Gender related issues
Abstract
Cinsiyet büyük oranda doğumda belirlenirken; toplumsal
cinsiyet, toplumsal açıdan belirlenmiş görev ve sorumlulukların dağılımı ile
nitelendirilen bir cinsiyet yorumlamasına atıfta bulunmaktadır. Toplum
tarafından oluşturulan cinsiyet kalıpları, kadın ve erkekleri basitçe
birbirinden farklılaştırmakla kalmayıp, sosyal kaynaklara erişimi, fırsatların
kullanımını, sorumlulukların ve kaynakların dağılımını da önemli ölçüde
etkilemektedir. Kadınlar yaşamlarının farklı dönemlerinde cinsiyet
eşitsizliklerinden kaynaklanan farklı risklerle karşı karşıya kalmaktadır.
Cinsiyet eşitliği ulusal ve uluslararası düzenlemelerle güvence altına alınmış
olmasına karşın dünyada toplumsal cinsiyet eşitliğinin tam olarak
sağlanabildiği hiç bir ülke yoktur. Bununla birlikte bu eşitsizlik bazı
bölgelerde daha belirgindir. Toplumsal cinsiyet eşitsizliği, Türkiye’nin de
önemli sorunlarından biridir. Toplumsal cinsiyet eşitsizliği her geçen gün
büyümektedir ve bu gerileme birçok açıdan kadınların günlük yaşamlarını önemli
bir biçimde etkilemektedir. Bu çalışmada cinsiyet eşitsizliğinin kadınların
yaşamı üzerindeki etkileri, toplumsal cinsiyet eşitliğine dayalı politika
uygulayan ve uygulamayan ülkeler karşılaştırılarak değerlendirilmiştir.
Cinsiyet eşitliği ve ülkelerdeki ilgili temel göstergeler incelenmiş ve özgün
tablolar oluşturulmuştur.
Keywords
References
- 1. World Health Organization (WHO) Gender and Health Technical Paper. http://apps.who.int/iris/bitstream/10665/63998/1/WHO_FRH_WHD_98.16.pdf. Erişim tarihi: Ekim 11,2016
- 2. Akın A. Toplumsal cinsiyet (gender) ayırımcılığı ve sağlık. Toplum Hekimliği Bülteni 2007;26(2):1-9.
- 3. Eroğlu F. Avrupa Ülkeleri Anayasalarında Toplumsal Cinsiyet ve Kadın-Erkek Eşitliği ile İlgili Düzenlemeler. Ankara: Türkiye Büyük Millet Meclisi Araştırma Merkezi, 2011
- 4. Kültürler Arası İletişim Sempozyumu Bildiriler Kitabı. Toplumsal Cinsiyet Ayrımcılığının kadın statüsüne yansımaları. Gümüşhane: Gümüşhane Üniversitesi Yayınları, 2006.
- 5. 2008-2013 Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Ulusal Eylem Planı. Erişim adresi: http://kadininstatusu.aile.gov.tr/ulusal-eylem-planlari/toplumsal-cinsiyet-esitligi-ulusal-eylem-plani Erişim tarihi: Mayıs 2, 2017
- 6. Dursun Ç. Öztürk R. Evliyaoğlu G. Becerikli SY. Poyraz B. Memiş E. Ankara Üniversitesi Toplumsal Cinsiyet Eşitliği İklimi ve Kültürü Araştırma Raporu. Ankara,2013.
- 7. WHO Gender Fact Sheets. http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs403/en/. Erişim tarihi: Ekim 11, 2016
- 8. Öner C. Sağlığın Sosyal Belirleyicileri ve Yaşam Kalitesi ile İlişkisi. Turkiye Klinikleri J Fam Med-Special Topics 2014;5(3):15-8.
- 9. Ökten Ş. Toplumsal Cinsiyet ve İktidar: Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nin Toplumsal Cinsiyet Düzeni. Uluslar arası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 2009;2(8):302-312.
- 10. Şimşek H. Toplumsal Cinsiyet Eşitsizliğinin Kadın Üreme Sağlığına Etkisi: Türkiye Örneği. Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi, 2011;25(2):119-126