kullanılarak yapılmıştır.  Çalışma sınırlarına uyan 74 çalışma değerlendirilmiştir.

Bulgular: D vitamini eksikliği test sayısı ülkemizde ve dünyada giderek önemli bir artış göstermekte ve sağlık bakımına mali yük getirmektedir. D vitamini toksisitesinin az görüldüğü riskli gruplarda D vitamini takviyesine test yapmadan başlanmasının güvenli olduğu ortaya konulmaktadır. Dünyada yayınlanan rehberler D vitamini eksikliği için test yapmak yerine, farkındalığın artırılması, belli gruplarda testsiz D vitamini takviyesi yapıp, belli gruplarda D vitamini testi yapılmasını önermektedir. Depo D vitamini tedavisinden kaçınılması, D vitamini takviyesinin damla olarak kullanılması konusunda farkındalık yaratılması gerekmektedir.

SonuçAmaç: Dünya çapında D vitamini eksikliğinin ve D vitamini test oranlarının artması, D vitamininin yetersizliğini yönetmek ve gereksiz testleri azaltarak maliyeti düşürme gündeme gelmiştir. Bu çalışmada D vitamini testinin akılcı kullanımı konusunda literatür taraması yapılarak klinik uygulamaya ışık tutmak amaçlanmıştır.

Gereç ve Yöntemler: D vitamini eksiklik prevalansı, tedavi şekilleri ve yaklaşımlar konusunda mevcut durumu ortaya koyabilmek için 2007 Nisan ile 2017 Nisan tarihleri arasında yayınlanmış 4372 çalışma incelenmiştir. Taramalar Cochrane Library,  PubMed,  Ulakbim, Science Direct elektronik veri tabanları kullanılarak yapılmıştır. Taramalar “Vitamin D status”, “Vitamin D screening”, “Vitamin D measurements”, “Vitamin D Testing”, “supplements” anahtar kelimeleri kullanılarak yapılmıştır.  Çalışma sınırlarına uyan 74 çalışma değerlendirilmiştir.

Bulgular: D vitamini eksikliği test sayısı ülkemizde ve dünyada giderek önemli bir artış göstermekte ve sağlık bakımına mali yük getirmektedir. D vitamini toksisitesinin az görüldüğü riskli gruplarda D vitamini takviyesine test yapmadan başlanmasının güvenli olduğu ortaya konulmaktadır. Dünyada yayınlanan rehberler D vitamini eksikliği için test yapmak yerine, farkındalığın artırılması, belli gruplarda testsiz D vitamini takviyesi yapıp, belli gruplarda D vitamini testi yapılmasını önermektedir. Depo D vitamini tedavisinden kaçınılması, D vitamini takviyesinin damla olarak kullanılması konusunda farkındalık yaratılması gerekmektedir.

Sonuç: D vitamini damla takviyesinin kanda D vitamini oranına bakılmaksızın, doktor değerlendirmesi ile başlanması çok daha kolay, güvenli ve ucuz bir yaklaşım olarak denenebilir.: D vitamini damla takviyesinin kanda D vitamini oranına bakılmaksızın, doktor değerlendirmesi ile başlanması çok daha kolay, güvenli ve ucuz bir yaklaşım olarak denenebilir.

Keywords

References

  1. 1. Metabolik Sendrom Kılavuzu, Türkiye Endokrinoloji ve Metabolizma Derneği. Ankara, Tuna Matbaacılık, 2009: 8-11.
  2. 2. Calvo MS, Whiting SJ, Barton CN, Vitamin D fortification in the United States and Canada: current status and data needs. The American Journal of Clinical Nutrition 2004; 80: 1710-16.
  3. 3. Yetley EA, Assessing the vitamin D status of the US population. The American Journal of Clinical Nutrition 2008; 88: 558-64.
  4. 4. Holick MF.Vitamin D deficiency. New England Journal of Medicine 2007; 357: 266-81.
  5. 5. Karami S, Colt JS, Stewart PA et al. A case–control study of occupational sunlight exposure and renal cancer risk.International Journal of Cancer 2016; 138: 1626-33.
  6. 6. Mokry LE, Ross S, Morris JA, Manousaki D, Forgetta V, Richards JB. Genetically decreased vitamin d and risk of alzheimer disease. Neurology 2016; 87: 2567-74.
  7. 7. Uçar F, Taşlıpınar MY, Soydaş AÖ, Özcan N. Ankara etlik ihtisas eğitim ve araştırma hastanesine başvuran hastalarda 25-oh vitamin d düzeyleri. Eur J Basic Med Sci 2012; 2: 12-15.
  8. 8. Pearce S, Cheetham TD. Diagnosis and management of vitamin d deficiency.Bmj, 2010; 340: 5664

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Health Care Administration

Journal Section

Review

Publication Date

June 12, 2019

Submission Date

July 5, 2018

Acceptance Date

October 14, 2018

Published in Issue

Year 2019 Volume: 10 Number: 2

APA
Çakmak, H. S., Yüksek, Y. N., Tütüncü, T., Özer Küçük, E., Turhan, T., Berker, D., & Kahveci, R. (2019). D vitamini testinin akılcı kullanımı: Test mi? Ya da tedavi mi? Turkish Journal of Clinics and Laboratory, 10(2), 168-178. https://doi.org/10.18663/tjcl.440877
AMA
1.Çakmak HS, Yüksek YN, Tütüncü T, et al. D vitamini testinin akılcı kullanımı: Test mi? Ya da tedavi mi? TJCL. 2019;10(2):168-178. doi:10.18663/tjcl.440877
Chicago
Çakmak, Huri Seval, Yunus Nadi Yüksek, Tanju Tütüncü, et al. 2019. “D Vitamini Testinin Akılcı Kullanımı: Test Mi? Ya Da Tedavi Mi?”. Turkish Journal of Clinics and Laboratory 10 (2): 168-78. https://doi.org/10.18663/tjcl.440877.
EndNote
Çakmak HS, Yüksek YN, Tütüncü T, Özer Küçük E, Turhan T, Berker D, Kahveci R (June 1, 2019) D vitamini testinin akılcı kullanımı: Test mi? Ya da tedavi mi? Turkish Journal of Clinics and Laboratory 10 2 168–178.
IEEE
[1]H. S. Çakmak et al., “D vitamini testinin akılcı kullanımı: Test mi? Ya da tedavi mi?”, TJCL, vol. 10, no. 2, pp. 168–178, June 2019, doi: 10.18663/tjcl.440877.
ISNAD
Çakmak, Huri Seval - Yüksek, Yunus Nadi - Tütüncü, Tanju - Özer Küçük, Emine - Turhan, Turan - Berker, Dilek - Kahveci, Rabia. “D Vitamini Testinin Akılcı Kullanımı: Test Mi? Ya Da Tedavi Mi?”. Turkish Journal of Clinics and Laboratory 10/2 (June 1, 2019): 168-178. https://doi.org/10.18663/tjcl.440877.
JAMA
1.Çakmak HS, Yüksek YN, Tütüncü T, Özer Küçük E, Turhan T, Berker D, Kahveci R. D vitamini testinin akılcı kullanımı: Test mi? Ya da tedavi mi? TJCL. 2019;10:168–178.
MLA
Çakmak, Huri Seval, et al. “D Vitamini Testinin Akılcı Kullanımı: Test Mi? Ya Da Tedavi Mi?”. Turkish Journal of Clinics and Laboratory, vol. 10, no. 2, June 2019, pp. 168-7, doi:10.18663/tjcl.440877.
Vancouver
1.Huri Seval Çakmak, Yunus Nadi Yüksek, Tanju Tütüncü, Emine Özer Küçük, Turan Turhan, Dilek Berker, Rabia Kahveci. D vitamini testinin akılcı kullanımı: Test mi? Ya da tedavi mi? TJCL. 2019 Jun. 1;10(2):168-7. doi:10.18663/tjcl.440877

Cited By