Çocuklarda sağlığın geliştirilmesinde sağlık okuryazarlığının rolü

The strategies implemented within the scope of health promotion provide a reduction in health risk factors in the short term, increase use of preventive health services and regulate life styles.  In the long term, it contributes to the formation of a healthy society by increasing the healthy life years. Health literacy is the most important area to be met for health promotion. In the formation of the perception of disease and health and the accumulation of knowledge in order to sustain physical, mental, social, emotional and cognitive well-being, social and cultural structure (tradition, customs, beliefs, etc.) and gained experiences play a role. This requires people to be educated on health-related issues from childhood.  Children and adolescents should be given education on issues such as cleanliness and self-care, nutrition, sleep, safe sexual behavior, protection from tobacco, alcohol and substance dependence, protection against screen addiction, safe behaviors required to protect from traffic accidents, protection from neglect and abuse in an appropriate way for their ages, skills and capacities. Through this training, it is possible to provide various life skills for children and adolescents to gain correct knowledge, positive attitudes and behaviors within the scope of the health promotion approach. If this process takes place with an aim towards the promotion of health literacy;  the health literacy of society will increase and it will be easier for society to understand and use health services. Thus, healthy life years and quality of life will increase and inequalities in health will be reduced.

Sağlığın geliştirilmesi kapsamında uygulanan stratejiler kısa dönemde sağlıkla ilgili risk faktörlerinin azalmasını, orta dönemde koruyucu sağlık hizmetlerinin kullanımının artmasını, yaşam biçimlerinin düzenlenmesini sağlar. Uzun dönemde ise sağlıklı yaşam yıllarının artmasını sağlayarak sağlıklı bir toplum oluşmasına katkıda bulunur. Sağlık okuryazarlığı, sağlığın geliştirilmesi için karşılanması gereken en önemli alandır. Bedenen, zihnen, sosyal, duygusal ve bilişsel yönden iyilik hâlinin devam ettirilebilmesi için hastalık ve sağlık algısının oluşması ve bilgi birikiminin artmasında yaşanılan sosyal ve kültürel yapı (gelenek, görenek, inanç, vb.) ve kazanılan deneyimler rol oynamaktadır. Bu da kişilerin çocukluk çağından itibaren sağlıkla ilgili konularda eğitilmelerini gerektirmektedir. Çocuk ve adolesanlara yaşlarına, beceri ve kapasitelerine uygun olarak temizlik ve özbakım, beslenme, uyku, güvenli cinsel davranış, tütün, alkol ve madde bağımlılığından korunma, ekran bağımlılığından korunma, trafik kazalarından korunmak için gerekli olan güvenli davranışlar, ihmal ve istismardan korunma gibi konularda eğitim verilmelidir. Bu eğitim sayesinde sağlığın geliştirilmesi yaklaşımı kapsamında çocuk ve adolesanların doğru bilgi, olumlu tutum ve davranış kazanmaları için çeşitli yaşam becerilerinin kazandırılması sağlanabilir. Tüm bu sürecin sağlık okuryazarlığının geliştirilmesine yönelik bakış açısının içinde yer almasıyla toplumun sağlık okuryazarlığı düzeyi yükselecek, toplumun sağlık hizmetlerini anlayıp kullanabilmesi kolaylaşacak; böylece sağlıklı yaşam yılları ve kalitesi artacak, sağlıkta eşitsizlikler giderilebilecektir.