GAZİ HÜSREV BEY KÜTÜPHANESİ 1704 NOLU HAYRETÎ DİVANI NÜSHASINDAN LİTERATÜRE KATKILAR

Abstract

Divan edebiyatı sahasındaki araştırma alanlarından biri şairlerin elde bulunan eserlerinin yeni nüshalarını değerlendirmek, bu nüshalardaki metinlerden hareketle şairlerin hayatına, edebi kişiliğine dair bilgilere katkı sağlamaktır. Yurt içi ve yurt dışı kütüphanelerinde bulunan Türkçe yazma eserler arasında divanlar önemli bir yer tutmaktadır. Bugün kütüphane kataloglarına girmiş eserler dışında henüz kayda girmemiş yahut kayda girse bile araştırmacılar tarafından henüz değerlendirilmeyen eser sayısı az değildir. Bu makalede XVI. yüzyıl divan şairlerinden Hayretî’nin ö. 941/1535 daha önce herhangi bir araştırmaya konu olmamış Saraybosna Gazi Hüsrev Bey Kütüphanesi Türkçe Yazmalar 1704 numarada kayıtlı Dîvân nüshası üzerinde durulacaktır. Hayretî ve eserleri hakkında kısa bir değerlendirme yapıldıktan sonra adı geçen nüshanın Hayretî’nin biyografisine ve şiirlerine katkıları ortaya konacak ve Çeşmî adlı bir şairin Necâtî Bey’in bir gazeline yapmış olduğu tahmisi tanıtılacaktır. Makalenin sonunda Hayretî’nin tespit edilen yeni şiirlerinin metinlerine yer verilecektir.

Keywords

• Hayretî, divan, Gazi Husrev Bey Kütüphanesi, gazel, Necâtî, Çeşmî

CONTRIBUTIONS TO LITERATURE FROM THE COPY OF HAYRETI'S DIVAN NUMBERED 1704 IN GAZİ HÜSREV BEY LIBRARY

Abstract

One of the research topics in the field of Divan literature is to evaluate the available copies of the works of the poets and to evaluate to the information about the life and literary personality of the poets based on the texts in these copies. Divans have an important place among the Turkish manuscripts in Turkey and foreign countries’ libraries. Today, apart from the works taken place in the library catalogues, the number of works that have not yet been registered or that have not been evaluated by the researchers even if they are registered is not low. In this article, one of the Divan poets of 16th century Hayretî's Divan manuscript registered in Sarajevo Gazi Hüsrev Bey Library Turkish Manuscripts number 1704, which has not been the subject of any research before, will be emphasized. After a brief consideration about Hayretî and his works, the contributions of the mentioned copy to Hayretî's biography and poems will be revealed and the The Tahmis that the poet named Çeşmi has made for a ghazel of Necati Bey will be introduced. At the end of the article, the texts of Hayretî's new determined poems will be included.

Keywords

• Hayretî, divan, Gazi Husrev Bey Library, ghazel, Necâtî, Çeşmî

References

1. ÇAVUŞOĞLU, Mehmet, “Hayretî’nin Belgrad Şehrengizi”, Güney Doğu Avrupa Araştırmaları Dergisi İÜEF Yayını , S. 2-3 1974 , s. 325-56.
2. ———, “Hayretî’nin Yenice Şehrengizi”, Güney Doğu Avrupa Araştırmaları Dergisi İÜEF Yayını , S. 4-5 1976 , s. 81-100.
3. EKİ̇NCİ̇, Ramazan, “Osmanlı Kültür Merkezlerinden Vardar Yenicesi Ve Tezkirelere Göre Vardar Yenicesi Şairleri”, Journal of Turkish Studies, C. doi:10.7827/TurkishStudies.4123. Issue 4-II, S. 7 2012 , s. 1663-79
4. EŞGÜNOĞLU, Nazife, Hayretî’nin Mesnevîleri İnceleme Metin, Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı Eski Türk Edebiyatı Bilim Dalı, Ankara 2005.
5. Gelibolulu Mustafa Âlî, Gelibolulu Mustafa Âlî Dîvânı, Haz. İ. Hakkı Aksoyak, T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğü Yayını, Ankara 2018.
6. ———, Künhü’l-Ahbâr’ın Tezkire Kısmı, Haz. Mustafa İsen, Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu, Atatürk Kültür Merkezi Yayını, Ankara 1994.
7. Hayretî, Dîvan: Tenkitli Basım, Haz. Dr. Mehmed Çavuşoğlu & M. Ali Tanyeri, İÜEF, İstanbul 1981.
8. N3 Milli Kütüphane Yazmalar Koleksiyonu 06 Mil Yz A 4498, t.y.: Milli Kütüphane-Ankara, 06 Mil Yz A 4498.

9. N16 Galata Mevlevihanesi Türkçe Yazmaları 150, t.y.
10. Necâtî Bey, Necâtî Bey Dîvânı, Haz. Ozan Yılmaz, Atatürk Kültür Merkezi Yayını, Ankara 2015.
11. Şeyhî Mehmet Efendi, Vekâyi’ul-Fuzalâ; Şeyhî’nin Şâkâ’ik Zeyli, 4 cilt, Haz. Ramazan Ekinci, Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlğı Yayınları, İstanbul 2018.
12. TATCI, Mustafa, “Hayretî”, TDV İslam Ansiklopedisi, Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları 1998, C. 17, s. 61-62, https://islamansiklopedi- si.org.tr/hayreti. Erişim tarihi:05/05/2021
13. TUMAN, Mehmet Nâil, Tuhfe-i Nâilı̂: Divân Şâirlerinin Muhtasar Biyografileri, 2 cilt, Haz. Cemal Kurnaz, Mustafa Tatcı, Bizim Büro Yayınları, An- kara 2001.