Dengeleme Aracılığıyla Güç Dengesi Oluşturma: İran’ın Irak Kürtleri ile İlişkileri (2011-2018)

This article analyses Iran’s efforts to maintain the balance of power in the region within the context of the developments in the Iraqi Kurdish region after the Arab Spring. Iran’s strategies to maintain this balance have shown similarities with the assumptions of balancing, which is a sub-element of the balance of power theory. In addition to these assumptions, the motivational aspect of balancing significantly resembles the circumstances that urge Iran’s balancing strategies in Iraq. This study utilizes various conceptualizations of the balance of power to emphasize that balancing is a foreign policy strategy. This emphasis it argues that Iran’s relations with the Iraqi Kurds are an example of ensuring balance of power via balancing. To clarify this argument, case study methodology is used mainly for examining the political developments after 2011. The most important of these was the rivalry between the Kurdish parties after the Arab Spring. Another was the ISIS attacks on Kurdish regions and lastly, the northern Iraqi independence referendum September 2017.

Bu çalışma, Arap Baharı sonrasında Irak Kürt bölgesinde yaşanan gelişmeler bağlamında, İran’ın bölgedeki güç dengesini koruma çabalarını analiz etmektedir. İran’ın söz konusu güç dengesini sağlamaya yönelik stratejileri bu kavramın bir alt unsuru olan dengeleme yöntemlerinin varsayımlarıyla önemli benzerlikler göstermektedir. Ayrıca devletleri dengeleme davranışına başvurmaya motive eden faktörlerle, İran’ı Irak’ta dengeleme yönünde bir strateji benimsemeye sevk eden koşullar arasında da benzerlikler görülmektedir. Diğer yandan bu çalışma, güç dengesine dair tanımlardan hareketle bu kavramın bir dış politika stratejisi olarak da kullanılabileceğine dikkat çekerek, İran’ın Irak Kürtleriyle ilişkilerinin dengeleme aracılığıyla güç dengesini sağlama önermesi üzerinden açıklanabileceği iddia etmektedir. Bu iddiayı somutlaştırmak adına çalışma, yöntem olarak özellikle 2011 sonrasında yaşanan bazı siyasi gelişmeleri örnek olay incelemesi olarak ele almaktadır. Bunların başında Arap Baharı’nın etkilerinin Irak Kürt bölgesinde görülmesi sonrasında Kürt partiler arasında ortaya çıkan rekabet durumu gelmektedir. Ele alınan diğer gelişmeler, DAEŞ terör örgütünün Kürt bölgelerine saldırması ve Eylül 2017’de Irak’ın kuzeyinde bir bağımsızlık referandumunun gerçekleştirilmesidir.