Mahkûmların Bilgi Gereksinimleri ve Bilgi Davranışları: Kuramsal Bir Değerlendirme

Information behaviors of individuals and groups who have limited access to information sources due to various reasons such as physical, mental, environmental, socio-economic, cultural, etc. should be considered vitally important in the context of the aforementioned limitations. This study aims to provide a theoretical framework regarding the information needs, information behaviors of the prisoners who are categorized in that group and to provide insight into the effective factors in this context as well as the problems faced by these groups. Within the scope of the study in which descriptive method is used, first, in a general context, features, concepts, and approaches related to information behaviors, and then specific information needs and behaviors of prisoners and the factors that shape them are discussed. Due to the limited researches that have been conducted in the related area in the domestic literature, foreign literature is consulted mainly. As a result, it is concluded that although the information needs and behaviors of the prisoners have similarities with those of free citizens, they have special, limited and problematic characteristics shaped by the effect of prison (and/or detention) environment and conditions.

Fiziksel, zihinsel, çevresel, sosyoekonomik, kültürel ve benzeri nedenlerle bilgi kaynaklarından yararlanmaları sınırlanan kişi ve grupların bilgi gereksinim ve davranışları bu sınırlılıklar bağlamında dikkate alınmalıdır. Bu çalışmanın amacı, anılan gruptaki mahkûmların bilgi gereksinimleri, bilgi davranışları ve bu bağlamda etken olan faktörler ile karşılaşılan sorunlara ilişkin kuramsal bir çerçeve oluşturmaktır. Çalışmada betimleme yöntemi kullanılmış, yerli literatürün sınırlılığı nedeni ile daha çok yabancı literatür taranarak genel çerçevede bilgi davranışlarına ilişkin olgu, kavram ve yaklaşımlar, özel olarak da mahkûmların bilgi gereksinimi ve davranışları ile onları biçimlendiren etmenler araştırılmış ve irdelenmiştir. Çalışmanın sonunda, mahkûmların bilgi gereksinimi ile davranışlarının özgür vatandaşlarınkilerle benzerlik gösterse de cezaevi (ve/veya tutukevi) ortam ve koşullarının etkisiyle biçimlenen özel, sınırlı ve sorunlu karakteristikleri olduğu sonucuna varılmıştır.