Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi’nde COVID-19 vakalarının sürveyansı, filyasyonu ve temaslılarının belirlenmesi
Abstract
Amaç: Bu çalışmayla Ege Üniversitesi hastanesinin COVID-19 sürveyans, filyasyon ve temaslı işlemlerinde halk sağlığı ekibinin alabileceği rolleri yaşanmış bir örnek üzerinden ortaya koymak, temaslı sağlık çalışanı işlemlerinin organizasyonunu paylaşmak, 18 Mart-31 Mayıs 2020 arasında yapılan çalışmaların temel bulgularını sunmak hedeflenmektedir. Yöntem: Retrospektif tanımlayıcı bir çalışmadır. Pandemi sırasında İl Sağlık Müdürlüğüne hastanenin günlük sürveyans verilerinin gönderilmesi için organize olunmuştur. Hastanede COVID-19 PCR testi pozitif saptanan olguların filyasyon ve temaslı verileri kayıtlardan incelenmiştir. Olguların sosyodemografik özellikleri, risk faktörleri, ilk tanı anında belirtileri gibi özellikleri incelenmiştir. Olguların sağlık çalışanı olan ve olmayan temaslı sayıları, ne kadarının izole edildiği, temaslı sağlık çalışanlarının ne kadarına ilaç başlandığı, PCR testi uygulandığı derlenmiştir ve bu çalışmaların organizasyon deneyimi aktarılmaktadır. Tanımlayıcı istatistikler kullanılmıştır. Sağlık Bakanlığı ve etik kurul onayları alınmıştır. Bulgular: Toplam 595 olgu ile görüşülmüş ve 2618 temaslı bilgisi alınmıştır. Görüşülen olguların %51.3’ü erkek, %67.6’sı 20-59 yaş aralığındadır. Olguların ilk belirti başlangıç tarihi ile ilk PCR pozitifliği arasında geçen süre ortalama 4.4±3.6 gündür, 266’sı (%52.8) ilk 3 gün içinde PCR pozitif saptanmıştır. Olası kaynağı sınıflandırılabilen olguların (n=475) 290’ının (%61.1) ailesi/yakınları/komşuları arasında; 98’inin (%20.6) işyerinde bilinen en az bir COVID-19 olgusu bulunmaktadır. Salgının ilk iki haftasında olguların sırasıyla %62.5 ve %17.1’i tıp fakültesi (TF) çalışanı iken bu oran giderek azalmış ve 11.haftanın sonunda %8.7’dir. TF hastanesinde tanı konan/izlenen olguların fatalite oranı %4.5’tir (27/595). Sonuç: Sağlık Bakanlığı bünyesinde halk sağlığı uzmanlarının da rol aldığı COVID-19 sürveyansı, filyasyonu ve temaslı belirlenmesi işini üniversiteler bünyesinde halk sağlığı öğretim elemanları yapabilmektedir. Yapılan çalışmalar, sürveyans ve salgın kotrolüne katkının yanısıra uzmanlık öğrencilerine deneyim fırsatı oluşturmaktadır.
Keywords
Pandemi, epidemiler, enfeksiyöz hastalık salgınları, sürveyans, bulaşıcı hastalık temaslı izlemi
References
- WHO. Advice on the use of masks in the context of COVID-19: Interim guidance, 5 June 2020. COVID-19: Infection prevention and control / WASH [online]. Erişim:https://www.who.int/publications/i/item/advice-on-the-use-of-masks-in-the-community-during-home-care-and-in-healthcare-settings-in-the-context-of-the-novel-coronavirus-(2019-ncov)-outbreak. Erişim tarihi: 11 Haziran 2020.
- Demirtaş T, Tekiner H. Filiation: A historical term the COVID-19 outbreak recalled in Turkey. Erciyes Med J 2020; 42(0) [online]. Erişim: https://avesis.erciyes.edu.tr/yayin/b8b1187e-f11b-4e88-9252-28ce963230b6/filiation-a-historical-term-the-covid-19-outbreak-recalled-in-turkey. Erişim tarihi: 4 Haziran 2020.
- Durusoy R, Kantar M. Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi’nde bulaşıcı hastalık bildirimlerini geliştirmek için laboratuvar tanılarının kullanımı ve bulaşıcı hastalıklar bildirim komitesinin rolü. Ege Tıp Dergisi. 2009;48(2): 109-118.
- Wang J, Zhou M, Liu F. Reasons for healthcare workers becoming infected with novel coronavirus disease 2019 (COVID-19) in China. J Hosp Infect. 2020;105(1):100-101.
- Zhan M, Qin Y, Xue X, Zhu S. Death from Covid-19 of 23 Health care workers in China. N Engl J Med 2020;382(23):2267-2268.
- Akın L. Bulaşıcı Hastalıkların Kontrolü In: Güler Ç., Akın L. Halk Sağlığı Temel Bilgiler, Hacettepe Üniversitesi Yayınları, 2006.
- Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü. COVID-19 genel bilgiler, epidemiyoloji ve tanı [online]. https://covid19bilgi.saglik.gov.tr/depo/rehberler/covid-19-rehberi/COVID-19_REHBERI_GENEL_BILGILER_EPIDEMIYOLOJI_VE_TANI.pdf (Güncellenme Tarihi 1 Haziran 2020).
- European Centre for Disease Prevention and Control. Contact tracing: public health management of persons, including healthcare workers, having had contact with COVID-19 cases in the European Union – second update. 8 April 2020 [online]. Erişim:https://www.ecdc.europa.eu/sites/default/files/documents/Contact-tracing-Public-health-management-persons-including-healthcare-workers-having-had-contact-with-COVID-19-cases-in-the-European-Union%E2%80%93second-update_0.pdf. Erişim tarihi 17 Temmuz 2020.
- Sağlık Bakanlığı. 2019 Yeni Koronavirus enfeksiyonu (COVID-19) vaka bilgi formu [online]. Erişim: https://covid19bilgi.saglik.gov.tr/depo/formlar/COVID-19_VAKA_BILGI_FORMU_v2.2_1.pdf Erişim tarihi 17 Temmuz 2020.
- Sağlık Bakanlığı. COVID-19 (Yeni Coronavirus Hastalığı) - Temaslı inceleme formu [online]. https://covid19bilgi.saglik.gov.tr/depo/formlar/COVID-19_temasli_izlem_formu.xlsx Erişim tarihi 17 Temmuz 2020.