Research Article

MEŞRUTİYET RUSYASINDA VEYSİYE HAREKETİ

Number: 112 December 15, 2024
EN TR

MEŞRUTİYET RUSYASINDA VEYSİYE HAREKETİ

Abstract

Çalışmamızda Rusya Müslümanlarının ceditçi ittifakı tarafından Çarlık anayasası ve yasaları önünde Rus Ortodokslar ile eşit haklara sahip olma mücadelesi verildiği sıralarda geleneksel tepkiyi temsil eden kadimcilerin yanı sıra bir başka muhalif grup olan Veysiye hareketi ele alınmıştır. Bu hareketin menkıbevi geçmişi, gelişimi ve 1905 sonrasındaki faaliyetleri çalışmamızın üzerinde yoğunlaştığı başlıklardır. Diğer Müslüman tarikatları gibi kendi silsilesini ortaya koymakla birlikte Veysilerin kanunlar ve toplum önünde takındıkları tavır oldukça keskin ve geleneğe uymayan nitelikler taşımaktadır. Bu sebeplerle merkezleri olan Kazan’da ve İdil-Ural bölgesinde geniş bir toplumsal zemin bulamamışlardır. Söylemleri daha çok Rusya Müslümanları İttifakı ve Orenburg Müftülüğünü hedef almış olsa oldukça az sayıda taraftar edinmiş oldukları görülmüştür. Tatar toplumunun ilgisizliği ile zayıf kalan Veysiye hareketi Çarlık rejimini dahi rahatsız eden söylem ve propagandaları sebebiyle dağıtılmış ve 1917 devrimine kadar sessizliğe gömülmüştür.

Keywords

References

  1. GARF (Rusya Federasyonu Devlet Arşivi), F.102 4D, Op.1908, D.24 Ç.9, L.88 ob.
  2. GARF, F.102 4D, Op.1908, D.24 Ç. 9, L.87-89 ob.
  3. GARF, F.102 4D , Op.1908, D.24, Ç.9, L.102-103 ob.
  4. NART (Tataristan Cumhuriyeti Milli Arşivi), F.199, Op.1, D.618, L.26-26 ob., 1908.
  5. NART, F.199, Op.1, D.618, L.32. , 1908.
  6. Frank, Allen J. İslamic Histography and Bulgar İdentity among The Tatars and Bashkirs of Russia, Leiden: Koninklijke Brill, 1998.
  7. Gayneddinov, Masgud. “Proşenie Vozvratit V. Vaisovu, A Delo Konçit”, Eho Vekov, 3/4, 1996, 143-148.
  8. Habutdinov, Aydar. Millet Orenburgskogo Duhovnogo Sobranie v Kontse XVIII-XIX vekah, Kazan: İzdatelstvo İman, 2000.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Turkish Society and Community

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

December 5, 2024

Publication Date

December 15, 2024

Submission Date

October 13, 2024

Acceptance Date

November 14, 2024

Published in Issue

Year 2024 Number: 112

APA
Alp, A. (2024). MEŞRUTİYET RUSYASINDA VEYSİYE HAREKETİ. Türk Kültürü Ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Dergisi, 112, 417-426. https://doi.org/10.60163/tkhcbva.1566420
AMA
1.Alp A. MEŞRUTİYET RUSYASINDA VEYSİYE HAREKETİ. Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Dergisi. 2024;(112):417-426. doi:10.60163/tkhcbva.1566420
Chicago
Alp, Alper. 2024. “MEŞRUTİYET RUSYASINDA VEYSİYE HAREKETİ”. Türk Kültürü Ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Dergisi, nos. 112: 417-26. https://doi.org/10.60163/tkhcbva.1566420.
EndNote
Alp A (December 1, 2024) MEŞRUTİYET RUSYASINDA VEYSİYE HAREKETİ. Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Dergisi 112 417–426.
IEEE
[1]A. Alp, “MEŞRUTİYET RUSYASINDA VEYSİYE HAREKETİ”, Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Dergisi, no. 112, pp. 417–426, Dec. 2024, doi: 10.60163/tkhcbva.1566420.
ISNAD
Alp, Alper. “MEŞRUTİYET RUSYASINDA VEYSİYE HAREKETİ”. Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Dergisi. 112 (December 1, 2024): 417-426. https://doi.org/10.60163/tkhcbva.1566420.
JAMA
1.Alp A. MEŞRUTİYET RUSYASINDA VEYSİYE HAREKETİ. Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Dergisi. 2024;:417–426.
MLA
Alp, Alper. “MEŞRUTİYET RUSYASINDA VEYSİYE HAREKETİ”. Türk Kültürü Ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Dergisi, no. 112, Dec. 2024, pp. 417-26, doi:10.60163/tkhcbva.1566420.
Vancouver
1.Alper Alp. MEŞRUTİYET RUSYASINDA VEYSİYE HAREKETİ. Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Dergisi. 2024 Dec. 1;(112):417-26. doi:10.60163/tkhcbva.1566420

Articles published in this journal are licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International (CC BY-NC 4.0) License. This license permits the non-commercial reuse of an open-access article, provided that the original author is properly attributed.