Sivil Toplum Kuruluşlarının Barış İnşası Fonksiyonları ve Türk STK’larının Barış İnşa Edici Kapasitesi Üzerine Bir Değerlendirme

Sivil toplum kuruluşlarının uluslararası ilişkilerdeki yeri ve uluslararası karar alma mekanizmalarına etkisi henüz çok belirgin olmamasına ve merkezi rolleri bulunmamasına rağmen, özellikle destekleyici fonksiyonları yadsınamaz bir gerçek olarak karşımıza çıkmaktadır. Barış inşası sahasında ve çatışmaların çözülmesi safhalarında koruma, gözlemleme, savunma, kolaylaştırıcılık, sosyalleşme, sosyal uyum, hizmet sağlama ve radikalleşme ile mücadele fonksiyonlarını icra edebilen sivil toplum kuruluşları; devletlerin tavrı, şiddet seviyesi, medya etkisi, bağışçıların ve diasporanın durumu ve dış aktörlerin etkisine bağlı olarak bu fonksiyonları gerçekleştirebilmektedir. Kendi içinde de ihtisaslaşmayı ve profesyonelleşmeyi gerektiren bu fonksiyonları uygulayabilme kapasitesine sahip olan sivil toplum kuruluşlarının sayısında son yıllarda uluslararası ölçekte artış gözlemlenmektedir. Türkiye’deki STK’ların dağılımında ise barış inşası fonksiyonları açısından henüz yeterli kapasite bulunmamaktadır. Bu kapasite inşa edildiği takdirde elit seviye diplomasiyi takviye edecek yeni ve çok yollu sivil bir inisiyatif alanından söz edebilmek mümkün olabilecektir. Bu çalışmada öncelikle sivil toplum kuruluşlarının barış inşa fonksiyonları teorik olarak analiz edilecek ve bu çerçeveye göre Türk STK’ların barış inşa edici kapasitesi tartışılmaya çalışılacaktır.

NGOs’ support function is an undeniable fact, although the role of the organizations in international relations and their impact on international decision- making mechanisms are not yet clear, and they do not have a central role. NGOs’ functions can be collected under protection, monitoring, advocacy, facilitation, socialization, social cohesion, service delivery, and struggle with radicalism. These functions are affected by the attitude of states, level of violence, media influence, the status of donors, and diaspora and influence of external actors. The number of non-governmental organizations having the capacity to implement these functions, which require specialization and professionalization, has increased on an international scale in recent years. However, in the distribution of NGOs in Turkey, there is no sufficient capacity for peacebuilding functions. If this capacity is built, it will be possible to discuss a new multi-way civil initiative that will reinforce elite-level diplomacy. In this study, the peace-building functions of non- governmental organizations will be analyzed theoretically and according to this framework the peace-building capacity of Turkish NGOs will be discussed.