Lâmiî Çelebi Dîvânı’nda Emîr Ahmed Buhârî

Emîr Ahmed Buhârî’nin müritlerinden olan Lâmiî Çelebi onu yakinen tanıyanlardan birisidir. Sağlığında ona intisap etmiş, sohbetlerine katılmış, ondan el almıştır. Daha sonra kendisi de onun gibi Nakşi tarikatı şeyhliği yapmıştır. Aynı zamanda büyük bir şair olan Lâmiî Çelebi, bilhassa Dîvân’ında şeyhi Emîr Ahmed Buhârî’nin çeşitli vasıflarını, ona duyduğu derin sevgisini ve bağlılığını, ondan beklentilerini ve taleplerini, ilmini, ahlâkını ve hizmetlerini dile getiren şiirler kaleme almıştır. Bu makalede bu şiirler değerlendirilerek Lâmiî Çelebi’nin gözünden Emîr Ahmed Buhârî tanıtılmaktadır. Makalenin giriş kısmında hatırlatmak amacıyla Lâmiî Çelebi’nin hayatı, eserleri ve edebî kişiliği kısaca tanıtılmıştır. Sonra Emîr Ahmed Buhârî hakkında bilgi verilmiş, daha sonra Lâmiî Çelebi ile Emîr Buhârî arasındaki ilişkiden söz edilmiştir. Bu kısımda tanışmaları, görüşmeleri vs. ilişkileri hakkında kısaca bilgi verilmiştir. İkinci bölümde ise Lâmiî Çelebi’nin Emîr Buhârî hakkındaki düşünceleri, Dîvân’ındaki şiirlerinden hareketle değerlendirilmiştir. Dîvân’ında müstakil bir bölüm içinde onun için yazılmış 28 gazel yer almaktadır. Lâmiî Çelebi, Emîr Buhârî’yi Dîvân’ında “Mîr, Mîr Efendi, Buhârî, Mîr-i Buhârî, Mîr Sultan” kelimeleriyle zikretmiş, çeşitli vasıflarından dolayı da onu “yâr, dildâr, merdân, mâşûk, hâce, şehenşâh, gamhâr, sevgili, Humâ, simurg, âfitâb, kitap, kâmil, gönül mimârı, dost vb.” sıfatlarla anmıştır. Lâmiî Çelebi, Emîr Buhârî’nin örnek davranışlarını, örnek ahlâkını, sohbetlerini, nasihatlerini anlatmanın yanında ondan beklentilerini dile getirmeyi ve halini arz etmeyi de ihmal etmemiştir. Emîr Buhârî’yi sağlığında yakinen tanıyan, kalem ehli canlı şahitlerdendir. Bu sebeple onun Emîr Buhârî hakkında verdiği bilgiler son derece kıymetlidir.