EN
TR
Makine Öğrenmesi Tabanlı Hematolojik Bozukluk Tespiti
Abstract
Hematolojik bozukluklar, kan hücrelerinin üretimi, işlevi veya yapısında meydana gelen anormallikler sonucu ortaya çıkan, ancak erken teşhis ve uygun müdahale ile kontrol altına alınabilen ciddi sağlık problemleridir. Anemi, lösemi, lenfoma, hemofili ve trombositopeni gibi hastalıklar ile kendini gösteren bu anormaliler; bağışıklık sistemi, oksijen taşıma kapasitesi, pıhtılaşma ve doku onarımı gibi hayati fonksiyonları doğrudan etkilemektedir. Bu hastalıkların zamanında tanısı, etkili tedavi planlarının oluşturulması ve komplikasyonların önlenmesi açısından kritik önem taşımaktadır. Ancak klinik süreçlerde kalabalık veri takibi ve yorumlama zorlukları, hekim kararlarını zorlaştırabilmektedir. Bu nedenle yapay zeka destekli dijital sağlık çözümleri, tedavi yönetimlerinde önemli bir rol oynamaktadır. Bu çalışmada, hematolojik hastalıkların teşhisini kolaylaştırmak ve bireyselleştirilmiş tedavi önerileri sunmak amacıyla bir karar destek sistemi geliştirilmiştir. Sistem, hemogram (tam kan sayımı) verilerini temel alarak hastalık teşhisini yüksek doğrulukla gerçekleştirmeyi hedeflemektedir. Teşhis sürecinde Random Forest Algoritma’sı kullanılırken; beslenme, yaşam tarzı ve genel sağlık önerileri karar ağaçları yöntemiyle oluşturulmuştur. Veri setindeki sınıf dengesizliği, model performansını artırmak amacıyla Synthetic Minority Oversampling Technique (SMOTE) ile dengelenmiştir. Flask ve Node.js destekli backend altyapısı farklı kullanıcı yetkileri için React tabanlı arayüzler ile ayrıştırılarak, veri setleri MongoDB veritabanında depolanmıştır. Hematolojik bozuklukların tespiti için geliştirilen karar destek sisteminde tanı doğruluğunu artırmayı, tedavi sürecini hızlandırmayı ve hasta bakım kalitesini yükseltmeyi amaçlayan, klinik uygulamalara entegre edilebilir ve ölçeklenebilir bir yapay zeka çözümü sunulmaktadır.
Keywords
References
- M. N. Garcia-Casal, O. Dary, M. E. Jefferds, and S. R. Pasricha, "Diagnosing anemia: Challenges selecting methods, addressing underlying causes, and implementing actions at the public health level," Ann. N. Y. Acad. Sci., vol. 1524, no. 1, pp. 37-50, 2023.
- Y. El Alaoui, A. Elomri, M. Qaraqe, R. Padmanabhan, R. Y. Taha, H. El Omri, and O. Aboumarzouk, "A review of artificial intelligence applications in hematology management: current practices and future prospects," J. Med. Internet Res., vol. 24, no. 7, p. e36490, 2022.
- A. Srisuwananukorn, M. E. Salama, and A. T. Pearson, "Deep learning applications in visual data for benign and malignant hematologic conditions: a systematic review and visual glossary," Haematologica, vol. 108, no. 8, p. 1993, 2023.
- Y. Zhang, Y. Weng, and J. Lund, "Applications of explainable artificial intelligence in diagnosis and surgery," Diagnostics, vol. 12, no. 2, p. 237, 2022.
- N. B. Noor, U. A. Oyshi, A. Das, and K. Iqbal, "A systematic approach to predict anemia from eye conjunctiva images," in Proc. 26th Int. Conf. Comput. Inf. Technol. (ICCIT), Cox's Bazar, Bangladesh, Dec. 13-15, 2023, pp. 1-5.
- U. Ponnusamy, D. Darshan, and N. Sampathila, "Approaching explainable artificial intelligence methods in the diagnosis of iron deficiency anemia using blood parameters," in Proc. Int. Conf. Recent Adv. Inf. Technol. Sustain. Dev. (ICRAIS), Manipal, India, Nov. 6-7, 2023, pp. 201-206.
- A. Tummala and K. Parvataneni, "Comparative study of AI-based anemia prediction using eye conjunctiva images and blood tests," in Proc. Int. Workshop Artif. Intell. Image Process. (IWAIIP), Yogyakarta, Indonesia, Dec. 1-2, 2023, pp. 87-91.
- A. G. Mugdha, F. T. Pinki, and S. K. Talukdhar, "Hemoglobin estimation and anemia severity prediction using machine learning algorithms," in Proc. 5th Int. Conf. Sustain. Technol. Ind. 5.0 (STI), Dhaka, Bangladesh, Dec. 9-10, 2023, pp. 1-6.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Decision Support and Group Support Systems, Computer Software, Biomedical Sciences and Technology
Journal Section
Research Article
Publication Date
May 31, 2025
Submission Date
April 9, 2025
Acceptance Date
May 2, 2025
Published in Issue
Year 2025 Volume: 4 Number: 1
APA
Suçeken, Ö., & Güzle, T. (2025). Makine Öğrenmesi Tabanlı Hematolojik Bozukluk Tespiti. Türk Mühendislik Araştırma Ve Eğitimi Dergisi, 4(1), 70-81. https://izlik.org/JA85TP97ZE
AMA
1.Suçeken Ö, Güzle T. Makine Öğrenmesi Tabanlı Hematolojik Bozukluk Tespiti. TMAED. 2025;4(1):70-81. https://izlik.org/JA85TP97ZE
Chicago
Suçeken, Öznur, and Tuğçe Güzle. 2025. “Makine Öğrenmesi Tabanlı Hematolojik Bozukluk Tespiti”. Türk Mühendislik Araştırma Ve Eğitimi Dergisi 4 (1): 70-81. https://izlik.org/JA85TP97ZE.
EndNote
Suçeken Ö, Güzle T (May 1, 2025) Makine Öğrenmesi Tabanlı Hematolojik Bozukluk Tespiti. Türk Mühendislik Araştırma ve Eğitimi Dergisi 4 1 70–81.
IEEE
[1]Ö. Suçeken and T. Güzle, “Makine Öğrenmesi Tabanlı Hematolojik Bozukluk Tespiti”, TMAED, vol. 4, no. 1, pp. 70–81, May 2025, [Online]. Available: https://izlik.org/JA85TP97ZE
ISNAD
Suçeken, Öznur - Güzle, Tuğçe. “Makine Öğrenmesi Tabanlı Hematolojik Bozukluk Tespiti”. Türk Mühendislik Araştırma ve Eğitimi Dergisi 4/1 (May 1, 2025): 70-81. https://izlik.org/JA85TP97ZE.
JAMA
1.Suçeken Ö, Güzle T. Makine Öğrenmesi Tabanlı Hematolojik Bozukluk Tespiti. TMAED. 2025;4:70–81.
MLA
Suçeken, Öznur, and Tuğçe Güzle. “Makine Öğrenmesi Tabanlı Hematolojik Bozukluk Tespiti”. Türk Mühendislik Araştırma Ve Eğitimi Dergisi, vol. 4, no. 1, May 2025, pp. 70-81, https://izlik.org/JA85TP97ZE.
Vancouver
1.Öznur Suçeken, Tuğçe Güzle. Makine Öğrenmesi Tabanlı Hematolojik Bozukluk Tespiti. TMAED [Internet]. 2025 May 1;4(1):70-81. Available from: https://izlik.org/JA85TP97ZE