Erzurum Verem Savaş Dispanseri’nde 2012-2018 yılları arasında takip edilen tüberküloz olgularının değerlendirilmesi
Abstract
Amaç: Tüberküloz önlenebilir ve tedavi edilebilir bir enfeksiyon hastalığı olmasına rağmen hala dünyada önde gelen ölüm nedenlerinden biridir. TB hastaları ülkemizde birinci basamak sağlık hizmetlerinin bir dalı olan verem savaş dispanserleri aracılığıyla takip ve tedavi edilmektedir. Bu çalışmada Erzurum’da hizmet veren verem savaş dispanserinin kayıtları üzerinden TB olgularının değerlendirilmesi amaçlandı.
Yöntem: Tanımlayıcı tipte tasarlanan bu çalışmada; 2012-2018 yılları arasındaki arşiv kayıtları araştırmacı tarafından derlenerek değişkenler oluşturuldu. Veri analizinde (SPSS v20) programı kullanıldı.
Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 677 hastanın yaş ortalaması 40.43±19 yıl, %21.4’ü 15-24 yaş grubunda ve %59.2’sini erkekler oluşturuyordu. Hastaların %59.9’u sadece okuma-yazma biliyor ya da ilkokul düzeyinde eğitim almıştı. Ev hanımları vakaların %48.6’sını oluştururken, öğrenciler ise %16.8 idi. Kayıtlı TB olgularının %53.5’i il merkezinde ikamet etmekte ve %2.0’si yabancı uyruklu idi. Vaka sayısında 2017 yılında bir önceki yıla göre %45’lik bir artış göze çarpmaktaydı. Vakaların %55.8’inde akciğer dışı, %1.5’i ise hem akciğer hem de akciğer dışı tutulum mevcuttu. Hastaların %28.9’unda BCG skarı ve %8.4’ünde temas öyküsü vardı. Vakaların ortalama tedavi süresi 8.59±3.71 ay olarak belirlendi.Hastaların %92.9’unun tedavisi tamamlanmıştı. Olgu başına temaslı muayenesi ortalaması 3.94±2.67 kişi ve profilaksi uygulanan temaslı ortalaması ise 3.20±2.17 kişiydi.
Sonuç: Birinci basamak kapsamında verilen hizmetlere ait kayıtların kalitesinin artırılması ve yabancı uyruklu vakalardan kaynaklanan artışın önüne geçebilmek için yeni programlar uygulamaya konulması daha etkin bir TB kontrolü sağlayabilir
Keywords
References
- REFERANS-1. WHO. Global tuberculosis report 2018. Geneva: World Health Organization [online]. Available at: https://apps.who.int/iris/handle/10665/274453. Accessed April 20,2019.
- REFERANS-2. Reid MJA, Arinaminpathy N, Bloom A, et al. Building a tuberculosis-free world: The Lancet Commission on tuberculosis. Lancet 2019; 393(10178):1331–84. REFERANS-3. Subbaraman R, Nathavitharana RR, Satyanarayana S, et al. The Tuberculosis Cascade of Care in India’s Public Sector: A Systematic Review and Meta-analysis. Murray M, editor. PLOS Med. 2016;13(10):e1002149.
- REFERANS-4. WHO. Tuberculosis. Geneva: World Health Organization [online]. Available at: https://www.who.int/en/news-room/fact-sheets/detail/tuberculosis Accessed october 14,2020
- REFERANS-5. Dye C, Glaziou P, Floyd K, Raviglione M. Prospects for Tuberculosis Elimination. Annu Rev Public Health 2013;34(1):271–86.
- REFERANS-6. Dodd PJ, Yuen CM, Becerra MC, Revill P, Jenkins HE, Seddon JA. Potential effect of household contact management on childhood tuberculosis: a mathematical modelling study. Lancet Glob Heal 2018;6(12):e1329–38.
- REFERANS-7. Koçako Ş, Zeynep Ş, Ceylan E. 2001-2006 Yılları Arasında Şanlıurfa Merkez Verem Savaş Dispanserinde Takip Edilen Tüberküloz Olgularının Epidemiyolojik Özellikleri. Tur Toraks Der 2009;10:9-14.
- REFERANS-8. Talay F, Altın S, Çetinkaya E, Kümbetli Ş. İstanbul Eyüp Verem Savaş Dispanserindeki Tüberküloz Hastalarının Değerlendirilmesi. Van Tıp Dergisi 2003; 10 (2):40-45.
- REFERANS-9. Öztop A, Ünsal İ, Günay T, et al. Kahramanlar Verem Savaş Dispanseri’nde 1999-2003 Yılları Arasında Kayıtlı Tüberküloz Olgularının Epidemiyolojik Özellikleri. Solunum Hastalıkları 2006.
- REFERANS-10. Zengin E, Kişioğlu A, Sönmez Y. Isparta Merkez İlçe Verem Savaşı Dispanseri’nde Kayıtlı Tüberküloz Vakalarının Özellikleri ve Dispanser Kayıtlarının Yeterlilik Durumu: 2000-2007 Yılları. SDÜ Tıp Fakültesi Derg 2009;16(3):14–8.
- REFERANS-11. Ünlü M. Afyon Verem Savaş Dispanseri’nde 1990-2000 Yillari Arasinda İzlenen 627 Tüberküloz Olgusunun Değerlendirilmesi. Solunum Hastalıkları 2002; 13: 271-276.