Akdeniz Üniversitesi’nde taşeron sağlık işçilerinin işçi sağlığı ve iş güvenliği durum tespiti
Abstract
Amaç: Neoliberal politikaların Türkiye’deki yansımalarından biri olan Sağlıkta Dönüşüm Projesi taşeronlaşmayı içeren bir programdır. Sağlıkta taşeronlaşma, çalışanın sağlığını ve ürettiği hizmetin niteliği nedeniyle toplum sağlığını etkilemektedir. Çalışmanın amacı, bir üniversite hastanesinde taşeronlaşma sonrası çalışanların işçi sağlığı ve iş güvenliği açısından durumlarını değerlendirmek, konuya yönelik farkındalık yaratmak ve geniş çaplı çalışmaların planlanıp gerekli önlemlerin alınmasına katkı sağlamaktır.
Yöntem: Akdeniz Üniversitesi Hastanesi’nde taşeron olarak çalışan 1175 işçiden, meslek grupları temel alınarak tanımlayıcı araştırmanın 153 kişilik örneği belirlenmiş ve araştırmaya katılmayı kabul eden 128 çalışana iki bölümden oluşan anket uygulanmıştır. Anketin ilk bölümünde sosyodemografik veriler ve araştırmaya ilişkin açık uçlu sorular, ikinci bölümünde ise beşli Likert tipi soru kökleri yer almaktadır.
Bulgular: Katılımcıların %62.5’i iş öncesi sağlık risk eğitimi almadığını, %82.8’i riskler konusunda işveren tarafından bilgilendirilmediğini, %85.2’si aşı yapılmadığını, %57.0’si koruyucu donanımın yetersiz olduğunu, %73.4’ü yaptıkları işin sağlık riski yarattığını, %71.1’i taşeron çalışmanın sağlığı olumsuz etkilediğini, %94.6’sı kadrolu çalışmanın güvenceli olduğunu belirtmişlerdir. Sonuç: Çalışma ortamının sağlık risklerinden arındırılması, iş güvencesinin sağlanması ve sağlık hizmet üretiminde insan haklarının yaşama geçirilmesi için taşeronlaşmaya son verilmesi gerekir.
Keywords
References
- Kavuncubaşı Ş. Kamudan özele hastanelerde dışarıdan hizmet alımı. Hospital News 2010;(73):7-19.
- Quinlan M, Bohle P. Globalization, neoliberalism and health. Under pressure, out of control or home alone? Reviewing research and policy debates on the occupational health and safety effects of outsourcing and home-based work Internationial Journal of Health Services. ;38(3):489-524. İltan MÖ. Esnek istihdam koşullarında eğitim-istihdam ilişkisinin çözümlenmesi. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Eğitim Bilimleri Anabilim Dalı. Ocak http://acikarsiv.ankara.edu.tr/browse/4 /5019.pdf?show Accessed March 2, Available at:
- Güler Müftüoğlu B. Firmalar arası değişim ilişkisi: fasonlaşma ve taşeronlaşma. Toplum ve Hekim, 2008;23(4):243-53.
- Uyanık Y. Neoliberal küreselleşme sürecinde Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 2008; 10 (2):209-24.
- Uğur AA. Dışarıdan hizmet alımının sağlık etkisi. http://www.devsaglikis.org.tr/index.php ?bolum=yazioku&no=1456 March 2, 2012. piyasaları. Gazi Available at: Accessed
- Belek İ. Esnek üretim derin sömürü. Yazılama Yayınları, 2. Baskı, İstanbul, ;167-70. Tüzün H. Daha esnek istihdam daha az Taşeronlaşmanın sağlık: sağlığına, sağlık çalışanlarına ve sağlık hizmetlerine etkileri. Toplum ve Hekim, ; 23(5):322-31. çalışanların Ergönül Ö. Taşeron firmalarda çalışan sağlık çalışanlarının enfeksiyon riskleri ve korunma yolları, Toplum ve Hekim, ;23(5):338-51. Özkal Sayan İ, Küçük A. Türkiye’de kamu personeli istihdamında dönüşüm: sağlık bakanlığı örneği. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 2012;67(1), s.171-203.
- Zengingönül O. İş güvencesine istihdam açısından bir yaklaşım. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 2004;6(1):328-45.
- Yılmaz F. Küreselleşme sürecinde gelişmekte olan ülkelerde ve Türkiye’de iş sağlığı ve güvenliği. Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi, 2009;6(1):45-72.
- WHO. Sağlık araştırmalarında örnek büyüklüğünün Lwanga SK. Lemeshows. Çev: Hayran O. İstanbul. Marmara Üniversitesi Yayın No: Burgmeier A., Türk M., Gonzalez M., Gehanno JF. Sağlık kurumlarında işçi sağlığı ülkelerinden örnekler. Çalışan sağlığı birimlerinin organizasyonu, işlevleri ve finansmanı çalıştayı sözel sunumu. 13-15 Eylül 2012, Antalya. bazı Avrupa
- İş kazaları sıklık ve ağırlık hızları Available http://www.tuik.gov.tr/VeriBilgi.do?tb_id =3&ust_id=1 Accessed March 16, 2012. at: Taşyürek M. Kişisel koruyucu donanımlar. Mesleki Sağlık ve Güvenlik Dergisi Ocak-Mart 2007;(29):18-26. Available http://www.ttb.org.tr/MSG/dergi/ocak0