Children Under Protection and Care, Raised in State Protection and Perceived Social Support Levels, Emotion Regulation Skills and Comparison of Alcohol and Drug Addiction Risk Behaviors

Öz

In this study, the comparison of perceived social support levels, emotion regulation skills and alcohol and substance use risk behaviours between individuals who were raised in state protection and those who were not were examined. Data were collected from 200 participants who were not under protection and 204 participants who were under protection. Multidimensional Perceived Social Support Scale, Emotion Regulation Skills Scale and Alcohol-Substance Risk Behaviour Scales were used. As a result of the analyses, it was seen that the perceived social support levels and emotion regulation skills of individuals who were raised in institutional care were significantly lower than individuals who were not raised in state protection. There was no significant difference between the participants in terms of alcohol and substance risk behaviour. In addition, another result of the study was found that perceived social support levels of individuals under state protection predicted emotion regulation skills.

Anahtar Kelimeler

• Emotion regulation skills
• perceived social support
• alcohol and substance abuse
• child in need of protection

Koruma ve Bakım Kararı Altında Devlet Korumasında Kalmış Olan ve Devlet Korumasında Kalmamış Olan Bireylerin Algılanan Sosyal Destek Düzeyleri, Duygu Düzenleme Becerileri ve Alkol Madde Bağımlılığı Risk Davranışları Açısından Karşılaştırılması

Öz

Bu çalışmada devlet korumasında yetişmiş olan ve yetişmemiş bireyler arasındaki algılanan sosyal destek düzeyleri, duygu düzenleme becerileri ve alkol madde kullanımı risk davranışı açısından karşılaştırılması incelenmiştir. Koruma altında kalmamış 200 ve koruma altında kalmış 204 katılımcıdan veri toplanmıştır. Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği, Duygu Düzenleme Becerileri Ölçeği ve Alkol-Madde Risk Davranışı Ölçekleri kullanılmıştır. Yapılan analizler sonucunda; kurum bakımında yetişmiş olan bireylerin algılanan sosyal destek düzeylerinin ve duygu düzenleme becerilerinin devlet korumasında yetişmemiş olan bireylerden anlamlı düzeyde düşük olduğu görülmüştür. Alkol madde risk davranışı açısından ise katılımcılar arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır. Ayrıca çalışmanın bir diğer sonucu devlet koruması altındaki bireylerin algılanan sosyal destek düzeylerinin duygu düzenleme becerilerini yordadığı bulunmuştur.

Anahtar Kelimeler

• duygu düzenleme becerileri
• algılanan sosyal destek
• alkol madde bağımlılığı
• korunmaya muhtaç çocuk

Kaynakça

1. Akan, B., Erdem, D., Albayrak, D., Gökçınar, D., Aksoy, E. ve Göğüş, N. (2011). Madde bağımlısı bir olgunun yoğun bakımda gözlemi. Erciyes Tıp Dergisi, 33 (4), 349-352. https://jcpres. com/storage/upload/pdfs/EMJ_33_4_349_352.pdf.
2. Akgül, A. & Kaptı, A. (2010). Türkiye’nin uyuşturucu ile mücadele politikası: politika süreç analizi. Yerelden küresele sınır aşan suçlar içinde. Ankara: Polis Akademisi Yayınları, (s.75-99). https://l24.im/JNz4
3. Arabacı, L. B., Dağlı, D. A., & Taş, G. (2018). Madde kullanım bozukluklarında duygu düzenleme güçlüğü ve hemşirelerin rol ve sorumlulukları. Bağımlılık Dergisi, 19(1), 10-16. https://dergipark.org.tr/tr/pub/bagimli/issue/35809/398527.
4. Aypay, A. & Körük, S. (2016). Ergenlerde riskli davranışların güvensiz bağlanma ve algılanan sosyal destek tarafından yordanmasında psikolojik belirtilerin aracı rolü, https://acikbilim.yok.gov.tr/bitstream/handle/20.500.12812/404171/yokAcikBilim_10112262.pdfsequence=-1&isAllowed=y
5. Bandura, A. (1989). Human agency in social cognitive theory. American Psychologist, 44(9), 1175–1184. https://doi.org/10.1037/0003-066X.44.9.1175
6. Başkurt, İ. (2003). Gençlik, madde bağımlılığı ve korunma yolları (psiko-sosyal bir yaklaşım). Journal of Istanbul University Faculty of Theology, (8). https://dergipark.org.tr/en/pub/iuilah/issue/972/10954.
7. Cılga, İ. (2009). Madde ve Madde Kullanımı ile Mücadelede Ulusal Politika ve Strateji Öncelikleri. Toplum ve Sosyal Hizmet, 20(1), 7-22. https://dergipark.org.tr/tr/pub/tsh/issue/48475/614038.
8. Çalışır, M. (2009). Yetişkin bağlanma kuramı ve duygulanım düzenleme stratejilerinin depresyonla ilişkisi. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, 1(3), 240-255. http://www.cappsy.org/archives /vol1/cap_1_18.pdf].

9. Dankı, D., Dilbaz, N., Okay, T., Açıkgöz, Ç., Erdinç, I. B., & Telci, Ş. (2005). Madde kullanımına bağlı gelişen psikotik bozuklukta atipik antipsikotik tedavisi: bir gözden geçirme. Journal of Dependence, 6, 136-141. https://l24.im/VNKC
10. Demirbilek, S. (2000). Korunmaya muhtaç gençlerin topluma kazandırılmasında yetiştirme yurtları. Dokuz Eylül Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 15 (2), 137-152. https://dergipark.org.tr/tr/pub/deuiibfd/issue/22769/243004.
11. Eker, D., & Akar, H. (1995). Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği’ nin faktör yapısı, geçerlik ve güvenirliği. Türk Psikoloji Dergisi,10(34), 17-25. https://psikolog.org.tr/tr/yayinlar/dergiler/1031828/tpd1300443319950000m000290.pdf.
12. Eroğlu, F. (2000). Davranış bilimleri. İstanbul: Beta Yayıncılık.
13. Estevez, A., Jauregui, P., Sanchez-Marcos, I., Lopez-Gonzalez, H. & Griffiths, M. (2017). Attachment and emotion regulationş in substance addictions and behavioral addictions. Journal of Behavioral Addictions, 6(4), 534-544. doi: 10.1556/2006.6. 2017.086
14. Gökçe, G. (2013). Ebeveynin Duygusal Erişilebilirliği ve Genel Psikolojik Sağlık: Duygu Düzenleme, Kişilerarasi İlişki Tarzı ve Sosyal Desteğin Rolü. Ebeveynin Duygusal Erişilebilirliği. Yüksek lisans tezi. Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
15. Hermenau, K., Eggert, I., Landolt, M.A., & Hecker, T. (2015). Neglect and perceived stigmatization impact psychological distress of orphans in Tanzania. European Journal of Psychotraumatology, 6 (1). https://doi.org/10.3402/ejpt.v6.28617.
16. Karabacak, A., & Demir, M. (2017). Özerklik, bağlanma stilleri, bilinçli farkindalik ve duygu düzenleme arasindaki ilişkilerin incelenmesi. Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi, 12(23), 271-291. https://dergipark.org.tr/tr/pub/befdergi/issue/30012/323202.
17. Karakuş, G., Evlice, Y. E., & Tamam, L. (2012). Psikiyatri kliniğinde yatan hastalarda alkol ve madde kullanım bozukluğu sıklığı. Cukurova Medical Journal, 37(1).https://dergipark.org.tr/en/pub/cumj/ issue/4200/55385#article_cite.
18. McInnis, O. A., McQuaid, R. J., Matheson, K., & Anisman, H. (2015). The moderating role of an oxytocin receptor gene polymorphism in the relation between unsupportive social interactions and coping profiles: Implications for depression. Frontiers in Psychology, 6(1133), 1-9. doi:10.3389/fpsyg.2015.01133
19. Ögel, K. (2005). Madde kullanım bozuklukları epidemiyolojisi. Türkiye Klinikleri Dahili Tıp Bilimleri Dergisi Psikiyatri, 1(47), 61-4. https://www.turkiyeklinikleri.com/article/tr-madde-kullanimbozukluklari-epidemiyolojisi 42699.html.
20. Ögel, K., Evren, C., Karadağ, F. & Gürol, D. T. (2012). Bağımlılık Profil İndeksi’nin (BAPİ) geliştirilmesi, geçerlik ve güvenilirliği. Türk Psikiyatri Dergisi, 23(4), 264-273. https://www.turkpsikiyatri.com/Data/UnpublishedArticles/9bp5ch.pdf.
21. Ögel, K., Tamar, D., Evren, & C., Sır, A (1999). Madde kullanımı ve suç. Psikiyatri Psikoloji Psikofarmakoloji Dergisi. https://www.ogelk.net/makale/suc_madde_yayin.pdf.
22. Özdemir, N., Sefer, N., & Türkdoğan, D. (2008). Bir sosyal sorumluluk projesi örneği: korunmaya muhtaç çocuklar. Cumhuriyet Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, 32(2). https://www.academia.edu/download/34696034/makale.pdf.
23. Richard Jessor, P. D. (1991). Risk behavior in adolescence: a psychosocial framework for understanding and action. Journal, Of Adolescent Health, 12, 597-605. doi: 10.1016/1054-139x(91)90007-k. PMID:1799569.
24. Sarıtaş Atalar D. & Altan Atalay A. (2018). Ergenlik döneminde duygu düzenleme ve ruh sağlığı: ana-babanın ve mizacın rolü bildik t, editör. Ergenlik dönemi ve ruhsal bozukluklar. Ankara: Türkiye Klinikleri; 2018. p.84-90. https://www.turkiyeklinikleri.com/article/tr-ergenlik-doneminde-duyguduzenleme-ve-ruh-sagligi-ana-babanin-ve-mizacin-rolu-82611.html.
25. Siyez, D. M., & Aysan, F. (2007). Ergenlerde görülen problem davranışların psiko- sosyal risk faktörleri ve koruyucu faktörler açısından yordanması. Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 20(1), 145-171. https://dergipark.org.tr/tr/pub/uefad/issue/16685/173388.
26. Şahin, H. (1990). Samsun Çocuk Yuvası Örneğinde Korunmaya Muhtaç Çocukların Davranış Sorunları ve Sosyal Hizmetin Müdahale Yaklaşımları. (Tez No. 12508) [Yüksek Lisans Tezi, Hacettepe Üniversitesi]. Yüksek Öğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.
27. Şimşek, Z., Erol, N., Öztop, D., & Özcan, Ö. (2008). Kurum bakımındaki çocuk ve ergenlerde davranış ve duygusal sorunların epidemiyolojisi; ulusal örneklemde karşılaştırmalı bir araştırma. Türk Psikiyatri Dergisi, (19) 3, 235-246. https://l24.im/yRGLho
28. Tolan, Ö. Ç., Tümer, S. B., & Yıldırım, E. D. (2022). Algılanan sosyal destek ve bilişsel duygu düzenleme ile duygusal tepkisellik arasındaki ilişkilerin incelenmesi. Humanistic Perspective, 4(1),82-106. https://doi.org/10.47793/hp.1055988.
29. Totan, T., Danacı, F. N., & Bedir, İ. (2023). Duygu düzenleme stratejilerinin karar verme stilleri üzerindeki etkilerinin incelenmesi. Uluslararası Karamanoğlu Mehmetbey Eğitim Araştırmaları Dergisi, 5(2), 86-93. https://doi.org/10.47770/ukmead.1298997.
30. Traş, Z., & Arslan, E. (2013). Ergenlerde sosyal yetkinliğin, algılanan sosyal destek açısından incelenmesi. İlköğretim Online, 12(4), 1133-1140. https://dergipark.org.tr/tr/pub/ilkonline/issue/8583/106613.
31. Tuncer, B., & Erdoğan, T. (2018). Korunmaya muhtaç çocuklar ve korunmaya muhtaç çocuklara sağlanan bakım yöntemleri. Uluslararası Bilimsel Araştırmalar Dergisi (IBAD), 3(2), 515-527. https://doi.org/10.21733/ibad.417251
32. Uğur, S. B., & Kaya Kılıç, A. (2022). Kurum bakımında yetişmiş kişilerin kurum bakımı ve sonrası süreçte yaşadıkları sorunların belirlenmesi. Toplum ve Sosyal Hizmet Dergisi, 33(1), 69-95. https://doi.org/10.33417/tsh.877684.
33. Uğurlu, T. T., Şengül, C. B., & Şengül, C. (2012). Bağımlılık psikofarmakolojisi. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, 4(1), 37-50. doi:10.5455/cap.20120403
34. Ulukoca, N., Gökgöz, Ş., & Karakoç, A. (2013). Kırklareli üniversitesi öğrencileri arasında sigara, alkol ve madde kullanım sıklığı. Fırat Tıp Dergisi, 18(4), 230-234.
35. Vatan S., & Kahya Y. (2018). Duygu düzenleme becerileri ölçeninin Türkçeye uyarlanması: geçerlilik ve güvenirlik çalışması. Anadolu Psikiyatri Dergisi, 19(2), 192-201. doi:10.5455/apd.260322.
36. Wilczynska, A., Januszek, & M., Bargiel-Matusiewicz, K. (2015). The need of belonging and sense of belonging versus effectiveness of coping. Polish Psychological Bulletin, 46(1), 72-81. https://psycnet.apa.org/record/2015-24915-009.
37. Wills, T. A., DuHamel, K., & Vaccaro, D. (1995). Activity and mood temperament as predictors of adolescent substance use: test of a self-regulation mediational model. Journal of Personality and Social Psychology, 68(5), 901-916. https://doi.org/10.1037/0022-3514.68.5.901.
38. Yaban, E. H., & Yükselen, A. (2007). Korunmaya muhtaç yedi–onbir yaş grubundaki çocukların sosyal problem çözme becerilerinin incelenmesi. Toplum ve Sosyal Hizmet, 18(1), 49-67. https://dergipark.org.tr/tr/journal/3768/article/1498160/author/files.
39. Yazıcı, E. (2013). Korunmaya muhtaç çocuklar ve çocuk evleri. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 9 (18), 499-525. https://dergipark.org.tr/tr/pub/mkusbed/issue/19552/208348.
40. Yıldırım, Ş. (2006). Akademik başarinin yordayicisi olarak gündelik sikintilar ve sosyal destek. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 30, 256-267. https://dergipark.org.tr/tr/pub/hunefd/issue/7806/102387.
41. Yılmaz, A., Can, Y., Bozkurt, M., & Evren, C. (2014). Alkol ve madde bağımlılığında remisyon ve depreşme. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, 6(3), 243-256. https://dergipark.org.tr/tr/pub/pgy/issue/11145/133304.
42. Zimet, G. D., Dahlem, N. W., Zimet, S. G. & Farley, G. K. (1988). The Multidimensional Scale of Perceived Social Support. Journal of Personality Assessment, 52(1), 30–41. https://doi.org/10.1207/s15327752jpa5201_2
43. Zorlu Yam, A., & Tüzel İşeri, E. (2019). Algılanan sosyal destek ve sosyal yeterlik arasındaki ilişki: Eğitim Fakültesi öğrencileri üzerine bir araştırma. Uluslararası Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 2019(13), 51-66. https://doi.org/10.46778/goputeb.619951