Research Article

Afrikalı Falaşalar: Falaşaların Etnik Köken Teorileri ve Dini Kimlikleri Üzerine Karşılaştırmalı Bir Analiz

Volume: 8 Number: 2 December 31, 2021
TR EN

Afrikalı Falaşalar: Falaşaların Etnik Köken Teorileri ve Dini Kimlikleri Üzerine Karşılaştırmalı Bir Analiz

Abstract

Falaşalar (Beta Israel) ile ilgili çalışma yapan araştırmacılar, topluluğun köken sorununun kapsamını fark edecektir. Bir yandan Şabat’ı gözeten diğer yandan vaftiz olan bir toplulukla karşı karşıyayızdır. Bu tür biblikal-İbrani unsurlar Falaşaların hangi topluluğa ait olabilecekleri konusunu biraz daha çıkmaza sokmaktadır. Falaşa tarihinin büyük bir kısmının belirsiz olmasına ve topluluğun birincil yazılı kaynağı olmamasına rağmen, Falaşa köken çeşitli şekillerde açıklanmaya çalışıldı. Gizemli hikayeler ve çeşitli mitlerin yanı sıra belki de en ilginç olanı kayıp kabile torunları iddiasıdır. Yüz yıldan fazladır süren Falaşaların kayıp kabile bağlantılı Yahudiliği problemi ile Falaşalar yerine çeşitli Yahudi örgütleri meşgul oldu. Ne İsrail parlamentosunun Dönüş Yasası altında Falaşaları Yahudi olarak tanıma kararı ne de binlerce Etiyopyalı Falaşa’nın İsrail’e göç etmesi kesin statüleriyle ilgili tartışmaları sona erdirdi. Yahudi kimliklerine yönelik tartışmalar hala çözüme kavuşmuş değildir. Çalışma, Falaşaların Halaha (Yahudi dini hukuku) veya legal statüsünden ziyade onların kökenine ilişkin iddiaları ele almaktadır. Yahudilikle bağlarını yakalamaya çalışıp, bünyesindeki Yahudi unsurları nasıl ve ne şekilde elde etmiş olabileceklerini incelemeye çalışmaktadır. Kanıtlar, Etiyopya’nın antik medeniyeti Aksum’a kadar uzanmaktadır. Miladi ilk yıllardan itibaren Kızıldeniz’in her iki yakasında süregelen ticari ilişkiler Güney Arabistan merkezli bir Yahudi etkiye işaret etmektedir. Etiyopya’daki Yahudi unsurların kaynağı olarak sonraki yüzyıllarda ortaya çıkan Falaşaların gösterilemeyeceği anlaşılmakla birlikte, Falaşa kökenin Etiyopya toplumunun kendi içerisinde aranması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Keywords

Beta Israel, Falaşa, Kebra Nagast, Etnisite, Siyahi Yahudi, Etiyopya

References

  1. Aescoly, Aaron Zeev. Sefer ha-Falashim, (The Book of Falasha), Jerusalem, [yayınevi belli değil], 1943.
  2. Anfray, Francis. “The Civilization of Aksum from the First to the Seventh Century,” General History of Africa II, Ancient Civilizations of Africa, editör: G. Mokhtar, Kaliforniya: Heinemann, UNESCO, (1981), 362- 380.
  3. Atiya, Aziz. Doğu Hristiyanlığı Tarihi, çev. Nurettin Hiçyılmaz, İstanbul: Doz Yayınları, 2005.
  4. Aykıt, Dursun Ali. Etiyopya Kilisesi, İstanbul: Ayışığı Kitapları, 2013.
  5. Babil Talmudu, Rosh Hashanah. Son Erişim tarihi: 1 Mart 2021. https://www.sefaria.org/Rosh_Hashanah.26a
  6. Bezold, Carl. Kebra Nagast die Herrlichkeit der Könige, München: Akad- emie der Wissenschafen, 1909.
  7. Bishai, Wilson B. “Sabbath Observance from Coptic Sources,” Andrews University Seminar Studies (AUSS), 1.1, 1963, 25-31.
  8. Budge, Ernest Alfred Wallis. The Kebra Nagast: The Queen of Sheba and Her Only Son Menyelek, Ontario: Cambridge, 2000.
  9. Bruce, James. Travels Through part of Africa, Syria, Egypt, and Arabia, into Abyssinia, to Discover the Source of the Nile (1768-1773), Londra: Printed for Scott, Webster and Geary, 36, Charterhouse Square, 1835.
  10. Bruder, Edith. The Black Jews of Africa: History, Religion, Identity, Londra: Oxford University Press, 2008
APA
Kuran, N. (2021). Afrikalı Falaşalar: Falaşaların Etnik Köken Teorileri ve Dini Kimlikleri Üzerine Karşılaştırmalı Bir Analiz. Türkiye Ortadoğu Çalışmaları Dergisi, 8(2), 213-244. https://doi.org/10.26513/tocd.862069
AMA
1.Kuran N. Afrikalı Falaşalar: Falaşaların Etnik Köken Teorileri ve Dini Kimlikleri Üzerine Karşılaştırmalı Bir Analiz. TJMES. 2021;8(2):213-244. doi:10.26513/tocd.862069
Chicago
Kuran, Neslihan. 2021. “Afrikalı Falaşalar: Falaşaların Etnik Köken Teorileri Ve Dini Kimlikleri Üzerine Karşılaştırmalı Bir Analiz”. Türkiye Ortadoğu Çalışmaları Dergisi 8 (2): 213-44. https://doi.org/10.26513/tocd.862069.
EndNote
Kuran N (December 1, 2021) Afrikalı Falaşalar: Falaşaların Etnik Köken Teorileri ve Dini Kimlikleri Üzerine Karşılaştırmalı Bir Analiz. Türkiye Ortadoğu Çalışmaları Dergisi 8 2 213–244.
IEEE
[1]N. Kuran, “Afrikalı Falaşalar: Falaşaların Etnik Köken Teorileri ve Dini Kimlikleri Üzerine Karşılaştırmalı Bir Analiz”, TJMES, vol. 8, no. 2, pp. 213–244, Dec. 2021, doi: 10.26513/tocd.862069.
ISNAD
Kuran, Neslihan. “Afrikalı Falaşalar: Falaşaların Etnik Köken Teorileri Ve Dini Kimlikleri Üzerine Karşılaştırmalı Bir Analiz”. Türkiye Ortadoğu Çalışmaları Dergisi 8/2 (December 1, 2021): 213-244. https://doi.org/10.26513/tocd.862069.
JAMA
1.Kuran N. Afrikalı Falaşalar: Falaşaların Etnik Köken Teorileri ve Dini Kimlikleri Üzerine Karşılaştırmalı Bir Analiz. TJMES. 2021;8:213–244.
MLA
Kuran, Neslihan. “Afrikalı Falaşalar: Falaşaların Etnik Köken Teorileri Ve Dini Kimlikleri Üzerine Karşılaştırmalı Bir Analiz”. Türkiye Ortadoğu Çalışmaları Dergisi, vol. 8, no. 2, Dec. 2021, pp. 213-44, doi:10.26513/tocd.862069.
Vancouver
1.Neslihan Kuran. Afrikalı Falaşalar: Falaşaların Etnik Köken Teorileri ve Dini Kimlikleri Üzerine Karşılaştırmalı Bir Analiz. TJMES. 2021 Dec. 1;8(2):213-44. doi:10.26513/tocd.862069