Research Article

KAYSERİ ŞER’İYYE SİCİLLERİNDE KUMAŞ ÇEŞİTLERİ VE DOKUMA KÜLTÜRÜ

Number: 118 June 22, 2026
TR EN

KAYSERİ ŞER’İYYE SİCİLLERİNDE KUMAŞ ÇEŞİTLERİ VE DOKUMA KÜLTÜRÜ

Abstract

Batı'daki Sanayi İnkılabının üretim araçlarını dönüştürmesi karşısında Osmanlı yerel imalatçılarının göstermiş olduğu savunma reflekslerini anlamak maksadıyla yürütülen araştırma, 1638-1897 yılları arasında Kayseri Şer’iyye sicillerindeki tereke kayıtlarına odaklanılarak incelenmiştir. On yedi farklı şer’iyye sicilindeki yüzlerce terekenin analiz edilmesi sonucunda, Kayseri yerel dokumacılığı ile dokuma kültürü ve ithal kumaşların niteliği ortaya çıkarılmıştır. Ev dokumaları, kıyafetler ve manifaturalık toptan kumaşlarda kullanılan toplam 216 çeşit kumaş tespit edilmiştir. Kayseri’de 260 yıllık süreçte sırasıyla en çok Çuha, Alaca, Atlas, Tülbent, Boğası, Kutnu, Peştamal ve Çit kumaşları tercih edilmiştir. 19. Yüzyılın ilk yarısına kadar en çok kullanılan kumaş türü belirgin biçimde çuha kumaşıdır. 19. Yüzyılda ise ivmesi artan bir oranla Basma kumaşı en yoğun tespit edilen kumaştır. Özellikle 19. Yüzyılın yarısından itibaren basma kumaşı çok yoğun bir oranda tespit edilmiştir. Şehirde 19. Yüzyıldan itibaren kumaş çeşitliliğindeki yaşanan bu belirgin genişleme, küresel düzeydeki dokuma endüstrisinde yaşanan ilerlemenin şehrin yerel ölçekteki pazarlarına ve imalat atölyelerine yansımasıyla ilgilidir.

Keywords

References

  1. BOA, MŞH. ŞSC. d. 41. Kayseri Şer’iyye Sicil Defteri (H. 1048).
  2. BOA, MŞH. ŞSC. d. 57. Kayseri Şer’iyye Sicil Defteri (H. 1058-1059).
  3. BOA, MŞH. ŞSC. d. 63. Kayseri Şer’iyye Sicil Defteri (H. 1063-1064).
  4. BOA, MŞH. ŞSC. d. 64. Kayseri Şer’iyye Sicil Defteri (H. 1066).
  5. BOA, MŞH. ŞSC. d. 77. Kayseri Şer’iyye Sicil Defteri (H. 1078).
  6. BOA, MŞH. ŞSC. d. 78. Kayseri Şer’iyye Sicil Defteri (H. 1078-1079).
  7. BOA, MŞH. ŞSC. d. 82. Kayseri Şer’iyye Sicil Defteri (H. 1085).
  8. BOA, MŞH. ŞSC. d. 100. Kayseri Şer’iyye Sicil Defteri (H. 1104).

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Late Modern Ottoman History

Journal Section

Research Article

Publication Date

June 22, 2026

Submission Date

April 1, 2026

Acceptance Date

May 4, 2026

Published in Issue

Year 2026 Number: 118

APA
Yücekaya, H. (2026). KAYSERİ ŞER’İYYE SİCİLLERİNDE KUMAŞ ÇEŞİTLERİ VE DOKUMA KÜLTÜRÜ. Türk Kültürü Ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Dergisi, 118, 503-518. https://doi.org/10.60163/tkhcbva.1921146
AMA
1.Yücekaya H. KAYSERİ ŞER’İYYE SİCİLLERİNDE KUMAŞ ÇEŞİTLERİ VE DOKUMA KÜLTÜRÜ. Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Dergisi. 2026;(118):503-518. doi:10.60163/tkhcbva.1921146
Chicago
Yücekaya, Hüsnü. 2026. “KAYSERİ ŞER’İYYE SİCİLLERİNDE KUMAŞ ÇEŞİTLERİ VE DOKUMA KÜLTÜRÜ”. Türk Kültürü Ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Dergisi, nos. 118: 503-18. https://doi.org/10.60163/tkhcbva.1921146.
EndNote
Yücekaya H (June 1, 2026) KAYSERİ ŞER’İYYE SİCİLLERİNDE KUMAŞ ÇEŞİTLERİ VE DOKUMA KÜLTÜRÜ. Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Dergisi 118 503–518.
IEEE
[1]H. Yücekaya, “KAYSERİ ŞER’İYYE SİCİLLERİNDE KUMAŞ ÇEŞİTLERİ VE DOKUMA KÜLTÜRÜ”, Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Dergisi, no. 118, pp. 503–518, June 2026, doi: 10.60163/tkhcbva.1921146.
ISNAD
Yücekaya, Hüsnü. “KAYSERİ ŞER’İYYE SİCİLLERİNDE KUMAŞ ÇEŞİTLERİ VE DOKUMA KÜLTÜRÜ”. Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Dergisi. 118 (June 1, 2026): 503-518. https://doi.org/10.60163/tkhcbva.1921146.
JAMA
1.Yücekaya H. KAYSERİ ŞER’İYYE SİCİLLERİNDE KUMAŞ ÇEŞİTLERİ VE DOKUMA KÜLTÜRÜ. Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Dergisi. 2026;:503–518.
MLA
Yücekaya, Hüsnü. “KAYSERİ ŞER’İYYE SİCİLLERİNDE KUMAŞ ÇEŞİTLERİ VE DOKUMA KÜLTÜRÜ”. Türk Kültürü Ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Dergisi, no. 118, June 2026, pp. 503-18, doi:10.60163/tkhcbva.1921146.
Vancouver
1.Hüsnü Yücekaya. KAYSERİ ŞER’İYYE SİCİLLERİNDE KUMAŞ ÇEŞİTLERİ VE DOKUMA KÜLTÜRÜ. Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Dergisi. 2026 Jun. 1;(118):503-18. doi:10.60163/tkhcbva.1921146

Articles published in this journal are licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International (CC BY-NC 4.0) License. This license permits the non-commercial reuse of an open-access article, provided that the original author is properly attributed.