Research Article

Sosyal Örümcek Optimizasyon Algoritması Kullanılarak Düzlem Çelik Çerçevelerin Optimum Boyutlandırılması

Volume: 4 Number: 1 May 31, 2025
EN TR

Sosyal Örümcek Optimizasyon Algoritması Kullanılarak Düzlem Çelik Çerçevelerin Optimum Boyutlandırılması

Abstract

Günümüzde doğa olaylarını taklit ederek geliştirilen algoritmalar araştırmacılar tarafından yoğun ilgi görmektedir. Bu tür algoritmalar birçok mühendislik alanlarında yaygın olarak kullanılmaktadır. Özellikle de yapı mühendisliğinde çelik yapıların optimum tasarımı konusunda bu tür algoritmalar kullanılarak yapılan pek çok çalışma mevcuttur. Bu çalışmada da, düzlem çelik çerçevelerin minimum ağırlıklı optimum tasarımını gerçekleştirmek için Sosyal Örümcek Optimizasyon (SSO) algoritması geliştirilmiştir. Sosyal Örümcek Optimizasyon algoritması dişi ve erkek örümceklerin doğadaki davranışları göz önüne alınarak geliştirilen bir yöntemdir. Geliştirilen bu algoritma visual basic applications (VBA) programlama dilinde yazılmış ve SAP2000 programıyla entegrasyonu sağlanmıştır. Düzlem çelik çerçevelerin optimum tasarımında Amerikan Çelik Yapılar Enstitüsü-Yük ve Dayanım Faktörü Tasarımı (AISC-LRFD) şartnamesi kullanılmıştır. Optimum tasarımda deplasman, göreli kat ötelemesi, mukavemet kısıtlayıcıları ve ayrıca uygulanabilirlik açısından kesit boyut kısıtlayıcıları da dikkate alınmıştır. Çalışmada, algoritmanın performansını test etmek için literatürden seçilen ve farklı yöntemlerle optimum tasarımı gerçekleştirilen düzlem çelik çerçeve örnekleri göz önüne alınmış ve elde edilen sonuçlar karşılaştırılmıştır. Tasarım sonuçları SSO algoritmasının güçlü ve kullanılabilir bir algoritma olduğunu göstermiştir.

Keywords

References

  1. S. Sezer and M. Hiçyılmaz, “Çelik yapıların kaynaklı birleşimlerinin metasezgisel yöntemlerle optimum tasarımı,” Dokuz Eylül Üniv. Müh. Fak. Fen ve Müh. Derg., vol. 24, no. 70, pp. 277–290, 2021.
  2. S. O. Degertekin, “Optimum design of geometrically non-linear steel frames using artificial bee colony algorithm,” Steel Compos. Struct., vol. 12, no. 6, pp. 505–522, 2012.
  3. M. P. Saka and E. Dogan, “Optimum design of unbraced steel frames to LRFD–AISC using particle swarm optimization,” Adv. Eng. Softw., vol. 46, no. 1, pp. 27–34, 2012.
  4. S. Talatahari, E. Khalili, and S. M. Alavizadeh, “Accelerated particle swarm for optimum design of frame structures,” Math. Probl. Eng., vol. 2013, pp. 1–6, 2013.
  5. M. R. Maheri and M. M. Narimani, “An enhanced harmony search algorithm for optimum design of side sway steel frames,” Comput. Struct., vol. 136, pp. 78–89, 2014.
  6. P. Murren and K. Khandelwal, “Design-driven harmony search (DDHS) in steel frame optimization,” Eng. Struct., vol. 59, pp. 798–808, 2014.
  7. M. P. Saka, “Optimum design of steel frames with stability constraints,” Comput. Struct., vol. 41, no. 6, pp. 1365–1377, 1991.
  8. A. Daloğlu and M. Armutçu, “Genetik algoritma ile düzlem çelik çerçevelerin optimum tasarımı,” Teknik Dergi, vol. 9, no. 42, pp. 1601–1615, 1998.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Civil Engineering (Other)

Journal Section

Research Article

Publication Date

May 31, 2025

Submission Date

November 24, 2024

Acceptance Date

February 20, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 4 Number: 1

APA
Efe, P., & Yetkin, M. (2025). Sosyal Örümcek Optimizasyon Algoritması Kullanılarak Düzlem Çelik Çerçevelerin Optimum Boyutlandırılması. Türk Mühendislik Araştırma Ve Eğitimi Dergisi, 4(1), 32-44. https://izlik.org/JA34PL38HD
AMA
1.Efe P, Yetkin M. Sosyal Örümcek Optimizasyon Algoritması Kullanılarak Düzlem Çelik Çerçevelerin Optimum Boyutlandırılması. TMAED. 2025;4(1):32-44. https://izlik.org/JA34PL38HD
Chicago
Efe, Perihan, and Metin Yetkin. 2025. “Sosyal Örümcek Optimizasyon Algoritması Kullanılarak Düzlem Çelik Çerçevelerin Optimum Boyutlandırılması”. Türk Mühendislik Araştırma Ve Eğitimi Dergisi 4 (1): 32-44. https://izlik.org/JA34PL38HD.
EndNote
Efe P, Yetkin M (May 1, 2025) Sosyal Örümcek Optimizasyon Algoritması Kullanılarak Düzlem Çelik Çerçevelerin Optimum Boyutlandırılması. Türk Mühendislik Araştırma ve Eğitimi Dergisi 4 1 32–44.
IEEE
[1]P. Efe and M. Yetkin, “Sosyal Örümcek Optimizasyon Algoritması Kullanılarak Düzlem Çelik Çerçevelerin Optimum Boyutlandırılması”, TMAED, vol. 4, no. 1, pp. 32–44, May 2025, [Online]. Available: https://izlik.org/JA34PL38HD
ISNAD
Efe, Perihan - Yetkin, Metin. “Sosyal Örümcek Optimizasyon Algoritması Kullanılarak Düzlem Çelik Çerçevelerin Optimum Boyutlandırılması”. Türk Mühendislik Araştırma ve Eğitimi Dergisi 4/1 (May 1, 2025): 32-44. https://izlik.org/JA34PL38HD.
JAMA
1.Efe P, Yetkin M. Sosyal Örümcek Optimizasyon Algoritması Kullanılarak Düzlem Çelik Çerçevelerin Optimum Boyutlandırılması. TMAED. 2025;4:32–44.
MLA
Efe, Perihan, and Metin Yetkin. “Sosyal Örümcek Optimizasyon Algoritması Kullanılarak Düzlem Çelik Çerçevelerin Optimum Boyutlandırılması”. Türk Mühendislik Araştırma Ve Eğitimi Dergisi, vol. 4, no. 1, May 2025, pp. 32-44, https://izlik.org/JA34PL38HD.
Vancouver
1.Perihan Efe, Metin Yetkin. Sosyal Örümcek Optimizasyon Algoritması Kullanılarak Düzlem Çelik Çerçevelerin Optimum Boyutlandırılması. TMAED [Internet]. 2025 May 1;4(1):32-44. Available from: https://izlik.org/JA34PL38HD