Ortadoğu’da Sivil Toplum – İmkanlar ve Kısıtlılıklar

Sivil toplum kavramı kapsamı ve niteliği üzerinde birçok tartışma olması sebebiyle literatürde farklı tanımlara sahiptir. Bu kavramın çoğunlukla modern devlet/toplum yapısı ve demokratikleşme ile birlikte gelişim göstermesi demokratik olmayan ülkelerde sivil toplumun da var olamayacağı veya gelişemeyeceği gibi ön kabullere neden olmaktadır. Ortadoğu gibi genel anlamda Batının demokrasi standartlarına uymayan bir bölgede sivil toplum konusunu ele almak bu nedenle hem zor hem de dikkate değerdir. 2010’da başlayan ve etkileri günümüze kadar gelen Arap isyanları sürecinin de gösterdiği gibi sivil toplum-sivil alan ülkeleri dönüştürmekte, bölgesel ve küresel politikaları etkileme konusunda oldukça etkili olabilmektedir. Ancak bu noktada Ortadoğu’da sivil toplumun gelişiminin nasıl olduğu, gerçekten “sivil toplum” olarak tanımlanacak bir alanın olup olmadığı gibi sorularla karşılaşılmaktadır.