Bilişsel Yapının ve İşlemlerin Bilgi Arama Davranışı Üzerine Etkisi

Volume: 20 Number: 1 January 1, 2006
Nazan Özenç Uçak , Şemsa Olşen Güzeldere
EN TR

Bilişsel Yapının ve İşlemlerin Bilgi Arama Davranışı Üzerine Etkisi

Öz

Uzun yıllar bilgi erişim sistemleri, kullanıcı dikkate alınmaksızın, sadece sistem ve sistemden alınan çıktı üzerinde çalışılarak geliştirilmiştir. Ancak, bilgi erişim sistemlerinin işleyişi ve bilginin düzenlenmesi, kullanıcının bilgiyi zihninde işleyişinden farklıdır. 1970'lerin sonu ve 1980'lerin ilk yıllarında, kullanıcının bilişsel ve duygusal niteliğinin, sistemle olan iletişmini ve bilgi arama davranışını etkilediği anlaşılmıştır. Kullanıcının bilgi arama davranışı ve bilgi ihtiyacıyla ilgili araştırmalara yeni bir bakış açısı getiren Bilişsel Yaklaşım, çalışmalarda uygulanmıştır. Bu yaklaşım, kullanıcının zihinsel işlemlerinin ve duygusal güdülerinin bilgi arama davranışını nasıl etkilediği üzerinde odaklanmıştır. Bu makalede, kullanıcının bilişsel yapısı, ilgililik, bilgi arama davranışı ve bu kavramlar arasındaki ilişki incelenecek ve daha iyi bilgi erişim sistemleri geliştirme yönünde önerilerde bulunulacaktır.

Anahtar Kelimeler

Bilgi Arama Davranışı,Bilişsel Yaklaşım,Bilişsel Yapı,Bilişsel İşlemler,Bilgi Erişim,İlgililik

References

  1. Allen,BryceL. (1991).Cognitive research in informationscience:Implicationsfor design.M.E.Williams (Yay. Haz.),Annual review of informationscience andtechnologyiçinde(Cilt 26,ss.1-37). New Jersey:American Society forInformationScience.
  2. Ausubel, D.P.(1963).Cognitive structure andthe facilitation of meaningfulverbal learning.Journal of Teacher Education,14, 217-221.
  3. Barnett,GeorgeA. ve Siegel G.(1988).Thediffusion ofcomputer assistedlegal research systems. Journal of theAmericanSociety for Information Science,39(4), 224-234.
  4. Barry, CarolL.veSchamberL. (1998).Users' criteria for relevanceevaluation:A cross-situationalcomparison. InformationProcessingandManagement, 34(2/3),219
  5. Bates, M.J. (1989). Thedesignofbrowsing and berrypickingtechniquesfor the onlinesearchinterface. Online Review,13, 407-424.
  6. Belkin,N.J.,Oddy R.N.ve BrooksH.M. (1982a). ASK for informationretrieval: PartI. background andtheory. Journalof Documentation, 38(2),61-71.
  7. Belkin,N.J.,Oddy R.N.ve BrooksH.M.(1982b). ASKfor informationretrieval: Part II.result of designstudy. Journal of Documentation, 38(3), 145-164.
  8. Borgman,Christine L.(1986).The user'smentalmodel of aninformationretrieval system: An experimentona prototype onlinecatalog.International Journalof Man-MachineStudies,24(1),47-64.
  9. Bruce, HarryW.(1994). A cognitiveview of thesituationaldynamismof user­ centered relevanceestimation.Journal of the AmericanSocietyfor InformationScience,45(3), 142-148.
  10. Burnkrant,R. E. (1976). A motivationalmodel of information-processing intensity. Journal ofConsumer Research, 3,21-30.
APA
Uçak, N. Ö., & Güzeldere, Ş. O. (2006). Bilişsel Yapının ve İşlemlerin Bilgi Arama Davranışı Üzerine Etkisi. Türk Kütüphaneciliği, 20(1), 7-28. https://izlik.org/JA42RL88AN