Review

İsteyerek düşük olgusuna global açıdan bakış: Yasalar ve deneyimler

Volume: 10 Number: Özel Sayı November 1, 2012
  • Turkiz Gökgöl *
EN TR

İsteyerek düşük olgusuna global açıdan bakış: Yasalar ve deneyimler

Abstract

Güvenli düşük hizmetlerine ulaşma açısından, gelişmiş ülkelerle gelişmekte olan ülkeler arasında büyük bir fark bulunmaktadır. Gelişmiş ülkelerin hemen hepsinde kadınlar, en az yarım yüzyıldır sağlıklı ve güvenli gebelik sonlandırma hizmetlerine ulaşabilmekteyken, gelişmekte olan ülkelerin çoğunluğunda (%56), güvenli düşüğü yasaklayan yasalar nedeniyle, eğitimsiz kişilere başvurmak zorunda bırakılmakta ya da kendi kendilerine gebeliklerini sonlandırmaya çalışmaktadırlar. Dünyada düşük yasaları ile ilgili liberalleşme veya kısıtlamalar getirme yönünde değişiklikler olmakla birlikte, genel olarak global açıdan bakıldığında güvenli düşük hizmetlerine ulaşmada olumlu gelişmeler olduğu görülmektedir. 2011 yılı itibariyle dünya nüfusunun 73 ülkeyi kapsayan yüzde 60’ı sadece istek üzerine sağlıklı ve güvenli düşük hizmetine ulaşabilirken; beş ülke, kadınlarına hiçbir koşulda isteyerek düşük olanağı tanımamaktadır. Ancak liberal yasalar hizmetlere ulaşma açısından yeterli olmamakta, birçok fakir ve gelişmekte olan ülkede kadınlar; yöneticilerin tutucu görüşleri, sağlık personelinin yanlı davranış ve yorumları, ekonomik nedenler ve düşük ilaçlarına ulaşımdaki güçlükler gibi nedenlerle güvenli düşük hizmeti alamamaktadırlar. Liberal düşük yasaları vaz geçilmez hak olarak kazanılmalı ama daha sonra kadınların bu haklarını kullanabilme koşullarının sağlanması açısından da çabalar sürdürülmelidir. Mevcut kanıtlara gore, kısıtlayıcı yasalar düşük sayılarını azaltıcı değil güvensiz düşük sayılarını artırıcı etkiye sahiptir ve dünya bütününde ülke deneyimleri bunu göstermektedir. Buna karşın, isteyerek düşük hizmetlerine ulaşım kolaylaştırılınca düşük sayıları artmak yerine azalmaktadır. Örneğin, isteyerek düşük yasalarının en liberal olduğu Avrupa’da 1995’de 7.7 milyon olan isteyerek düşük sayısı 2008’de yarı yarıya azalarak 4.2 milyona düşmüştür. Genellikle düşük yasalarının liberalleşmesini izleyen yıllarda düşüklere bağlı ölümlerde de büyük oranda azalmalar gözlenmektedir. Modern kontraseptif kullanımının yaygınlaştırılması, istenmeyen gebeliklerin ve düşüklerin önlenmesinde önemli bir araç olmakla birlikte, birçok faktöre bağlı olarak yöntem kullanan kadınlar arasında da istenmeyen gebelikler oluşabilmektedir. Bu nedenle yöntem kullanımının yüksek düzeyde olduğu gelişmiş ülkelerde de güvenli düşük hizmetlerine ulaşabilmek kadınlar için önemlidir. İnsan hakları yanı sıra, kadın ve üreme haklarına saygı duyan ve bu hakların çiğnenmemesi için çalışan herkes kadınların her zaman isteyerek düşük gereksinimleri olacağının bilincinde olarak, güvenli düşük hizmetine ulaşabilmelerini koşulsuz sağlama yolunda çaba harcamalıdır.

Keywords

References

  1. 1. Sedgh G, Singh S, Shah I, Ahman E, Henshaw SK, Bankole A. Induced abortion: incidence and trends worldwide from 1995 to 2008. Lancet 2012; Vol. 379. February 18
  2. 2. WHO (1992), The Prevention and Management of Unsafe Abortion-Report of a Technical Group. World Health Organization, Geneva
  3. 3. United Nations World Abortion Policies 2011, United Nations Department of Economic and Social Affairs, Population Division, New York, NY, March 2011
  4. 4. Center for Reproductive Rights, Abortion Worldwide: Seventeen Years of Reform: Briefing Paper. October 2011
  5. 5. Senlet P, Cagatay L, Ergin J, Mathis J. Bridging the Gap: Integrating Family Planning With Abortion Services in Turkey. Int Fam Plan Perspec, 2001; Vol. 27, No. 2
  6. 6. Hacettepe Üniversitesi Nüfus Etütleri Enstitüsü (2009) Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması, 2008. Hacettepe Üniversitesi Nüfus Etütleri Enstitüsü, Sağlık Bakanlığı Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması Genel Müdürlüğü, Başbakanlık Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı ve TÜBİTAK, Ankara, Türkiye.
  7. 7. Westoff CF, ORC Macro. Recent Trends in Abortion and Contraception in 12 Countries, DHS Analytical Studies No. 8. Febuary 2005
  8. 8. Marston C, Cleland J. Relationship between contraception and abortion: a review of the evidence. Int Fam Plan Perspec, 2003; Vol. 29 No. 1

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Health Care Administration

Journal Section

Review

Authors

Turkiz Gökgöl * This is me
United States

Publication Date

November 1, 2012

Submission Date

January 1, 2012

Acceptance Date

-

Published in Issue

Year 2012 Volume: 10 Number: Özel Sayı

APA
Gökgöl, T. (2012). İsteyerek düşük olgusuna global açıdan bakış: Yasalar ve deneyimler. Turkish Journal of Public Health, 10(Özel Sayı), 1-9. https://izlik.org/JA37JY84LZ
AMA
1.Gökgöl T. İsteyerek düşük olgusuna global açıdan bakış: Yasalar ve deneyimler. TJPH. 2012;10(Özel Sayı):1-9. https://izlik.org/JA37JY84LZ
Chicago
Gökgöl, Turkiz. 2012. “İsteyerek Düşük Olgusuna Global Açıdan Bakış: Yasalar Ve Deneyimler”. Turkish Journal of Public Health 10 (Özel Sayı): 1-9. https://izlik.org/JA37JY84LZ.
EndNote
Gökgöl T (November 1, 2012) İsteyerek düşük olgusuna global açıdan bakış: Yasalar ve deneyimler. Turkish Journal of Public Health 10 Özel Sayı 1–9.
IEEE
[1]T. Gökgöl, “İsteyerek düşük olgusuna global açıdan bakış: Yasalar ve deneyimler”, TJPH, vol. 10, no. Özel Sayı, pp. 1–9, Nov. 2012, [Online]. Available: https://izlik.org/JA37JY84LZ
ISNAD
Gökgöl, Turkiz. “İsteyerek Düşük Olgusuna Global Açıdan Bakış: Yasalar Ve Deneyimler”. Turkish Journal of Public Health 10/Özel Sayı (November 1, 2012): 1-9. https://izlik.org/JA37JY84LZ.
JAMA
1.Gökgöl T. İsteyerek düşük olgusuna global açıdan bakış: Yasalar ve deneyimler. TJPH. 2012;10:1–9.
MLA
Gökgöl, Turkiz. “İsteyerek Düşük Olgusuna Global Açıdan Bakış: Yasalar Ve Deneyimler”. Turkish Journal of Public Health, vol. 10, no. Özel Sayı, Nov. 2012, pp. 1-9, https://izlik.org/JA37JY84LZ.
Vancouver
1.Turkiz Gökgöl. İsteyerek düşük olgusuna global açıdan bakış: Yasalar ve deneyimler. TJPH [Internet]. 2012 Nov. 1;10(Özel Sayı):1-9. Available from: https://izlik.org/JA37JY84LZ

                     13955                      13956                         13959                        28911                              13958

  

       

TURKISH JOURNAL OF PUBLIC HEALTH - TURK J PUBLIC HEALTH. online-ISSN: 1304-1096 

Copyright holder Turkish Journal of Public Health. This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.