Research Article

Okul Çocuklarının Beslenme Davranışları ve Obezite Durumunu Etkileyen Faktörler: Kırsal-Kentsel Alan Karşılaştırması

Volume: 16 Number: 3 September 26, 2022
EN TR

Okul Çocuklarının Beslenme Davranışları ve Obezite Durumunu Etkileyen Faktörler: Kırsal-Kentsel Alan Karşılaştırması

Abstract

Amaç: Kırsal ve kentsel alanda yaşayan okul çağındaki çocukların beslenme davranışları ve obezite durumlarını etkileyen faktörlerin belirlenmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Kesitsel tanımlayıcı tipteki çalışma kentsel alanda iki, kırsal alanda yedi ilkokulda okuyan 500 çocuk ve ebeveyni ile yürütülmüştür. Veriler, Tanıtıcı Bilgi Formu, Ebeveyn Yemek Zamanı Davranışları Ölçeği, Çocuklarda Yeme Davranış Anketi, Çocuk Beslenme Davranış Ölçeği ve antropometrik ölçümler ile belirlenmiştir. Veriler, tanımlayıcı istatistikler, ki-kare testi, t testi ve çoklu regresyon analizi ile değerlendirilmiştir. Bulgular: Çalışmaya toplam 500 öğrenci ve ebeveyni (%43.4 kırsal, %56.6 kentsel) katılmıştır. Çocukların yaş ortalaması kırsal alanda, 8.93 +0.85; kentsel alanda, 9.01+ 0.82 idi. Kırsal alanda öğrencilerin % 53’ü, kentsel alanda % 56.5’i kız idi. Kırsal alanda çocukların % 18’i, kentsel alanda %16’i obezdi. Kırsal alandaki ebeveynlerin ödül kullanma, olumlu ikna, özel yemekler ve atıştırma modeli; kentsel alandaki ebeveynlerin yemek konusunda ısrar, hayvansal yağ azaltma ve atıştırma miktarı yemek zamanı davranış puanları daha yüksek olarak belirlenmiştir (p<0.001). Kırsal alandaki çocukların gıda hevesliliği, içme tutkusu ve yemek seçiciliği yeme davranışlarını kentsel alandaki çocuklara göre daha fazla sergiledikleri belirlenmiştir (p<0.001). Çocukların beslenme davranışlarının belirleyicileri; atıştırma miktarı, gıda hevesliliği, gıdadan keyif alma, yemek seçiciliği, cinsiyet ve yaşanılan bölge olarak belirlenmiştir. Çocukların kilo durumunu etkileyen faktörler; yaşanılan bölge, ödül kullanma, hayvansal yağ azaltma, gıda hevesliliği, gıdadan keyif alma, yavaş yeme, yemek seçiciliği olarak belirlenmiştir. Sonuç: Çocuklarda beslenme davranışlarını geliştirmeyi amaçlayan programlarda 'ebeveyn yemek zamanı davranışları' ve 'çocuk yeme davranışlarını' geliştiren uygulamalara ağırlık verilmesi, çocukluk obezitesini önlemeye ve tedaviye yönelik programlarda kırsal alanda yaşayan çocukların öncelikli olarak ele alınması önerilmiştir.

Keywords

Supporting Institution

yok

References

  1. 1. World Health Organization (WHO). Obesity and overweight. https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/obesity-and-overweight. Erişim tarihi: 12.01.2022.
  2. 2. Türkiye Çocukluk Çağı (İlkokul 2. Sınıf Öğrencileri) Şişmanlık Araştırması - COSI-TUR 2016. Sağlık Bakanlığı, Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü, Milli Eğitim Bakanlığı, Dünya Sağlık Örgütü Avrupa Bölge Ofisi, Sağlık Bakanlığı Yayın No: 1080, Ankara 2017.Sf:128.
  3. 3. Türkiye Sağlıklı Beslenme ve Hareketli Hayat Programı. Sağlık Bakanlığı, Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü, Sağlık Bakanlığı Yayın No: 773, Ankara 2019.Sf:22-23.
  4. 4. Sepúlveda AR, Solano S, Blanco M, Lacruz T, Veiga O. (2020). Feasibility, acceptability, and effectiveness of a multidisciplinary intervention in childhood obesity from primary care: Nutrition, physical activity, emotional regulation, and family. European Eating Disorders Review 2020; 28(2): 184-198. https://doi.org/10.1002/erv.2702 Erişim tarihi:29.03.2022
  5. 5. Brown CL, Perrin EM. (2018). Obesity prevention and treatment in primary care. Academic Pediatrics 2018; 18(7): 736-745. https://doi.org/10.1016/j.acap.2018.05.004. Erişim tarihi:29.03.2022
  6. 6. Birch LL, Fisher JO. Development of eating behaviors among children and adolescents. Pediatrics 1998; 101(Supplement 2): 539-549. https://doi.org/10.1542/peds.101.S2.539 Erişim tarihi:12.01.2022
  7. 7. Arslan N., Erol S, Ebeveyn yemek zamanı davranışları ölçeği’nin türkçe geçerlik ve güvenirliği. Hemşirelikte Araştırma Geliştirme Dergisi 2014; 16(3): 16-27.
  8. 8. Nicklas TA, Baranowski T, Baranowski JC, Cullen K, Rittenberry, L, Olvera N. Family and child-care provider influences on preschool children's fruit, juice, and vegetable consumption. Nutrition Reviews 2001;59(7):224-35. https://doi.org/10.1111/j.1753-4887.2001.tb07014.x Erişim tarihi:12.01.2022

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Public Health, Environmental Health

Journal Section

Research Article

Publication Date

September 26, 2022

Submission Date

January 14, 2022

Acceptance Date

May 23, 2022

Published in Issue

Year 2022 Volume: 16 Number: 3

APA
Yörük, A., & Öztürk Haney, M. (2022). Okul Çocuklarının Beslenme Davranışları ve Obezite Durumunu Etkileyen Faktörler: Kırsal-Kentsel Alan Karşılaştırması. Turkish Journal of Family Medicine and Primary Care, 16(3), 485-492. https://doi.org/10.21763/tjfmpc.1057791
AMA
1.Yörük A, Öztürk Haney M. Okul Çocuklarının Beslenme Davranışları ve Obezite Durumunu Etkileyen Faktörler: Kırsal-Kentsel Alan Karşılaştırması. TJFMPC. 2022;16(3):485-492. doi:10.21763/tjfmpc.1057791
Chicago
Yörük, Arzu, and Meryem Öztürk Haney. 2022. “Okul Çocuklarının Beslenme Davranışları Ve Obezite Durumunu Etkileyen Faktörler: Kırsal-Kentsel Alan Karşılaştırması”. Turkish Journal of Family Medicine and Primary Care 16 (3): 485-92. https://doi.org/10.21763/tjfmpc.1057791.
EndNote
Yörük A, Öztürk Haney M (September 1, 2022) Okul Çocuklarının Beslenme Davranışları ve Obezite Durumunu Etkileyen Faktörler: Kırsal-Kentsel Alan Karşılaştırması. Turkish Journal of Family Medicine and Primary Care 16 3 485–492.
IEEE
[1]A. Yörük and M. Öztürk Haney, “Okul Çocuklarının Beslenme Davranışları ve Obezite Durumunu Etkileyen Faktörler: Kırsal-Kentsel Alan Karşılaştırması”, TJFMPC, vol. 16, no. 3, pp. 485–492, Sept. 2022, doi: 10.21763/tjfmpc.1057791.
ISNAD
Yörük, Arzu - Öztürk Haney, Meryem. “Okul Çocuklarının Beslenme Davranışları Ve Obezite Durumunu Etkileyen Faktörler: Kırsal-Kentsel Alan Karşılaştırması”. Turkish Journal of Family Medicine and Primary Care 16/3 (September 1, 2022): 485-492. https://doi.org/10.21763/tjfmpc.1057791.
JAMA
1.Yörük A, Öztürk Haney M. Okul Çocuklarının Beslenme Davranışları ve Obezite Durumunu Etkileyen Faktörler: Kırsal-Kentsel Alan Karşılaştırması. TJFMPC. 2022;16:485–492.
MLA
Yörük, Arzu, and Meryem Öztürk Haney. “Okul Çocuklarının Beslenme Davranışları Ve Obezite Durumunu Etkileyen Faktörler: Kırsal-Kentsel Alan Karşılaştırması”. Turkish Journal of Family Medicine and Primary Care, vol. 16, no. 3, Sept. 2022, pp. 485-92, doi:10.21763/tjfmpc.1057791.
Vancouver
1.Arzu Yörük, Meryem Öztürk Haney. Okul Çocuklarının Beslenme Davranışları ve Obezite Durumunu Etkileyen Faktörler: Kırsal-Kentsel Alan Karşılaştırması. TJFMPC. 2022 Sep. 1;16(3):485-92. doi:10.21763/tjfmpc.1057791

Cited By

English or Turkish manuscripts from authors with new knowledge to contribute to understanding and improving health and primary care are welcome. 


Turkish Journal of Family Medicine and Primary Care © 2024 by Academy of Family Medicine Association is licensed under CC BY-NC-ND 4.0