Year 2021, Volume 19 , Issue 1, Pages 1 - 19 2021-04-23

Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı Endeksleri ve Gini katsayısı ile sağlık göstergeleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Analysis of the relationship between the indices of United Nations Development Program and Gini coefficient and health indicators

Gülcan ŞANTAŞ [1]


Amaç: Bu çalışma, Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) tarafından geliştirilen gelişmişlik, eşitsizlik ve yoksulluk gibi olguları ölçmeye yarayan endeksler ve gelir dağılımında eşitliği ölçmeye yarayan Gini katsayısı ile sağlık değişkenleri arasında ilişki olup olmadığının belirlenmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. Yöntem: Sağlık değişkenleri yaşam beklentisi, mortalite, morbidite, sağlık hizmeti kullanımı ve sağlık altyapısı ve sağlık sistemi başlıklarıyla gruplanmış 19 değişkenden oluşmaktadır. Araştırma, Dünya Sağlık Örgütü üyesi 194 ülkeyi kapsamaktadır. Ancak ülkelerin tamamında UNDP Endeksleri ve Gini katsayısı verileri olmadığı için analizler verileri tam olan ülkeler üzerinden gerçekleştirilmiştir. Çalışmada UNDP Endeksleri ve Gini katsayısı verileri UNDP tarafından yayınlanan “2018 İnsani Gelişmişlik Raporu”ndan, sağlık değişkenlerine ilişkin verilere ise Dünya Sağlık Örgütü veri tabanı olan “Global Health Observatory (GHO) Data” veri setinden ulaşılmıştır. Araştırmada korelasyon analizi uygulanmıştır. Bulgular: Araştırmanın analizleri sağlık değişkenleri ile Endeksler ve Gini katsayısı arasında istatistiksel olarak anlamlı şekilde orta, yüksek ve çok yüksek korelasyon olduğunu göstermektedir. Çalışma yüksek gelişmişliğin yüksek sağlık; yüksek yoksulluk ve eşitsizliğin ise yüksek ölüm oranı ve hastalık ile ilişkili olduğu bulgusuna işaret etmektedir. Sonuç: Çalışma sonucunda daha fazla gelişmişliğin diğer faydalarının yanında daha iyi sağlık ya da tersi olarak daha iyi sağlığın daha fazla gelişmişlik anlamına geldiği söylenebilir
Objective: This study aimed to investigate the relationship between the United Nations Development Program (UNDP) indices used to measure development, inequality, and poverty; the Gini coefficient which is used to measure equality in income distribution; and a variety of health variables. Methods: The health indicators consisted of 19 variables grouped under the titles of: life expectancy, mortality, morbidity, healthcare utilization, health infrastructure and health system. The study covered the 194 member countries of the World Health Organization (WHO). However, since some countries did not have UNDP Indices and Gini coefficient data, the analyses were carried out on countries with complete datasets. For this study, the UNDP indices and Gini coefficient data were obtained from the “2018 Human Development Report” published by the UNDP. Data on health variables were obtained from the “Global Health Observatory (GHO) Data”, which is a WHO database. Correlation analyses was performed in the study. Results: The analyses of the study show that there is a statistically significant moderate, high, and very high correlation between health variables, UNDP indices and the Gini coefficient. This study indicates that high development is associated with higher health, and high poverty and inequality are associated with high mortality and disease. Conclusion: The findings of this study demonstrate a positive correlation between economic development, income equality and positive health indicators. These findings are consistent with similar findings in the literature.
  • Karaca AA, Şahin B. Kalkınma modellerine teorik yaklaşımlar. ABMYO Dergisi 2010; 18: 41-52.
  • Arslan GE. Ekonomik büyüme, kalkınma ve gelir dağılımı. Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 2013; 6(2): 45-52.
  • Çelik Y. Sağlık Ekonomisi. Ankara: 4. Baskı, Siyasal Kitabevi, 2019.
  • UNDP. Human Development Index (HDI), Available at: http://hdr.undp.org/en/content/huma n-development-index-hdi, Accessed August 28, 2020.
  • UNDP. Human Development Report 2019, Beyond income, beyond averages, beyond today: Inequalities in human development in the 21st century, Available at: http://hdr.undp.org/sites/default/files /hdr2019.pdf, Accessed August 27, 2020.
  • UNDP. Human Development Report 2019 Technical Notes, Available at:mhttp://hdr.undp.org/sites/default /files/hdr2019_technical_notes.pdf, Accessed August 27, 2020.
  • Hagenaars A. de Vos K. The definition and measurement of poverty. The Journal of Human Resources 1988; 23(2): 211-221.
  • Bildirici Z. Avrupa Birliği’nde yoksullukla mücadele ve Türkiye’nin uyum sürecindeki yeni uygulamalar. İstanbul: İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Avrupa Birliği ABD, Yüksek Lisans Tezi, 2011.
  • Arpacıoğlu Ö. Dünyada ve Türkiye’de yoksulluk ve yoksullukla mücadele. Gaziantep: Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İktisat Anabilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi, 2012.
  • Devlet Planlama Teşkilatı. Gelir dağılımının iyileştirilmesi ve yoksullukla mücadele özel ihtisas komisyonu raporu, Ankara, 2001.
  • Özdal H. Gelir dağılımı ve yoksulluk ilişkisi ve Türkiye örneği. Konya: Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İktisat Anabilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi, 2009.
  • WHO (2020). Global Health Observatory (GHO) Data. https://www.who.int/gho/publication s/world_health_statistics/2020/en/ Erişim: 17.07.2020.
  • Aba G, Ateş M. (2015). Sağlıkta Eşitsizlikler. İstanbul: 1. Baskı, Beta Yayınevi, 2015.
  • Siziya S, Muula AS, Rudatsikira E. Correlates of diarrhea among children below the age of 5 years in Sudan. African Health Sciences 2013; 13(2): 376-383.
  • Tadesse S, Alemu Y. Urban-rural differentials in child undernutrition in Ethiopia. International Journal of Nutrition and Metabolism, 2014; 7(1): 15-23.
  • Şantaş F. Beş yaş altı ölümü üzerinde yoksulluk ve sağlıkta dönüşüm programının etkisi. Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi 2019; 19(45): 919- 934.
  • Akın A. Toplumsal cinsiyet (gender) ayırımcılığı ve sağlık. Toplum Hekimliği Bülteni 2007; 26(2): 1-9.
  • Gönç Şavran T, Sağlıkta toplumsal cinsiyet eşitsizlikleri: Eskişehir'de kırsal ve kentsel alanlarda kadın sağlığı. Fe Dergi 2014; 6(1): 98-116.
  • Orhan B, Reşat Yücel Ö. Türkiye’de sağlık hizmetleri sunumuna cinsiyet açısından bakış. Marmara Üniversitesi Kadın ve Toplumsal Cinsiyet Araştırmaları Dergisi 2017; 1: 53-59.
  • Çukur A, Bekmez S. Türkiye’de gelir, gelir eşitsizliği ve sağlık ilişkisi: Panel veri analizi bulguları. Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 2011; 10(1): 21 – 40
Primary Language tr
Subjects Health Care Sciences and Services
Journal Section Original Research
Authors

Orcid: 0000-0002-0488-9375
Author: Gülcan ŞANTAŞ (Primary Author)
Institution: YOZGAT BOZOK ÜNİVERSİTESİ
Country: Turkey


Dates

Application Date : September 2, 2020
Acceptance Date : February 17, 2021
Publication Date : April 23, 2021

Bibtex @research article { tjph789713, journal = {Turkish Journal of Public Health}, issn = {}, eissn = {1304-1088}, address = {}, publisher = {Turkish Society of Public Health Specialists}, year = {2021}, volume = {19}, pages = {1 - 19}, doi = {10.20518/tjph.789713}, title = {Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı Endeksleri ve Gini katsayısı ile sağlık göstergeleri arasındaki ilişkinin incelenmesi}, key = {cite}, author = {Şantaş, Gülcan} }
APA Şantaş, G . (2021). Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı Endeksleri ve Gini katsayısı ile sağlık göstergeleri arasındaki ilişkinin incelenmesi . Turkish Journal of Public Health , 19 (1) , 1-19 . DOI: 10.20518/tjph.789713
MLA Şantaş, G . "Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı Endeksleri ve Gini katsayısı ile sağlık göstergeleri arasındaki ilişkinin incelenmesi" . Turkish Journal of Public Health 19 (2021 ): 1-19 <https://dergipark.org.tr/en/pub/tjph/issue/61444/789713>
Chicago Şantaş, G . "Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı Endeksleri ve Gini katsayısı ile sağlık göstergeleri arasındaki ilişkinin incelenmesi". Turkish Journal of Public Health 19 (2021 ): 1-19
RIS TY - JOUR T1 - Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı Endeksleri ve Gini katsayısı ile sağlık göstergeleri arasındaki ilişkinin incelenmesi AU - Gülcan Şantaş Y1 - 2021 PY - 2021 N1 - doi: 10.20518/tjph.789713 DO - 10.20518/tjph.789713 T2 - Turkish Journal of Public Health JF - Journal JO - JOR SP - 1 EP - 19 VL - 19 IS - 1 SN - -1304-1088 M3 - doi: 10.20518/tjph.789713 UR - https://doi.org/10.20518/tjph.789713 Y2 - 2021 ER -
EndNote %0 Türkiye Halk Sağlığı Dergisi Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı Endeksleri ve Gini katsayısı ile sağlık göstergeleri arasındaki ilişkinin incelenmesi %A Gülcan Şantaş %T Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı Endeksleri ve Gini katsayısı ile sağlık göstergeleri arasındaki ilişkinin incelenmesi %D 2021 %J Turkish Journal of Public Health %P -1304-1088 %V 19 %N 1 %R doi: 10.20518/tjph.789713 %U 10.20518/tjph.789713
ISNAD Şantaş, Gülcan . "Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı Endeksleri ve Gini katsayısı ile sağlık göstergeleri arasındaki ilişkinin incelenmesi". Turkish Journal of Public Health 19 / 1 (April 2021): 1-19 . https://doi.org/10.20518/tjph.789713
AMA Şantaş G . Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı Endeksleri ve Gini katsayısı ile sağlık göstergeleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. TurkJPH. 2021; 19(1): 1-19.
Vancouver Şantaş G . Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı Endeksleri ve Gini katsayısı ile sağlık göstergeleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Turkish Journal of Public Health. 2021; 19(1): 1-19.
IEEE G. Şantaş , "Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı Endeksleri ve Gini katsayısı ile sağlık göstergeleri arasındaki ilişkinin incelenmesi", Turkish Journal of Public Health, vol. 19, no. 1, pp. 1-19, Apr. 2021, doi:10.20518/tjph.789713