Araştırmacı ve Öğretmen Görüşleri Açısından Okul Öncesi Sınıflarındaki Kitap Merkezlerinin Çeşitli Özelliklerinin İncelenmesi
Abstract
Okul öncesi eğitim kurumları, çocukların içeriksel, yapısal ve eğitsel özellikler açısından kaliteli kitaplarla karşılaşabileceği ortamların başında yer almaktadır. Bu nedenle kitap merkezlerinin zengin donanımı ve işlevselliği çocukların kitaplardan elde edebilecekleri çeşitli kazanımların en yüksek seviyeye çıkmasında kritik bir öneme sahiptir. Bu çalışmanın amacı okul öncesi eğitim sınıflarındaki kitap merkezlerinde bulunan kitapların çeşitlilik, tasarım ve eğitsel özellikler açısından mevcut durumlarını öğretmen görüşleriyle birlikte belirlemek ve kitap merkezlerinin donanımının çocukların bu merkezleri tercih etme sıklığı ve orada geçirilen süre üzerindeki etkililiğini değerlendirmektir. Araştırmanın örneklem grubunu İzmir ilinin merkez ilçelerinde yer alan bağımsız ve devlet anaokulları arasından seçilen 45 okulda görev yapmakta olan toplam 87 öğretmen oluşturmuştur. Çalışma betimsel bir çalışma olup durum tespiti yapmaya yönelik olarak planlanmıştır. Çalışmada veri toplama aracı olarak araştırmacılar tarafından oluşturulan 4 bölüm ve 23 soruyu içeren yapılandırılmış Kitap Merkezi Değerlendirme Formu kullanılmıştır. Form hem öğretmenler ile yapılan yüz yüze görüşmeler için hem de araştırmacılar tarafından her bir sınıfın değerlendirilmesi amacıyla kullanılmıştır. Ayrıca kitap merkezlerinin niceliksel ve niteliksel donanımının çocukların tercihini ve orada geçirilen süreyi etkileyip etkilemediğini değerlendirmek amacıyla gözlem aracı olarak Kitap Merkezi Tercih Gözlem Formu kullanılmıştır. Çalışma sonucunda öğretmenler ve araştırmacılar kitap merkezlerindeki kitapların çeşitlilik açısından geliştirilmeye ihtiyacı olduğu ve bu merkezlerin diğer merkezlerden bağımsız bir şekilde sınıf içinde konumlandırılmadığı konusunda hemfikir olmuşlardır. Ayrıca çalışmada öğretmenler ve araştırmacılar tarafından kitap merkezlerinin çeşitlilik, tasarım, içerik özellikleri hakkında örtüşen düşüncelere sahip olmakla birlikte öğretmenlerin bu özellikler açısından merkezleri daha yeterli gördükleri tespit edilmiştir. Kitap merkezlerinin donanım ve çalışabilirlik açısından zengin olmasının çocukların bu merkezler tercih etmelerinde etkili olduğu da saptanmıştır.
Keywords
Okul öncesi eğitim sınıfları,kitap merkezleri,küçük çocuklarda kitap okuma alışkanlığı
References
- Anderson,R. C., Wilson, P. T. ve Fielding, L. G. (1986). Growth in reading and how children spend their time outside ofschool. Technical Report, No, 389, University of Illinois at Urbana Champaign.
- Arı, E. ve Demir, M. K. (2013). İlköğretim bölümü öğretmen adaylarının kitap okuma alışkanlıklarının değerlendirilmesi. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 1(1), 116-128.
- Bircan, İ. ve Tekin, M. (1989). Türkiye'de okuma alışkanlıklarının azalması sorunu ve çözüm yolları. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 22(1), 393-410.
- Büyüköztürk, Ş., Çakmak, E. Kılıç, A., Özcan, E., Karadeniz, Ş. ve Demirel, F. (2011). Bilimsel araştırma yöntemleri. Pegem Akademi Yayınları, Ankara.
- Caplovitz, A. G. (2005). The effects of using electronic talking book on the emergent literacy skills of preschool children. Yayımlanmamış doktora tezi, University of Texas at Austin, United States.
- Çılgın, A. S. (2006). Çocuğa büyülü bir dünyanın kapılarını açmak. Milli Eğitim, 172, 175-182.
- Çakmak, Ç. N., Gözen A. R., Mollaoğlu, T. ve Nayman, B. (2012). Okul öncesi dönemde kitap seçimi ve ebeveynlerin kitap seçimindeki yeterliliklerinin incelenmesi. Uluslararası Kıbrıs Üniversitesi Eğitim Fakültesi Okul Öncesi Öğretmenliği Bölümü, Araştırma Önerisi.
- Çakmak, T. ve Yılmaz, B. (2009). Okul öncesi dönem çocuklarının okuma alışkanlığına hazırlık durumları üzerine bir araştırma: Hacettepe Üniversitesi Beytepe Anaokulu Örneği. Türk Kütüphaneciliği, 23(3), 489-509.
- Çakır, A. (2011). Okul öncesinde ilgi köşelerinin düzenlenmesinde ve kullanılmasının öğretmen görüşlerine göre değerlendirilmesi. T.C. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yüksek lisans tezi.
- Demircan, C. (2006). TÜBİTAK Çocuk Kitaplığı dizisindeki kitapların dış yapısal ve iç yapısal olarak incelenmesi. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 2(1), 12-27.