Research Article

Manevi Danışmanlık ve Rehberlik Bağlamında Kriz Durumlarındaki Manevi Terapötik Bilişsel Şemalar

Number: 9 June 30, 2024
EN TR

Manevi Danışmanlık ve Rehberlik Bağlamında Kriz Durumlarındaki Manevi Terapötik Bilişsel Şemalar

Abstract

Bu makalenin amacı, manevi danışmanlık ve rehberlikte kriz duru-muyla karşılaşan danışana mevcut bilişsel şemalarını genişletecek yeni terapötik bilişsel şemaların kullanıldığı bir yaklaşım önermektir. Öne-rilen bu yaklaşımla danışan, yaşamda başına gelen olayları daha geniş Tanrı şeması, kader şeması, anne-baba şeması, ölüm şeması vb. gibi şemalarla değerlendirdikçe bakış açısını değiştirebilir. Bu ise kriz ola-rak yorumladığı durumlarla gelişiminin bir parçası olarak tesadüfen değil, aşkın/ilahi bir plan doğrultusunda karşılaştığını fark ettirebilir. Bu bağlamda makalede (a) travmatik krizlerden (i) doğal felaketler, (ii) maddi kayıplar, (iii) hastalık ve sakatlık durumları, (iv) boşanma ve (v) ölüm ile (b) gelişimsel krizlerden (i) evlenme, (ii) çocuk sahibi olma ve (iii) emeklilik durumlarıyla karşılaşan danışanlara mevcut bilişsel şemalarının gelişmesini sağlayacak modern psikoloji, din psikolojisi ve İslam psikolojisi kuramlarından oluşan bilişsel şemalar sunulması hedeflenmiştir. McIntosh, şemaların bilişsel işlemi hızlandırmak ve diğer şemalarla bütünleşmek suretiyle anlamlandırmayı kolaylaştırma olmak üzere iki temel işlevi olduğunu vurgulamıştır. Kriz durumlarıy-la karşılaşan danışanlar, yaşadıklarını anlamlandırmaya çalışmakta; an-cak anlam veremediği durumlarda mevcut bilişsel şemalarıyla duru-mu değerlendirmektedir. Doğru oluşturulmuş bir bilişsel şemayla, danışanın problemle karşılaşması durumunda ona kestirme metot ve yollar sunması hedeflenmektedir. Örnek olarak, bu dünyadan sonra yaşam şeması olan danışan, kaybettiklerine daha güzel bir şekilde ka-vuşacağını düşünerek yaşadığı olayın üstesinden daha kolay gelebilir. Ancak, danışandaki mevcut şemalar kriz anlarında işlevsiz kalırsa ya-şanan olaylar anlamlandırılamamakta ve başa çıkma sağlanamamakta-dır. Bu durumun bir diğer sebebi de danışanların kalıp ve önyargılar içeren şemalarını değiştirmeye dirençli olmalarıdır. Özet olarak, mev-cut bilişsel şemalar bazı durumlarda yeni tecrübelerin özümsenmesi-ni sağlayabilirken bazı durumlarda ise danışanın yeni gelişmeleri doğ-ru şekilde kavramasını engelleyebilmektedir. Bundan dolayı bu maka-lede, danışanların mevcut zihinsel şemalarını genişletecek ve başa çıkma süreçlerinin olumlu geçmesini sağlayacak bilişsel-dinî şemalar oluşturulmuştur. Sonuç olarak, makalede, hayata farklı bir açıdan bakmayı kabul eden danışanların yeni bilgilere erişmek suretiyle biliş-sel şemalarını genişletmesi hedeflenmiştir. Kriz durumları karşısında danışanların bilişsel şemalarını nasıl pozitif yönde farklılaştırabileceği ortaya konularak, onların kriz durumlarıyla başa çıkmalarına katkı sağ-lamayı hedeflemektedir.

Keywords

References

  1. Almas, G. (2010). Evlilikte uyum ve inanç gelişimi arasındaki ilişkiler (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
  2. Amato, P. R. (1994). Life-span adjustment of children to their parents’ divorce. The Future of Children, 4(1), 143-164.
  3. Amato, P. R. (2000). The consequences of divorce for adults and children. Journal of Marriage and Family, 62(4), 1269-1287.
  4. Amato, P. R., & Keith, B. (1991). Parental divorce and the well-being of children: A meta-analysis. Psychological Bulletin, 110(1), 26-46.
  5. Arabi, M. İ. (2016). Fususu’l-hikem (çev. E. Demirli). Kabalcı Yayınları.
  6. Arabi, M. İ. (2017). Fütuhat-ı mekkiyye (çev. E. Demirli). Litera Yayıncılık.
  7. Arı, F. A. (2021). Bilişsel şemalar ve bağlanma. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, 11(4), 1823-1834.
  8. Arı, R. (2016). Eğitim psikolojisi. Nobel Akademik Yayıncılık.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Psychology of Religion

Journal Section

Research Article

Publication Date

June 30, 2024

Submission Date

February 22, 2024

Acceptance Date

April 18, 2024

Published in Issue

Year 2024 Number: 9

APA
Karlık, Z. (2024). Manevi Danışmanlık ve Rehberlik Bağlamında Kriz Durumlarındaki Manevi Terapötik Bilişsel Şemalar. Türk Manevi Danışmanlık Ve Rehberlik Dergisi, 9, 9-38. https://doi.org/10.56432/tmdrd.1441518
AMA
1.Karlık Z. Manevi Danışmanlık ve Rehberlik Bağlamında Kriz Durumlarındaki Manevi Terapötik Bilişsel Şemalar. Türk Manevi Danışmanlık ve Rehberlik Dergisi. 2024;(9):9-38. doi:10.56432/tmdrd.1441518
Chicago
Karlık, Zeynep. 2024. “Manevi Danışmanlık Ve Rehberlik Bağlamında Kriz Durumlarındaki Manevi Terapötik Bilişsel Şemalar”. Türk Manevi Danışmanlık Ve Rehberlik Dergisi, nos. 9: 9-38. https://doi.org/10.56432/tmdrd.1441518.
EndNote
Karlık Z (June 1, 2024) Manevi Danışmanlık ve Rehberlik Bağlamında Kriz Durumlarındaki Manevi Terapötik Bilişsel Şemalar. Türk Manevi Danışmanlık ve Rehberlik Dergisi 9 9–38.
IEEE
[1]Z. Karlık, “Manevi Danışmanlık ve Rehberlik Bağlamında Kriz Durumlarındaki Manevi Terapötik Bilişsel Şemalar”, Türk Manevi Danışmanlık ve Rehberlik Dergisi, no. 9, pp. 9–38, June 2024, doi: 10.56432/tmdrd.1441518.
ISNAD
Karlık, Zeynep. “Manevi Danışmanlık Ve Rehberlik Bağlamında Kriz Durumlarındaki Manevi Terapötik Bilişsel Şemalar”. Türk Manevi Danışmanlık ve Rehberlik Dergisi. 9 (June 1, 2024): 9-38. https://doi.org/10.56432/tmdrd.1441518.
JAMA
1.Karlık Z. Manevi Danışmanlık ve Rehberlik Bağlamında Kriz Durumlarındaki Manevi Terapötik Bilişsel Şemalar. Türk Manevi Danışmanlık ve Rehberlik Dergisi. 2024;:9–38.
MLA
Karlık, Zeynep. “Manevi Danışmanlık Ve Rehberlik Bağlamında Kriz Durumlarındaki Manevi Terapötik Bilişsel Şemalar”. Türk Manevi Danışmanlık Ve Rehberlik Dergisi, no. 9, June 2024, pp. 9-38, doi:10.56432/tmdrd.1441518.
Vancouver
1.Zeynep Karlık. Manevi Danışmanlık ve Rehberlik Bağlamında Kriz Durumlarındaki Manevi Terapötik Bilişsel Şemalar. Türk Manevi Danışmanlık ve Rehberlik Dergisi. 2024 Jun. 1;(9):9-38. doi:10.56432/tmdrd.1441518

Turkish Journal for the Spiritual Counselling and Care (TJSCC) is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License (CC BY NC).