HÂŞİM BABA VE DEVRİYYELERİ

Abstract

XVIII: yüzyılın tanınmış mutasavvıf şairlerinden biri olan Üsküdarlı Hâşim Baba, esasen Celvetî tarîkatına mensup olmakla beraber, Celvetîlikle Bektaşîliği birleştirmeye teşebbüs etmiş, bu yüzden de diğer Celvetîler tarafından dışlanmıştır. Eserlerinden anlaşıldığına göre Melâmî-meşrep bir mutasavvıf olan Hâşim Baba'nın kurmuş olduğu Hâşimiyye kolu, onun ölümünden sonra halîfesi Salacızâde Mustafa tarafından Üsküdar İnâdiye'deki Bandırmalızâde Tekkesi'nde bir süre daha sürdürülmüştür. Müretteb divanından başka Anka-yı Meşrık ve Vâridât adlarıyla iki mensur eseri daha bulunan Hâşim Başa, Türk tasavvuf tarihinde, Niyâzî-i Mısrî'nin “Devriye-i Arşiyye”sine bir nevi zeyl olarak yazdığı “Devriyye-i Ferşiyye”si ile tanınmıştır. Bazı kütüphanelerde “Lisânü'l-Gayb” adıyla müstakil olarak da kayıtlı bulunan bu devriyye, esasen yaklaşık 100 beyitlik bir mesnevidir. Hâşim Baba, daha sonra buna kaside tarzında 40 beyitlik bir de zeyl yazmıştır.

Keywords

• Hâşim Baba, Celvetiyye, melâmet, Bandırmalızâde Tekkesi, devriyye ferşiyye

HASHIM BABA AND HIS DEVRIYYE'S

Abstract

Hasim Baba, one of the prominent 17th century mystical poets, being indeed within the circle of Celveti sect, attempted to unify it with Bektasi order. Therefore his Celveti companions had isolated him. According to his works, Hasimiye sect founded by Hasim Baba of Melami order, was organized around the Bandirmalizade Tekke in Uskudar Inadiye leaded by his successor Salacizade Mustafa after his death Besides his Divan, Anka-yi Mesrik, and Varidat, in the history of Turkish sufism Hasim Baba was known with his Devriye-yi Fersiyye which he wrote as appendices to Niyazi-i Misri's Devriye-i Arsiyye. His book Devriye, listed in some libraries as Lisanu'l-Gayb, is a Mesnevi of about hundred verses. Hasim Baba later added to his book a Kaside of 40 verses.

Keywords

• Hasim Baba, Celvetiyye, melamet, Bandirmalizade Tekkesi, devriyye, arsiyye, fersiyye.