Research Article

Beş yaş altı çocuk ölümlerinin nedenleri ve aşılanma durumlarının değerlendirilmesi

Volume: 17 Number: 2 June 20, 2023
TR EN

Beş yaş altı çocuk ölümlerinin nedenleri ve aşılanma durumlarının değerlendirilmesi

Abstract

Amaç: Bebek ve çocuk ölüm oranları ülkelerin gelişmişliğinin, sağlık politikalarının ve sağlık müdahalelerinin etkinliğinin hassas bir göstergesidir. Beş yaş altındaki çocuklar arasındaki ölümlerin önemli kısmı basit ve kanıtlanmış tedbirlerle önlenebilir veya tedavi edilebilir hastalıklardan kaynaklanmaktadır. Bu çalışmada beş yaş altı çocuk ölümlerinin nedenleri ve aşılanma durumlarının değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Metod: Çalışma kesitsel tipte tanımlayıcı bir çalışmadır. Çalışmanın evrenini 3 yıllık sürede Samsun ilinde 5 yaş altında ve 1 yaşını tamamlamış toplam 97 çocuk ölümü oluşturmaktadır. Örneklem seçimi yapılmayıp bütün çocuk ölümlerine ait veriler retrospektif olarak incelenerek elde edilmiştir. Ölen çocukların yaş, cinsiyet ve ölüm nedenleri not edilmiştir. Düşme, trafik kazası, ateşli silah yaralanması ve suda boğulma gibi nedenler travma; sepsis, pnömoni, bronkopnömoni, gastroenterit ve ensefalit gibi nedenler enfeksiyon; doğuma bağlı ve kalıtsal hastalıklar doğumsal anomali ve son olarak metabolik ve kronik hastalıklar da kronik hastalıklar başlığında toplanarak sınıflandırılmıştır. Bulgular: 3 yıllık dönemde Samsun ilinde toplam 97 çocuk ölümü olmuştur. En sık ölüm nedeni enfeksiyon hastalıkları olduğu görülmüştür. Enfeksiyon nedeniyle ölenlerin en sık tanısı bronkopnömonidir. Ölen çocukların aşılanma durumları ölüm nedenlerine göre incelendiğinde; en düşük aşılanma oranlarının sırasıyla kalıtsal hastalık nedenli ölümler, enfeksiyon kaynaklı ölümler ve kronik hastalık nedenli ölümler olduğu görülmüştür. Ölen çocukların annelerinin doğum öncesi birinci basamak sağlık hizmetlerindeki takip sıklığı 3,26 defa, ikinci basamakta takip sıklığı ortalaması 2,41 defa olduğu görülmüştür. Gebelik süresince toplam izlem sayı ortalaması 5,67 defa olduğu bulunmuştur. Gebelerin %77,3’ü DSÖ’nün önerisine uygun şekilde en az 4 kez gebelik izlemi yaptırmıştır. Sonuç: Ölen çocukların aşılanma oranı ulusal aşılanma oranının çok altındadır. Aşılanma oranı en düşük kalıtsal hastalık enfeksiyon kaynaklı ölümlerdedir. En sık ölüm nedeni enfeksiyon kaynaklı ölümlerdir. Enfeksiyon kaynaklı ölümlerin fazla olması enfeksiyonla mücadele ve koruyucu hekimlik uygulamaları gibi birinci basamak sağlık hizmetlerine ağırlık verilmesine işaret etmektedir

Keywords

References

  1. 1. Kagabo DM, Kirk CM, Bakundukize B, Hedt-Gauthier BL, Gupta N, Hirschhorn LR, et al. Care-seeking patterns among families that experienced under-five child mortality in rural Rwanda. PLoS ONE 2018;13(1):1–18.
  2. 2. Mishra K, Mohapatra I, Kumar A. A study on the health seeking behavior among caregivers of under-five children in an urban slum of Bhubaneswar, Odisha. J Family Med Prim Care 2019 Feb;8(2):498–503.
  3. 3. Ingole A, Yadav S, Gotorkar S, Choudhari S. Treatment-seeking behaviors of families for under five children in field practice area of Jawaharlal Nehru Medical College, Wardha. J Datta Meghe Inst Med Sci Univ 2021;16:36–41.
  4. 4. Singh BP, Das UD, Singh S, Singh G. Development of a Discrete Probability Distribution and its application to the pattern of child deaths. J Sci Res 2021;65(5):186–90.
  5. 5. Ali A, Şenturk İ. Justifying the impact of economic deprivation, maternal status and health infrastructure on under-five child mortality in Pakistan: an empirical analysis Amjad. BBE 2019;8(3):140–54.
  6. 6. Numaguchi A, Mizoguchi F, Aoki Y, An B, Ishikura A, Ichikawa K, et al. Epidemiology of child mortality and challenges in child death review in Japan. Pediatrics International 2022;64(1):1736–50.
  7. 7. Kizilirmak A, Başer M. The effect of education given to primigravida women on fear of childbirth. Appl Nurs Res 2016;29:19–24.
  8. 8. Children and adolescents in the WHO European Region [Internet]. [Erişim Tarihi: 5 Nisan 2022]. Erişim adresi: https://www.euro.who.int/en/health-topics/Life-stages/child-and-adolescent-health/children-and-adolescents-in-the-who-european-region

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

​Internal Diseases, Public Health, Environmental Health, Primary Health Care, Health Care Administration

Journal Section

Research Article

Publication Date

June 20, 2023

Submission Date

December 20, 2022

Acceptance Date

March 23, 2023

Published in Issue

Year 2023 Volume: 17 Number: 2

APA
Yazıcıoğlu, B., Oruç, M. A., Türkan, S., Yaşayancan, Ö., & Yavuz, E. (2023). Beş yaş altı çocuk ölümlerinin nedenleri ve aşılanma durumlarının değerlendirilmesi. Turkish Journal of Family Medicine and Primary Care, 17(2), 220-225. https://doi.org/10.21763/tjfmpc.1220680
AMA
1.Yazıcıoğlu B, Oruç MA, Türkan S, Yaşayancan Ö, Yavuz E. Beş yaş altı çocuk ölümlerinin nedenleri ve aşılanma durumlarının değerlendirilmesi. TJFMPC. 2023;17(2):220-225. doi:10.21763/tjfmpc.1220680
Chicago
Yazıcıoğlu, Bahadır, Muhammet Ali Oruç, Sibel Türkan, Özkan Yaşayancan, and Erdinç Yavuz. 2023. “Beş Yaş Altı çocuk ölümlerinin Nedenleri Ve Aşılanma Durumlarının Değerlendirilmesi”. Turkish Journal of Family Medicine and Primary Care 17 (2): 220-25. https://doi.org/10.21763/tjfmpc.1220680.
EndNote
Yazıcıoğlu B, Oruç MA, Türkan S, Yaşayancan Ö, Yavuz E (June 1, 2023) Beş yaş altı çocuk ölümlerinin nedenleri ve aşılanma durumlarının değerlendirilmesi. Turkish Journal of Family Medicine and Primary Care 17 2 220–225.
IEEE
[1]B. Yazıcıoğlu, M. A. Oruç, S. Türkan, Ö. Yaşayancan, and E. Yavuz, “Beş yaş altı çocuk ölümlerinin nedenleri ve aşılanma durumlarının değerlendirilmesi”, TJFMPC, vol. 17, no. 2, pp. 220–225, June 2023, doi: 10.21763/tjfmpc.1220680.
ISNAD
Yazıcıoğlu, Bahadır - Oruç, Muhammet Ali - Türkan, Sibel - Yaşayancan, Özkan - Yavuz, Erdinç. “Beş Yaş Altı çocuk ölümlerinin Nedenleri Ve Aşılanma Durumlarının Değerlendirilmesi”. Turkish Journal of Family Medicine and Primary Care 17/2 (June 1, 2023): 220-225. https://doi.org/10.21763/tjfmpc.1220680.
JAMA
1.Yazıcıoğlu B, Oruç MA, Türkan S, Yaşayancan Ö, Yavuz E. Beş yaş altı çocuk ölümlerinin nedenleri ve aşılanma durumlarının değerlendirilmesi. TJFMPC. 2023;17:220–225.
MLA
Yazıcıoğlu, Bahadır, et al. “Beş Yaş Altı çocuk ölümlerinin Nedenleri Ve Aşılanma Durumlarının Değerlendirilmesi”. Turkish Journal of Family Medicine and Primary Care, vol. 17, no. 2, June 2023, pp. 220-5, doi:10.21763/tjfmpc.1220680.
Vancouver
1.Bahadır Yazıcıoğlu, Muhammet Ali Oruç, Sibel Türkan, Özkan Yaşayancan, Erdinç Yavuz. Beş yaş altı çocuk ölümlerinin nedenleri ve aşılanma durumlarının değerlendirilmesi. TJFMPC. 2023 Jun. 1;17(2):220-5. doi:10.21763/tjfmpc.1220680

English or Turkish manuscripts from authors with new knowledge to contribute to understanding and improving health and primary care are welcome. 


Turkish Journal of Family Medicine and Primary Care © 2024 by Academy of Family Medicine Association is licensed under CC BY-NC-ND 4.0