Research Article

Sağlık İnanç Modeline Dayalı Çevrimiçi Eğitimin Sağlık İnançları ve Meme Kanseri Korkusuna Etkisi

Volume: 17 Number: 4 December 19, 2023
TR EN

Sağlık İnanç Modeline Dayalı Çevrimiçi Eğitimin Sağlık İnançları ve Meme Kanseri Korkusuna Etkisi

Abstract

Amaç: Bu çalışmanın amacı, Sağlık İnanç Modeli doğrultusunda verilen meme kanseri ve kendi kendine meme muayenesi çevrimiçi eğitiminin kadınların sağlık inançlarına ve meme kanseri korkusuna etkisini incelemektir. Yöntem: Tek grup ön test-son test değerlendirmeli yarı deneysel türde yürütülen bu araştırma Kasım 2022-Ocak 2023 tarihleri arasında çevrimiçi bir çalışma olarak gerçekleştirildi. Araştırmaya bir sosyal medya grubunda yer alan 66 kadın dahil edildi. Araştırmanın verileri çevrimiçi eğitim müdahalesi öncesi ve müdahaleden iki ay sonra tanıtıcı özellikler veri toplama formu, “Champion Sağlık İnanç Modeli Ölçeği”, ve “Champion Meme Kanseri Korku Ölçeği” ile toplandı. Veriler tanımlayıcı istatistikler, bağımlı gruplarda t-testi kullanılarak analiz edildi. Bulgular: Çevrimiçi eğitim müdahalesi sonrasında kadınların sağlık inançları alt boyutlarından duyarlılık algısı (t=-6,616, p=0,001), yarar algısı (t=-10,576, p=0,001), güven algısı (t=-16,268, p=0,001) ve sağlık motivasyonu (t=-3,125, p=0,001) puan ortalamalarında anlamlı bir artış olduğu, engel algısı (t=6,712, p=0,001) puan ortalamasında ise anlamlı bir azalış olduğu saptandı. Çevrimiçi eğitim müdahalesinin kadınların sağlık inançları alt boyutlarından ciddiyet algısına (t=-1,493, p=0,14) etkisi olmadığı belirlendi. Meme kanseri korkusu ölçeği ön test ve son test puan ortalamaları arasında (t=6,170, p=0,001) anlamlı bir azalış olduğu saptandı. Sonuç: Bu araştırmanın sonuçları meme kanseri ve kendi kendine meme muayenesi çevrimiçi eğitiminin kadınların sağlık inançlarında, özellikle duyarlılık, yarar, engel, güven algısı ve sağlık motivasyonunda anlamlı etkileri olduğunu ve meme kanseri korkusunu azalttığını göstermektedir. Kadınları meme farkındalığı ve düzenli kendi kendine meme muayenesi uygulamaları konusunda teşvik etmek için çevrimiçi eğitim müdahalesi uygun bir yaklaşım olabilir.

Keywords

Supporting Institution

Bulunmamaktadır

Thanks

Araştırma için gönüllü olan tüm katılımcılara teşekkür ederiz.

References

  1. 1. Karimian Z, Zare R, Zarifsanaiey N, Salehi N. The effect of video-based multimedia training on knowledge, attitude, and performance in breast self-examination. BMC Women's Health 2022;22(1):1-14.
  2. 2. Seely JM, Alhassan T. Screening for breast cancer in 2018—what should we be doing today? Current Oncology 2018;25(s1):115–124.
  3. 3. Heer E, Harper A, Escandor N, Sung H, McCormack V, Fidler-Benaoudia MM. Global burden and trends in premenopausal and postmenopausal breast cancer: a population-based study. The Lancet Global Health 2020, 8(8):e1027–e37.
  4. 4. World Health Organziation, Cancer Country Profiles 2020. 2020. Erişim Tarihi:21.04.2023 https://www.iccp-portal.org/news/who-cancer-country-profiles-2020
  5. 5. Tarı Selçuk K, Avcı D, Yılmaz Dündar G, Mercan Y. Breast cancer screening behaviors in women aged 40 years and over in a semi-urban region in Turkey: relationships with health beliefs. Healthcare 2020;8(2); 1-10.
  6. 6. Khani Jeihooni A, Moayedi ZS, Momenabadi V, Ghalegolab F, Afzali Harsini P. Effect of Educational Intervention Based on Theory of Planned Behavior (TPB) on doing breast self-examination in a sample of Iranian women. Breast Cancer: Basic and Clinical Research 2013; 17:11782234221145417.
  7. 7. Koçak HS, Ece ZO, Güngörmüş Z. Birinci derece yakını meme kanserli kadınların korku düzeyinin erken tanı davranışlarına etkisi. Hemşirelik Bilimi Dergisi 2022;5(1):22–9.
  8. 8. Naz MSG, Simbar M, Fakari FR, Ghasemi V. Effects of model-based interventions on breast cancer screening behavior of women: a systematic review. Asian Pacific Journal of Cancer Prevention 2018;19(8):2031-41.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Family Medicine

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

December 10, 2023

Publication Date

December 19, 2023

Submission Date

March 18, 2023

Acceptance Date

October 21, 2023

Published in Issue

Year 2023 Volume: 17 Number: 4

APA
Uslu Şahan, F., & Er Korucu, A. (2023). Sağlık İnanç Modeline Dayalı Çevrimiçi Eğitimin Sağlık İnançları ve Meme Kanseri Korkusuna Etkisi. Turkish Journal of Family Medicine and Primary Care, 17(4), 540-548. https://doi.org/10.21763/tjfmpc.1267442
AMA
1.Uslu Şahan F, Er Korucu A. Sağlık İnanç Modeline Dayalı Çevrimiçi Eğitimin Sağlık İnançları ve Meme Kanseri Korkusuna Etkisi. TJFMPC. 2023;17(4):540-548. doi:10.21763/tjfmpc.1267442
Chicago
Uslu Şahan, Fatma, and Aslı Er Korucu. 2023. “Sağlık İnanç Modeline Dayalı Çevrimiçi Eğitimin Sağlık İnançları Ve Meme Kanseri Korkusuna Etkisi”. Turkish Journal of Family Medicine and Primary Care 17 (4): 540-48. https://doi.org/10.21763/tjfmpc.1267442.
EndNote
Uslu Şahan F, Er Korucu A (December 1, 2023) Sağlık İnanç Modeline Dayalı Çevrimiçi Eğitimin Sağlık İnançları ve Meme Kanseri Korkusuna Etkisi. Turkish Journal of Family Medicine and Primary Care 17 4 540–548.
IEEE
[1]F. Uslu Şahan and A. Er Korucu, “Sağlık İnanç Modeline Dayalı Çevrimiçi Eğitimin Sağlık İnançları ve Meme Kanseri Korkusuna Etkisi”, TJFMPC, vol. 17, no. 4, pp. 540–548, Dec. 2023, doi: 10.21763/tjfmpc.1267442.
ISNAD
Uslu Şahan, Fatma - Er Korucu, Aslı. “Sağlık İnanç Modeline Dayalı Çevrimiçi Eğitimin Sağlık İnançları Ve Meme Kanseri Korkusuna Etkisi”. Turkish Journal of Family Medicine and Primary Care 17/4 (December 1, 2023): 540-548. https://doi.org/10.21763/tjfmpc.1267442.
JAMA
1.Uslu Şahan F, Er Korucu A. Sağlık İnanç Modeline Dayalı Çevrimiçi Eğitimin Sağlık İnançları ve Meme Kanseri Korkusuna Etkisi. TJFMPC. 2023;17:540–548.
MLA
Uslu Şahan, Fatma, and Aslı Er Korucu. “Sağlık İnanç Modeline Dayalı Çevrimiçi Eğitimin Sağlık İnançları Ve Meme Kanseri Korkusuna Etkisi”. Turkish Journal of Family Medicine and Primary Care, vol. 17, no. 4, Dec. 2023, pp. 540-8, doi:10.21763/tjfmpc.1267442.
Vancouver
1.Fatma Uslu Şahan, Aslı Er Korucu. Sağlık İnanç Modeline Dayalı Çevrimiçi Eğitimin Sağlık İnançları ve Meme Kanseri Korkusuna Etkisi. TJFMPC. 2023 Dec. 1;17(4):540-8. doi:10.21763/tjfmpc.1267442

Cited By

English or Turkish manuscripts from authors with new knowledge to contribute to understanding and improving health and primary care are welcome. 


Turkish Journal of Family Medicine and Primary Care © 2024 by Academy of Family Medicine Association is licensed under CC BY-NC-ND 4.0