Derleme

D vitamini testinin akılcı kullanımı: Test mi? Ya da tedavi mi?

Cilt: 10 Sayı: 2 12 Haziran 2019
PDF İndir
EN TR

D vitamini testinin akılcı kullanımı: Test mi? Ya da tedavi mi?

Öz

Amaç: Dünya çapında D vitamini eksikliğinin ve D vitamini test oranlarının artması, D vitamininin yetersizliğini yönetmek ve gereksiz testleri azaltarak maliyeti düşürme gündeme gelmiştir. Bu çalışmada D vitamini testinin akılcı kullanımı konusunda literatür taraması yapılarak klinik uygulamaya ışık tutmak amaçlanmıştır.

Gereç ve Yöntemler: D vitamini eksiklik prevalansı, tedavi şekilleri ve yaklaşımlar konusunda mevcut durumu ortaya koyabilmek için 2007 Nisan ile 2017 Nisan tarihleri arasında yayınlanmış 4372 çalışma incelenmiştir. Taramalar Cochrane Library,  PubMed,  Ulakbim, Science Direct elektronik veri tabanları kullanılarak yapılmıştır. Taramalar “Vitamin D status”, “Vitamin D screening”, “Vitamin D measurements”, “Vitamin D Testing”, “supplements” anahtar kelimeleri kullanılarak yapılmıştır.  Çalışma sınırlarına uyan 74 çalışma değerlendirilmiştir.

Bulgular: D vitamini eksikliği test sayısı ülkemizde ve dünyada giderek önemli bir artış göstermekte ve sağlık bakımına mali yük getirmektedir. D vitamini toksisitesinin az görüldüğü riskli gruplarda D vitamini takviyesine test yapmadan başlanmasının güvenli olduğu ortaya konulmaktadır. Dünyada yayınlanan rehberler D vitamini eksikliği için test yapmak yerine, farkındalığın artırılması, belli gruplarda testsiz D vitamini takviyesi yapıp, belli gruplarda D vitamini testi yapılmasını önermektedir. Depo D vitamini tedavisinden kaçınılması, D vitamini takviyesinin damla olarak kullanılması konusunda farkındalık yaratılması gerekmektedir.

SonuçAmaç: Dünya çapında D vitamini eksikliğinin ve D vitamini test oranlarının artması, D vitamininin yetersizliğini yönetmek ve gereksiz testleri azaltarak maliyeti düşürme gündeme gelmiştir. Bu çalışmada D vitamini testinin akılcı kullanımı konusunda literatür taraması yapılarak klinik uygulamaya ışık tutmak amaçlanmıştır.

Gereç ve Yöntemler: D vitamini eksiklik prevalansı, tedavi şekilleri ve yaklaşımlar konusunda mevcut durumu ortaya koyabilmek için 2007 Nisan ile 2017 Nisan tarihleri arasında yayınlanmış 4372 çalışma incelenmiştir. Taramalar Cochrane Library,  PubMed,  Ulakbim, Science Direct elektronik veri tabanları kullanılarak yapılmıştır. Taramalar “Vitamin D status”, “Vitamin D screening”, “Vitamin D measurements”, “Vitamin D Testing”, “supplements” anahtar kelimeleri kullanılarak yapılmıştır.  Çalışma sınırlarına uyan 74 çalışma değerlendirilmiştir.

Bulgular: D vitamini eksikliği test sayısı ülkemizde ve dünyada giderek önemli bir artış göstermekte ve sağlık bakımına mali yük getirmektedir. D vitamini toksisitesinin az görüldüğü riskli gruplarda D vitamini takviyesine test yapmadan başlanmasının güvenli olduğu ortaya konulmaktadır. Dünyada yayınlanan rehberler D vitamini eksikliği için test yapmak yerine, farkındalığın artırılması, belli gruplarda testsiz D vitamini takviyesi yapıp, belli gruplarda D vitamini testi yapılmasını önermektedir. Depo D vitamini tedavisinden kaçınılması, D vitamini takviyesinin damla olarak kullanılması konusunda farkındalık yaratılması gerekmektedir.

Sonuç: D vitamini damla takviyesinin kanda D vitamini oranına bakılmaksızın, doktor değerlendirmesi ile başlanması çok daha kolay, güvenli ve ucuz bir yaklaşım olarak denenebilir.: D vitamini damla takviyesinin kanda D vitamini oranına bakılmaksızın, doktor değerlendirmesi ile başlanması çok daha kolay, güvenli ve ucuz bir yaklaşım olarak denenebilir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. 1. Metabolik Sendrom Kılavuzu, Türkiye Endokrinoloji ve Metabolizma Derneği. Ankara, Tuna Matbaacılık, 2009: 8-11.
  2. 2. Calvo MS, Whiting SJ, Barton CN, Vitamin D fortification in the United States and Canada: current status and data needs. The American Journal of Clinical Nutrition 2004; 80: 1710-16.
  3. 3. Yetley EA, Assessing the vitamin D status of the US population. The American Journal of Clinical Nutrition 2008; 88: 558-64.
  4. 4. Holick MF.Vitamin D deficiency. New England Journal of Medicine 2007; 357: 266-81.
  5. 5. Karami S, Colt JS, Stewart PA et al. A case–control study of occupational sunlight exposure and renal cancer risk.International Journal of Cancer 2016; 138: 1626-33.
  6. 6. Mokry LE, Ross S, Morris JA, Manousaki D, Forgetta V, Richards JB. Genetically decreased vitamin d and risk of alzheimer disease. Neurology 2016; 87: 2567-74.
  7. 7. Uçar F, Taşlıpınar MY, Soydaş AÖ, Özcan N. Ankara etlik ihtisas eğitim ve araştırma hastanesine başvuran hastalarda 25-oh vitamin d düzeyleri. Eur J Basic Med Sci 2012; 2: 12-15.
  8. 8. Pearce S, Cheetham TD. Diagnosis and management of vitamin d deficiency.Bmj, 2010; 340: 5664

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sağlık Kurumları Yönetimi

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

12 Haziran 2019

Gönderilme Tarihi

5 Temmuz 2018

Kabul Tarihi

14 Ekim 2018

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2019 Cilt: 10 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Çakmak, H. S., Yüksek, Y. N., Tütüncü, T., Özer Küçük, E., Turhan, T., Berker, D., & Kahveci, R. (2019). D vitamini testinin akılcı kullanımı: Test mi? Ya da tedavi mi? Turkish Journal of Clinics and Laboratory, 10(2), 168-178. https://doi.org/10.18663/tjcl.440877
AMA
1.Çakmak HS, Yüksek YN, Tütüncü T, vd. D vitamini testinin akılcı kullanımı: Test mi? Ya da tedavi mi? TJCL. 2019;10(2):168-178. doi:10.18663/tjcl.440877
Chicago
Çakmak, Huri Seval, Yunus Nadi Yüksek, Tanju Tütüncü, vd. 2019. “D vitamini testinin akılcı kullanımı: Test mi? Ya da tedavi mi?”. Turkish Journal of Clinics and Laboratory 10 (2): 168-78. https://doi.org/10.18663/tjcl.440877.
EndNote
Çakmak HS, Yüksek YN, Tütüncü T, Özer Küçük E, Turhan T, Berker D, Kahveci R (01 Haziran 2019) D vitamini testinin akılcı kullanımı: Test mi? Ya da tedavi mi? Turkish Journal of Clinics and Laboratory 10 2 168–178.
IEEE
[1]H. S. Çakmak vd., “D vitamini testinin akılcı kullanımı: Test mi? Ya da tedavi mi?”, TJCL, c. 10, sy 2, ss. 168–178, Haz. 2019, doi: 10.18663/tjcl.440877.
ISNAD
Çakmak, Huri Seval - Yüksek, Yunus Nadi - Tütüncü, Tanju - Özer Küçük, Emine - Turhan, Turan - Berker, Dilek - Kahveci, Rabia. “D vitamini testinin akılcı kullanımı: Test mi? Ya da tedavi mi?”. Turkish Journal of Clinics and Laboratory 10/2 (01 Haziran 2019): 168-178. https://doi.org/10.18663/tjcl.440877.
JAMA
1.Çakmak HS, Yüksek YN, Tütüncü T, Özer Küçük E, Turhan T, Berker D, Kahveci R. D vitamini testinin akılcı kullanımı: Test mi? Ya da tedavi mi? TJCL. 2019;10:168–178.
MLA
Çakmak, Huri Seval, vd. “D vitamini testinin akılcı kullanımı: Test mi? Ya da tedavi mi?”. Turkish Journal of Clinics and Laboratory, c. 10, sy 2, Haziran 2019, ss. 168-7, doi:10.18663/tjcl.440877.
Vancouver
1.Huri Seval Çakmak, Yunus Nadi Yüksek, Tanju Tütüncü, Emine Özer Küçük, Turan Turhan, Dilek Berker, Rabia Kahveci. D vitamini testinin akılcı kullanımı: Test mi? Ya da tedavi mi? TJCL. 01 Haziran 2019;10(2):168-7. doi:10.18663/tjcl.440877

Cited By

e-ISSN: 2149-8296

Publication Model: Continuous Publication

Peer Review Model: Double-Blind Peer Review

Publication Language: Turkish and English

Access Model: Open Access

DOI Prefix: (Crossref DOI numaranız)

Publisher: DNT Ortadoğu Publishing Inc.

Journal Abbreviation: Turk J Clin Lab

Indexed in J-Gate

The content of this site is intended for health care professionals. All the published articles are distributed under the terms of

Creative Commons Attribution Licence,

which permits unrestricted use, distribution, and reproduction in any medium, provided the original work is properly cited.