Report

Hâlâ Göremediklerimiz: Cinsiyet ve Toplumsal Cinsiyet Temelli Tıp Yaklaşımı

Volume: 17 Number: 3 December 29, 2019
  • Yesim Yasin *
  • Erkin Aydemir
  • İrem Şevik
  • Ezgi Özyalçın
EN TR

Hâlâ Göremediklerimiz: Cinsiyet ve Toplumsal Cinsiyet Temelli Tıp Yaklaşımı

Abstract

Cinsiyet ve toplumsal cinsiyet temelli tıp, 2000’li yılların başından itibaren üzerinde çalışılmaya başlayan görece yeni bir alandır. Amerika Birleşik Devletleri ve kıta Avrupası’ndan birçok ülkede ilgi görmüş, birçok üniversitede kurumsallaşmıştır. Cinsiyet ve toplumsal cinsiyet temelli tıp yaklaşımı geleneksel tıbbın uzun bir zamandır gör(e)mediği bir konuya, hastalıkların ve diğer tıbbi durumların epidemiyoloji, prognoz, koruma, tedavi ve sonuçlar açısından kadına ve erkeğe göre nasıl farklılaşabildiğini göstermeye çalışır.  Araştırmalar, bu perspektifin ihmal edilmesinin özellikle kadınların sağlığı açısından ne kadar tehlikeli sonuçlarının olabileceğini açıkça ortaya koymuştur.  Kardiyoloji, bu alanda en fazla öne çıkmış uzmanlıklardan biridir. Bu makale tıbbın bu özellikli alanı Türkiye akademyasına tanıtmak ve cinsiyet ve toplumsal cinsiyet temelli tıp yaklaşımın tıbba ve halk sağlığına yaptığı temel katkıları ele almayı amaçlamaktadır. Makalede, kişiye özel tıp yaklaşımının farklarının da altı çizilecek ve yapılabilecek çalışmalarla ilgili birkaç öneri yer alacaktır.   



Keywords

References

  1. 1. Legato M (2003) “Beyond women’s health: The new disciple of gender-specific medicine”, Medical Clinics of North America, 88: 917-37.2. Morris M (1999) “Shaping Women’s Health Research: Scope and Methodologies.” (online) Available at: https://cdn.dal.ca/content/dam/dalhousie/pdf/diff/ace-women-health/ACEWH_shaping_womens_health_research.pdf (erişim tarihi: 21.10.2018).3. Pinn VW (2017) “A View of the History of Sex/Gender Medicine in the United States”, The International Society of Gender Medicine: History and Highlights, editörler: Marianne J. Legato ve Marek Glezerman, Academic Press. (Kitap bölümü)4. Regitz-Zagrosek, V. Why do we need gender medicine? in Oertelt-Prigione S, Regitz-Zagrosek V, editors. Sex and Gender Aspects in Clinical Medicine. 1st ed. Springer London; 2012, s: 1-5. 5. Hochleitner, M., Nachtschatt, U., Siller, H. (2013). How Do We Get Gender Medicine Into Medical Education? Health Care for Women International. 2013; 34(1): 3–13. 6. Pope JH, Aufderheide TP, Ruthazer R, et al. Missed diagnoses of acute cardiac ischemia in the emergency department. N Engl J Med. 2000; 342(16):1163-1170.7. Dey S, Flather MD, Devlin G, et al. Sex-related differences in the presentation, treatment and outcomes among patients with acute coronary syndromes: the Global Registry of Acute Coronary Events. Heart. 2009; 95(1): 20-26.8. Kark JD, Sandholzer C, Friedlander Y, Utermann G. Plasma Lp(a), apolipoprotein(a) isoforms and acute myocardial infarction in men and women: a case-control study in the Jerusalem population. Atherosclerosis. 1993; 98(2): 139- 1519. Tobin JN, Wassertheil-Smoller S, Wexler JP, et al. Sex bias in considering coronary bypass surgery. Ann Intern Med. 1987; 107(1): 19-25.10. Crilly M, Bundred P, Hu X, Leckey L, Johnstone F. Gender differences in the clinical management of patients with angina pectoris: a cross-sectional survey in primary care. BMC Health Serv Res. 2007; 7: 142.11. Bugiardini R, Bairey Merz CN. Angina with “normal” coro- nary arteries: a changing philosophy. JAMA. 2005; 293(4): 477-484.12. Von Mering GO, Arant CB, Wessel TR, et al. Abnormal coro- nary vasomotion as a prognostic indicator of cardiovascular events in women: results from the National Heart, Lung, and Blood Institute-Sponsored Women’s Ischemia Syndrome Evaluation (WISE). Circulation. 2004; 109(6): 722-725.13. Buchthal SD, den Hollander JA, Merz CN, et al. Abnormal myocardial phosphorus-31 nuclear magnetic resonance spectroscopy in women with chest pain but normal coro- nary angiograms. N Engl J Med. 2000; 342(12): 829-835.14. Rosano GM, Lewis B, Agewall S, et al. Gender differences in the effect of cardiovascular drugs: a position document of the Working Group on Pharmacology and Drug Therapy of the ESC. European Heart Journal. 2015; 36(40): 2677–2680. 15. Moylan CA, Brady CW, Johnson JL, Smith AD, Tuttle- Newhall JE, Muir AJ. Disparities in liver transplantation before and after introduction of the MELD score. JAMA. 2008; 300: 2371-2378.16. Chen EH, Shofer FS, Dean AJ, et al. Gender disparity in analgesic treatment of emergency department patients with acute abdominal pain. Acad Emerg Med. 2008; 15(5): 414-8.17. Paller C. J., Campbell C. M., Edwards R. R., Dobs A. S. Sex-Based Differences in Pain Perception and Treatment. Pain Medicine (Malden, Mass.), 2009; 10(2): 289–299.18. Marek Glezerman. Gender Medicine: The Groundbreaking New Science of Gender- and Sex-Related Diagnosis and Treatment. 1st ed, New York, Peter Mayer Publishers. 2016: 169.19. Addis, M. E. Gender and Depression in Men. Clinical Psychology: Science and Practice, 2008; 15(3): 153–168. 20. Marek Glezerman. Gender Medicine: The Groundbreaking New Science of Gender- and Sex-Related Diagnosis and Treatment. 1st ed, New York, Peter Mayer Publishers. 2016, s.205.21. Ovseiko PV, Greenhalgh T, Adam P, Grant J, Hinrichs-Krapels S ve ark. A global call for action to include gender in research impact assessment. Health Res Policy Syst. 2016; 14:50.22. Craner JR, Sigmon ST & McGillicuddy ML. Does a Disconnect Occur Between Research and Practice for Premenstrual Dysphoric Disorder (PMDD) Diagnostic Procedures?, Women & Health 2014, 54(3): 232-244.23. Marek Glezerman. Gender Medicine: The Groundbreaking New Science of Gender- and Sex-Related Diagnosis and Treatment. 1st ed, New York, Peter Mayer Publishers. 2016, s.43.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Health Care Administration

Journal Section

Report

Authors

Erkin Aydemir This is me

İrem Şevik This is me

Ezgi Özyalçın This is me

Publication Date

December 29, 2019

Submission Date

November 19, 2018

Acceptance Date

September 22, 2019

Published in Issue

Year 2019 Volume: 17 Number: 3

APA
Yasin, Y., Aydemir, E., Şevik, İ., & Özyalçın, E. (2019). Hâlâ Göremediklerimiz: Cinsiyet ve Toplumsal Cinsiyet Temelli Tıp Yaklaşımı. Turkish Journal of Public Health, 17(3), 350-361. https://doi.org/10.20518/tjph.480627
AMA
1.Yasin Y, Aydemir E, Şevik İ, Özyalçın E. Hâlâ Göremediklerimiz: Cinsiyet ve Toplumsal Cinsiyet Temelli Tıp Yaklaşımı. TJPH. 2019;17(3):350-361. doi:10.20518/tjph.480627
Chicago
Yasin, Yesim, Erkin Aydemir, İrem Şevik, and Ezgi Özyalçın. 2019. “Hâlâ Göremediklerimiz: Cinsiyet Ve Toplumsal Cinsiyet Temelli Tıp Yaklaşımı”. Turkish Journal of Public Health 17 (3): 350-61. https://doi.org/10.20518/tjph.480627.
EndNote
Yasin Y, Aydemir E, Şevik İ, Özyalçın E (December 1, 2019) Hâlâ Göremediklerimiz: Cinsiyet ve Toplumsal Cinsiyet Temelli Tıp Yaklaşımı. Turkish Journal of Public Health 17 3 350–361.
IEEE
[1]Y. Yasin, E. Aydemir, İ. Şevik, and E. Özyalçın, “Hâlâ Göremediklerimiz: Cinsiyet ve Toplumsal Cinsiyet Temelli Tıp Yaklaşımı”, TJPH, vol. 17, no. 3, pp. 350–361, Dec. 2019, doi: 10.20518/tjph.480627.
ISNAD
Yasin, Yesim - Aydemir, Erkin - Şevik, İrem - Özyalçın, Ezgi. “Hâlâ Göremediklerimiz: Cinsiyet Ve Toplumsal Cinsiyet Temelli Tıp Yaklaşımı”. Turkish Journal of Public Health 17/3 (December 1, 2019): 350-361. https://doi.org/10.20518/tjph.480627.
JAMA
1.Yasin Y, Aydemir E, Şevik İ, Özyalçın E. Hâlâ Göremediklerimiz: Cinsiyet ve Toplumsal Cinsiyet Temelli Tıp Yaklaşımı. TJPH. 2019;17:350–361.
MLA
Yasin, Yesim, et al. “Hâlâ Göremediklerimiz: Cinsiyet Ve Toplumsal Cinsiyet Temelli Tıp Yaklaşımı”. Turkish Journal of Public Health, vol. 17, no. 3, Dec. 2019, pp. 350-61, doi:10.20518/tjph.480627.
Vancouver
1.Yesim Yasin, Erkin Aydemir, İrem Şevik, Ezgi Özyalçın. Hâlâ Göremediklerimiz: Cinsiyet ve Toplumsal Cinsiyet Temelli Tıp Yaklaşımı. TJPH. 2019 Dec. 1;17(3):350-61. doi:10.20518/tjph.480627

Cited By

                     13955                      13956                         13959                        28911                              13958

  

       

TURKISH JOURNAL OF PUBLIC HEALTH - TURK J PUBLIC HEALTH. online-ISSN: 1304-1096 

Copyright holder Turkish Journal of Public Health. This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.