Militarist Turkish-Islamic Synthesis: Official Ideology, Official History and Nationalism in the Second Constitutional Period
Abstract
23 Temmuz 1908 tarihindeki “Özgürlük İlanı” İkinci Meşrutiyet Dönemi’nin yolunu açtı. Bu tarihten başlayıp 1918 yılına kadar süren bu 10 yıllık dönem içinde fark edilir bir ideolojik değişiklik gerçekleşmiştir. İdeolojideki değişim, II.Abdülhamid’in saltanatı döneminde geçerli olan “İslami-Türk Sentezi”den “Türk-İslam Sentezi”ne geçiş şeklinde olmuştur. 23 Ocak 1913 yılında yaptıkları darbe ile iktidarı ele geçiren İttihat ve Terakki Fırkası, Cumhuriyet Halk Partisi’nin 1924 sonrasında yaptığı gibi, “Türk milliyetçiliği” veya “militan laiklik” uygulamalarını pratiğe dökmüşlerdir. Ancak patlak veren Balkan Savaşları ve I. Dünya Savaşı, İttihat ve Terakki Fırkası’nın faaliyete koymaya çalıştıkları isteklerinin ertelenmesine neden olmuştur. Bundan dolayı İttihat ve Terakki Fırkası, birleştirici bir güç ve seferber kaynağı olarak İslam’ı kullanıma sokmuş ve eğitim sistemindeki hatlar arasına da Türk kimliğini inşa etmeye çalışmışlardır. Yaşanan gelişmeler aslında “Militarist milliyetçilik” ve “Militarist Türk-İslam Sentezi”’nin neden İkinci Meşrutiyet Döneminde tekrar gündeme geldiği sorusunu ortaya çıkarmaktadır
Keywords
References
- Ahmed Cevad Resimli Osmanlı Lisanı, Sarf ve Nahiv-Kıraat-Ezber-İmla Yazı, (Mekâtib-i Sutaniye Sunuf-ı İbtidaiyesinin Ve Umumi Mekâtib-i İbtidaiyenin İkinci Senesine Mahsusdu), Maarif Nezareti’nin 1330 Programına Göre Yazılmıştır), Dersaadet: Kitabhane-i İslâm ve As- keri, 1330.
- Ahmed Cevad, Musahabat-ı Ahlakıyye, (Sıhhiye, Medeniye, Vataniye ve İnsaniye Maarif Nezaretinin 1330 Müfredat Programına Göre Ya- zılmıştır, Mekâtib-i İbtidaiyenin Beşinci ve Mekâtib-i Sultaniye Sunuf-i İbtidaiyesinin Dördüncü Senesine Mahsusdur), İstanbul: Kitabhane-i İslâm ve Askeri, 1330.
- Ahmed Hilmi, Resimli ve Haritalı Milli Küçük Osmanlı Tarihi, (Son Prog- rama Tevfikan Bilumum Mekâtib-i Rüşdiyede Tedris Edilmek Üze- re Tertib Olunmuştur), Dersaadet: Kasbar Matbaası, 1330.
- Ahmed Nazmi-Bekir Sıdkı, Yeni Usûl Osmanlı Terbiye-i Bedeniye Dersle- ri, Dersaadet: Necm-i İstikbal Matbaası, 1327.
- Ahmed Rasim, Küçük Tarih-i Osmanî, (Umum Mekâtib-i İbtidaiyelerde Tedris Edilmek Üzere Maarif Nezareti Tarafından İntihab ve Kabul Olunmuştur), İstanbul: Artin Asadoryan ve Mahdumları Matbaası, 1331.
- Ahmed Reşid, Haritalı ve Resimli Ayine-i Tarih-i Osmanî, (Mekâtib-i İb- tidaiye ve Rüşdiye Tedrisatı İçin Son Def’a Olarak Tanzim ve Tah- rir Olunub Meclis-i Maarifce Bittasdik. Kabul Olunan Müfredat Programına Tevfikan Tertib Edilmiş ve Mekâtib-i Mezkûrede Tedris Olunmak Üzere Tab ve Neş Olunmuştur), Desaadet: Artin Asador- yan ve Mahdumları Matbaası, 1328.
- Ahmed Reşid, Haritalı ve Resimli Mükemmel Tarih-i Osmanî, (Umum Mekâtib-i İdadiyelerde Tedris Edilmek Üzere Tertib Edilmiştir), Dersaadet: Artin Asadoryan ve Mahdumları Matbaası, 1328.
- Ali Nizama, Meşrutiyet Kıratı, İkinci Kısım Asar-ı Müntehibeden Mürek- keb Kıraat Kitabıdır, Dersaadet: Kasbar Matbaası, 1328.
- Ali Nizama, On Temmuz Malumat-ı Medeniyye ve Tatbikat-ı Ahlakıyye Vesaireye Dair Kıraat Kitabı 1. Kısım, İstanbul: Kasbar Matbaası, 1328.
- Ali Reşad [İstanbul Vilâyeti Maarif Müdürü ve İstanbul Idadisi Tarih-i Umumi Muallimi], Asr-ı Hazır Tarihi (İdadiler için), İstanbul: Ka- der Matbaa, 1327.
