Araştırma Makalesi

Sosyal Örümcek Optimizasyon Algoritması Kullanılarak Düzlem Çelik Çerçevelerin Optimum Boyutlandırılması

Cilt: 4 Sayı: 1 31 Mayıs 2025
PDF İndir
EN TR

Sosyal Örümcek Optimizasyon Algoritması Kullanılarak Düzlem Çelik Çerçevelerin Optimum Boyutlandırılması

Öz

Günümüzde doğa olaylarını taklit ederek geliştirilen algoritmalar araştırmacılar tarafından yoğun ilgi görmektedir. Bu tür algoritmalar birçok mühendislik alanlarında yaygın olarak kullanılmaktadır. Özellikle de yapı mühendisliğinde çelik yapıların optimum tasarımı konusunda bu tür algoritmalar kullanılarak yapılan pek çok çalışma mevcuttur. Bu çalışmada da, düzlem çelik çerçevelerin minimum ağırlıklı optimum tasarımını gerçekleştirmek için Sosyal Örümcek Optimizasyon (SSO) algoritması geliştirilmiştir. Sosyal Örümcek Optimizasyon algoritması dişi ve erkek örümceklerin doğadaki davranışları göz önüne alınarak geliştirilen bir yöntemdir. Geliştirilen bu algoritma visual basic applications (VBA) programlama dilinde yazılmış ve SAP2000 programıyla entegrasyonu sağlanmıştır. Düzlem çelik çerçevelerin optimum tasarımında Amerikan Çelik Yapılar Enstitüsü-Yük ve Dayanım Faktörü Tasarımı (AISC-LRFD) şartnamesi kullanılmıştır. Optimum tasarımda deplasman, göreli kat ötelemesi, mukavemet kısıtlayıcıları ve ayrıca uygulanabilirlik açısından kesit boyut kısıtlayıcıları da dikkate alınmıştır. Çalışmada, algoritmanın performansını test etmek için literatürden seçilen ve farklı yöntemlerle optimum tasarımı gerçekleştirilen düzlem çelik çerçeve örnekleri göz önüne alınmış ve elde edilen sonuçlar karşılaştırılmıştır. Tasarım sonuçları SSO algoritmasının güçlü ve kullanılabilir bir algoritma olduğunu göstermiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. S. Sezer and M. Hiçyılmaz, “Çelik yapıların kaynaklı birleşimlerinin metasezgisel yöntemlerle optimum tasarımı,” Dokuz Eylül Üniv. Müh. Fak. Fen ve Müh. Derg., vol. 24, no. 70, pp. 277–290, 2021.
  2. S. O. Degertekin, “Optimum design of geometrically non-linear steel frames using artificial bee colony algorithm,” Steel Compos. Struct., vol. 12, no. 6, pp. 505–522, 2012.
  3. M. P. Saka and E. Dogan, “Optimum design of unbraced steel frames to LRFD–AISC using particle swarm optimization,” Adv. Eng. Softw., vol. 46, no. 1, pp. 27–34, 2012.
  4. S. Talatahari, E. Khalili, and S. M. Alavizadeh, “Accelerated particle swarm for optimum design of frame structures,” Math. Probl. Eng., vol. 2013, pp. 1–6, 2013.
  5. M. R. Maheri and M. M. Narimani, “An enhanced harmony search algorithm for optimum design of side sway steel frames,” Comput. Struct., vol. 136, pp. 78–89, 2014.
  6. P. Murren and K. Khandelwal, “Design-driven harmony search (DDHS) in steel frame optimization,” Eng. Struct., vol. 59, pp. 798–808, 2014.
  7. M. P. Saka, “Optimum design of steel frames with stability constraints,” Comput. Struct., vol. 41, no. 6, pp. 1365–1377, 1991.
  8. A. Daloğlu and M. Armutçu, “Genetik algoritma ile düzlem çelik çerçevelerin optimum tasarımı,” Teknik Dergi, vol. 9, no. 42, pp. 1601–1615, 1998.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

İnşaat Mühendisliği (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

31 Mayıs 2025

Gönderilme Tarihi

24 Kasım 2024

Kabul Tarihi

20 Şubat 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 4 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Efe, P., & Yetkin, M. (2025). Sosyal Örümcek Optimizasyon Algoritması Kullanılarak Düzlem Çelik Çerçevelerin Optimum Boyutlandırılması. Türk Mühendislik Araştırma ve Eğitimi Dergisi, 4(1), 32-44. https://izlik.org/JA34PL38HD
AMA
1.Efe P, Yetkin M. Sosyal Örümcek Optimizasyon Algoritması Kullanılarak Düzlem Çelik Çerçevelerin Optimum Boyutlandırılması. TMAED. 2025;4(1):32-44. https://izlik.org/JA34PL38HD
Chicago
Efe, Perihan, ve Metin Yetkin. 2025. “Sosyal Örümcek Optimizasyon Algoritması Kullanılarak Düzlem Çelik Çerçevelerin Optimum Boyutlandırılması”. Türk Mühendislik Araştırma ve Eğitimi Dergisi 4 (1): 32-44. https://izlik.org/JA34PL38HD.
EndNote
Efe P, Yetkin M (01 Mayıs 2025) Sosyal Örümcek Optimizasyon Algoritması Kullanılarak Düzlem Çelik Çerçevelerin Optimum Boyutlandırılması. Türk Mühendislik Araştırma ve Eğitimi Dergisi 4 1 32–44.
IEEE
[1]P. Efe ve M. Yetkin, “Sosyal Örümcek Optimizasyon Algoritması Kullanılarak Düzlem Çelik Çerçevelerin Optimum Boyutlandırılması”, TMAED, c. 4, sy 1, ss. 32–44, May. 2025, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA34PL38HD
ISNAD
Efe, Perihan - Yetkin, Metin. “Sosyal Örümcek Optimizasyon Algoritması Kullanılarak Düzlem Çelik Çerçevelerin Optimum Boyutlandırılması”. Türk Mühendislik Araştırma ve Eğitimi Dergisi 4/1 (01 Mayıs 2025): 32-44. https://izlik.org/JA34PL38HD.
JAMA
1.Efe P, Yetkin M. Sosyal Örümcek Optimizasyon Algoritması Kullanılarak Düzlem Çelik Çerçevelerin Optimum Boyutlandırılması. TMAED. 2025;4:32–44.
MLA
Efe, Perihan, ve Metin Yetkin. “Sosyal Örümcek Optimizasyon Algoritması Kullanılarak Düzlem Çelik Çerçevelerin Optimum Boyutlandırılması”. Türk Mühendislik Araştırma ve Eğitimi Dergisi, c. 4, sy 1, Mayıs 2025, ss. 32-44, https://izlik.org/JA34PL38HD.
Vancouver
1.Perihan Efe, Metin Yetkin. Sosyal Örümcek Optimizasyon Algoritması Kullanılarak Düzlem Çelik Çerçevelerin Optimum Boyutlandırılması. TMAED [Internet]. 01 Mayıs 2025;4(1):32-44. Erişim adresi: https://izlik.org/JA34PL38HD