ÇOKLU DUYUSAL ÜRÜN TASARIMINDA FİKİR GELİŞTİRME İÇİN SİNESTETİK DÜŞÜNME

This study presents a systematic literature review of studies discussing the use of synesthesia as inspiration and/or method in the design process. In this study, the potential of synesthetic thinking as a method of ideation in multisensory product design has been examined, aiming to provide insights to designers and researchers interested in the applications of synesthesia in product design. As a result of the thematic analysis of the 21 academic publications that have been analyzed, three themes were obtained: (1) the comprehensive examination and strategic use of sensory connections in the ideation phase of the design process, (2) the use of non-traditional methods based on synesthetic experiences in the design process, and (3) activating synesthetic thinking through interdisciplinary collaboration and user feedback in the design process. The findings indicate that synesthesia, with its perceptual, metaphorical and representational aspects, is a powerful method, especially in the ideation phase of the design process. With the synesthetic thinking method, it is possible to determine aesthetic, functional, sensory, emotional, and other product features, to materialize design concepts, etc. with a sensory-focused and user-centered approach. Synesthetic thinking offers sensory connections that can inspire new product features and user experiences through different sensory modalities, metaphorical connections, pairing of sensory combinations and emotions, ordinary/extraordinary sensory interactions etc. It also enables the development of scenarios to help explore the relationship between targeted product-user interaction and experience with synesthetic experiences and elements. Within this context, adopting a synesthetic approach in product design processes not only offers designers more creative and systematic methods that go beyond traditional design approaches but also enables the design of more original and innovative products that stimulate users' sensory perception systems.

Bu çalışma, sinestezinin tasarım sürecinde ilham ve/veya yöntem olarak kullanımını tartışan çalışmalara dair sistematik bir literatür taraması sunmaktadır. Çalışmada, sinestetik düşünmenin çoklu duyusal ürün tasarımında bir fikir geliştirme yöntemi olarak potansiyeli değerlendirilmiş ve sinestezinin ürün tasarımı alanındaki uygulamaları ile ilgilenen tasarımcılara ve araştırmacılara bir içgörü sunulması amaçlanmıştır. İncelenen 21 akademik yayının tematik analizi sonucunda, (1) duyusal bağlantıların tasarım sürecinin fikir geliştirme aşamasında kapsamlı bir şekilde incelenmesi ve stratejik bir şekilde kullanımı, (2) tasarım sürecinde sinestetik deneyimlere dayalı geleneksel olmayan yöntemlerin kullanımı ve (3) tasarım sürecinde disiplinler arası iş birliği ve kullanıcı geri bildirimleri ile sinestetik düşünmenin aktive edilmesini ifade eden üç tema elde edilmiştir. Elde edilen bulgular, algısal, metaforik ve temsili yönleriyle sinestezinin, tasarım sürecinin özellikle fikir geliştirme aşamasında güçlü bir yöntem olma niteliği taşıdığını işaret eder. Sinestetik düşünme yöntemi ile estetik, işlevsel, duyusal, duygusal vb. ürün özelliklerinin belirlenmesi, tasarım fikrinin somutlaşması vb. konusunda duyu odaklı ve insan odaklı bir yaklaşım ile, kullanıcıların duyusal, davranışsal ve duygusal deneyimlerinin zenginleştirilmesi mümkündür. Sinestetik düşünme, farklı duyusal modaliteler arasındaki ilişkiler, metaforik bağlantılar, duyusal kombinasyonlar ile duyguların eşleştirilmesi, olağan/olağandışı duyusal etkileşimler vb. ile yeni ürün özellikleri ve kullanıcı deneyimlerine ilham olabilecek duyusal bağlantılar sunar. Aynı zamanda, sinestetik deneyim ve unsurların hedeflenen ürün-kullanıcı etkileşimi ve deneyimi ile ilişkisini keşfetmeye yardımcı olacak senaryolar geliştirilmesini sağlar. Bu bağlamda, ürün tasarımı süreçlerinde sinestetik yaklaşımın benimsenmesi, hem tasarımcılara geleneksel tasarım yöntemlerinin ötesine geçen daha yaratıcı, sistematik yöntemler sunar hem de kullanıcıların duyusal algı sistemlerini harekete geçiren daha özgün ve yenilikçi ürünlerin tasarlanmasına olanak tanır.