Research Article

Köpek Üzümü (Solanum nigrum L.) Tohumlarının Dormansi Dinamikleri ve Mücadelesinde Uçucu Yağ Kullanımı

Volume: 28 Number: 2 December 31, 2025
EN TR

Köpek Üzümü (Solanum nigrum L.) Tohumlarının Dormansi Dinamikleri ve Mücadelesinde Uçucu Yağ Kullanımı

Abstract

Bu çalışmada, Solanum nigrum L. tohumlarındaki dormansinin kırılması ve uçucu yağların tohum çimlenmesine allelopatik/ herbisidal etkilerinin belirlenmesi amaçlamış olup tüm çalışmalarda 9 cm çaplı Petri kaplarına 25’er adet tohum yerleştirilmiştir. Dormansi kırma uygulamaları arasında, en yüksek çimlenme oranları sırasıyla; 72 saat saf suda bekletme (19,00±0,94 adet/petri), 25 kez tekrarlanan sıcak–soğuk şok uygulaması (17,75±0,27 adet/petri) ve sıcak suda 10 saniyelik bekletme (16,13±1,19 adet/petri) yöntemlerinde elde edilmiştir. Aksine; sodyum hidroksit (NaOH), etanol (C₂H₅OH), sodyum hipoklorit (NaOCl), maden suyu ve fosforik asit (H₃PO₄) uygulamaları dormansiyi kırmada etkisiz kalmıştır. Uçucu yağların allelopatik/herbisidal aktivitelerini belirlemek amacıyla dört farklı uygulama değerlendirilmiştir: İzmir kekiği (Origanum onites L.), İstanbul kekiği (Origanum vulgare L. subsp. hirtum (Link) Ietswaart), bu iki türün melez formu (O. onites × O. vulgare subsp. hirtum) ve her iki türün 1:1 oranındaki karışımı. S. nigrum tohumlarının çimlenmesini engelleme oranları; 1 μl dozda %30,0 ile %73,75, 2 μl dozda %45,0 ile %93,75 ve 4 μl dozda %91,88 ile %99,38 arasında değişmiştir. Tüm uçucu yağlar, 8 ve 16 μl dozlarında %100 çimlenme engelleyici etki göstermiştir. Elde edilen sonuçlar, bitki kökenli uçucu yağların çevre dostu ve umut vadeden bir yabancı ot mücadele yöntemi olabileceğini ortaya koymaktadır.

Keywords

References

  1. Abacı, O. ve Üremiş, İ., (2016). Yerfıstığı (Arachys hypogaea l.) yetiştiriciliğinde yabancı ot mücadelesinde esas alınacak kritik dönemin belirlenmesi. Mustafa Kemal Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 21 (1), 40-47.
  2. Akın, B. (2004). Dormansi Kırıcı Yöntemlerin Yabancı Ot Tohumları Üzerinde Etkileri. Dumlupınar Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 53s., Kütahya.
  3. Arslan, M., Uremis, I. and Uludag, A. (2006). The critical period of weed control in double-cropped soybean. Phytoparasitica, 34(2), 159-166.
  4. Ateş, E. (2017). Batman ve Şanlıurfa Buğday Alanlarında Bulunan Yabancı Otlar ile Yabani Hardal (Sinapis arvensis L.) ve Kısır Yabani Yulaf (Avena sterilis L.)’ı Bazı Biyolojik Özelliklerinin Belirlenmesi. Mustafa Kemal Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 163s., Hatay.
  5. Baltepe, G. ve Mert, H.H. (1973). Bazı Cucurbitaceae türlerinin hipokotil büyümesi üzerinde gibberellik asit ve indol asetik asitin etkileri, Tübitak IV. Bilim Kongresi Tebliği, Ankara.
  6. Bhowmik, P.C. (1997). Weed biology: importance to weed management. Weed Science, 45(3), 349-356.
  7. Büyükkurt, N., Uludağ, A. ve Üremiş, İ. (2016). Türkiye’de allelopati çalışmalarına geçmişten geleceğe bir bakış. Uluslararası Katılımlı VI. Bitki Koruma Kongresi (5-8 Eylül 2016, Konya) Bildiriler, 818.
  8. Chauhan, B.S. and Johnson, D.E. (2010). The Role of Seed Ecology in Improving Weed Management Strategies in the Tropics. Advances in Agronomy, 105, 221-262.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Herbology

Journal Section

Research Article

Publication Date

December 31, 2025

Submission Date

August 14, 2025

Acceptance Date

September 9, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 28 Number: 2

APA
Üremiş, İ., & Çelik, B. (2025). Köpek Üzümü (Solanum nigrum L.) Tohumlarının Dormansi Dinamikleri ve Mücadelesinde Uçucu Yağ Kullanımı. Turkish Journal of Weed Science, 28(2), 53-67. https://izlik.org/JA48NX47JN
AMA
1.Üremiş İ, Çelik B. Köpek Üzümü (Solanum nigrum L.) Tohumlarının Dormansi Dinamikleri ve Mücadelesinde Uçucu Yağ Kullanımı. Turk J Weed Sci. 2025;28(2):53-67. https://izlik.org/JA48NX47JN
Chicago
Üremiş, İlhan, and Bestami Çelik. 2025. “Köpek Üzümü (Solanum Nigrum L.) Tohumlarının Dormansi Dinamikleri Ve Mücadelesinde Uçucu Yağ Kullanımı”. Turkish Journal of Weed Science 28 (2): 53-67. https://izlik.org/JA48NX47JN.
EndNote
Üremiş İ, Çelik B (December 1, 2025) Köpek Üzümü (Solanum nigrum L.) Tohumlarının Dormansi Dinamikleri ve Mücadelesinde Uçucu Yağ Kullanımı. Turkish Journal of Weed Science 28 2 53–67.
IEEE
[1]İ. Üremiş and B. Çelik, “Köpek Üzümü (Solanum nigrum L.) Tohumlarının Dormansi Dinamikleri ve Mücadelesinde Uçucu Yağ Kullanımı”, Turk J Weed Sci, vol. 28, no. 2, pp. 53–67, Dec. 2025, [Online]. Available: https://izlik.org/JA48NX47JN
ISNAD
Üremiş, İlhan - Çelik, Bestami. “Köpek Üzümü (Solanum Nigrum L.) Tohumlarının Dormansi Dinamikleri Ve Mücadelesinde Uçucu Yağ Kullanımı”. Turkish Journal of Weed Science 28/2 (December 1, 2025): 53-67. https://izlik.org/JA48NX47JN.
JAMA
1.Üremiş İ, Çelik B. Köpek Üzümü (Solanum nigrum L.) Tohumlarının Dormansi Dinamikleri ve Mücadelesinde Uçucu Yağ Kullanımı. Turk J Weed Sci. 2025;28:53–67.
MLA
Üremiş, İlhan, and Bestami Çelik. “Köpek Üzümü (Solanum Nigrum L.) Tohumlarının Dormansi Dinamikleri Ve Mücadelesinde Uçucu Yağ Kullanımı”. Turkish Journal of Weed Science, vol. 28, no. 2, Dec. 2025, pp. 53-67, https://izlik.org/JA48NX47JN.
Vancouver
1.İlhan Üremiş, Bestami Çelik. Köpek Üzümü (Solanum nigrum L.) Tohumlarının Dormansi Dinamikleri ve Mücadelesinde Uçucu Yağ Kullanımı. Turk J Weed Sci [Internet]. 2025 Dec. 1;28(2):53-67. Available from: https://izlik.org/JA48NX47JN

35646         35647          35648       35649             35650


35651     Articles published in the journal are licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International (CC BY-NC 4.0) license.