Research Article

LOGO TASARIMINDA YAPAY ZEKA TEKNOLOJİLERİ: MESUT MANİOĞLU VE AYHAN AKALP TASARIMLARI ÜZERİNDEN KARŞILAŞTIRMA

Volume: 15 Number: 3 July 1, 2025
TR EN

LOGO TASARIMINDA YAPAY ZEKA TEKNOLOJİLERİ: MESUT MANİOĞLU VE AYHAN AKALP TASARIMLARI ÜZERİNDEN KARŞILAŞTIRMA

Abstract

Logo tasarımları marka ve organizasyonların görsel kimliğini oluşturan; marka tanınırlığı ve marka imajı oluşturma noktasında hedef kitle ile marka arasında köprü görevini üstlenen güçlü bir iletişim aracıdır. Markanın değerini özgün, etik ve profesyonel bir çerçeveden karmaşık yapılı anlamlardan arındırarak ele alınmasına imkan tanıyan logo tasarımları gelişen yapay zeka teknolojileri ile etkileşim halinde olduğu söylenebilir. Yapay zeka teknolojilerinin grafik tasarım disiplinlerini farklı bir paradigma ile ele almasını kaçınılmaz kılan yönü, logo tasarımları bağlamında incelenmiştir. Bu çalışmada tasarım süreçlerine hızlı, pratik ve kişiselleştirilmiş ortamlar yaratan yapay zeka teknolojilerinin logo tasarlama süreçlerindeki dinamiği sorgulanmıştır. İnsan zekası ürünü olan logo tasarımlarındaki sembolizmin teorik ve pratikteki başarısı, yapay zeka araçları üzerinden karşılaştırılmıştır. Türk Hava Yolları ve Ziraat Bankası logo tasarımları üzerinden tanımlanan brief; yapay zeka araçlarının Mesut Manioğlu ve Ayhan Akalp’in tasarım sürecinde ortaya koyduğu metaforik yaklaşımları nasıl bir algoritma ile oluşturacağı sorusuna yanıt aranmıştır. Karmaşık anlam yapılarının yalın bir dille sembolizme dönüşüm süreci, yapay zeka araçlarının ürettiği tasarım çıktılarıyla karşılaştırılmalı olarak incelenmiştir. Bu bağlamda, yapay zekanın logo tasarım süreçlerine katkısı; verilen briefe uygunluk açısından üretilen tasarımlar, geleneksel tasarım süreçleri üzerindeki potansiyel dönüşüm etkileri bağlamında örnekler üzerinden değerlendirilmiştir. Literatür taraması ile yürütülen araştırma süreci, iki tasarım örneği üzerinden pratiğe geçirilmiş, uygulama sonucu elde edilen veriler ile konu desteklenmiştir.

Keywords

Yapay Zeka, Logo Tasarımı, Grafik Tasarım, Marka Kimliği

References

  1. Adir, V., Adir, G., & Pascu, N. E. (2014). How to design a logo. Procedia - Social and Behavioral Sciences, 140, 140–144.
  2. Airey, D. (2010). Logo design love: A guide to creating iconic brand identities. New Riders.
  3. Asan, H. (2024, Nisan 19). Logolardaki grafik sembollerin imgebilim perspektifinde çözümlemesi. İstanbul Arel Üniversitesi. https://www.academia.edu/122107316/Logolardaki_grafik_sembollerin_imgebilim_perspektifinde_çözümlemesi_Analysis_of_graphic_symbols_in_logos_in_the_perspective_of_imagology
  4. Binsted, K. (1996). Machine humour: An implemented model of puns [Yayımlanmamış doktora tezi, University of Edinburgh].
  5. Boden, M. A. (1994). Dimensions of creativity. MIT Press (ss. 347–356.)
  6. Çetinkaya, S. (2024). Türk logo tasarımında öne çıkan isimler. N. Ç. Altuntepe (Ed.), Grafik tasarımın ilham verici alanları: Logo tasarımı (ss. 77–90). Özgür Yayınları.
  7. Erden, O. (2020, Ekim 27). Türk Hava Yolları logosunun tarihsel gelişimi. Pazarlama Türkiye. https://pazarlamaturkiye.com/turk-hava-yollarinin-logosunun-tarihsel-gelisimi/
  8. McCauley, J. (2017, Temmuz 7). The story of the Tour de France logo. Creative Bloq. https://www.creativebloq.com/logo-design/tour-de-france-logo-71515677
  9. Maybach, V. (2021, Mayıs 6). FedEx logosu ve sembol anlamı – tarih ve evrim. Turbo Logo Blog. https://turbologo.com/tr/blog/fedex-logo/
  10. Meron, Y. (2021). “What’s the brief?”: Building a discourse around the graphic design brief [Yayımlanmamış çalışma]. https://www.researchgate.net/publication/354097785_What's_the_Brief_Building_a_Discourse_around_the_Graphic_Design_Brief Mitsubishi Electric Corporation. (2024). History of our corporate logo. https://www.mitsubishielectric.com/en/about/history/logo/logo_more.html
APA
Çetinkaya, S. (2025). LOGO TASARIMINDA YAPAY ZEKA TEKNOLOJİLERİ: MESUT MANİOĞLU VE AYHAN AKALP TASARIMLARI ÜZERİNDEN KARŞILAŞTIRMA. The Turkish Online Journal of Design Art and Communication, 15(3), 784-802. https://doi.org/10.7456/tojdac.1674064
AMA
1.Çetinkaya S. LOGO TASARIMINDA YAPAY ZEKA TEKNOLOJİLERİ: MESUT MANİOĞLU VE AYHAN AKALP TASARIMLARI ÜZERİNDEN KARŞILAŞTIRMA. TOJDAC. 2025;15(3):784-802. doi:10.7456/tojdac.1674064
Chicago
Çetinkaya, Selin. 2025. “LOGO TASARIMINDA YAPAY ZEKA TEKNOLOJİLERİ: MESUT MANİOĞLU VE AYHAN AKALP TASARIMLARI ÜZERİNDEN KARŞILAŞTIRMA”. The Turkish Online Journal of Design Art and Communication 15 (3): 784-802. https://doi.org/10.7456/tojdac.1674064.
EndNote
Çetinkaya S (July 1, 2025) LOGO TASARIMINDA YAPAY ZEKA TEKNOLOJİLERİ: MESUT MANİOĞLU VE AYHAN AKALP TASARIMLARI ÜZERİNDEN KARŞILAŞTIRMA. The Turkish Online Journal of Design Art and Communication 15 3 784–802.
IEEE
[1]S. Çetinkaya, “LOGO TASARIMINDA YAPAY ZEKA TEKNOLOJİLERİ: MESUT MANİOĞLU VE AYHAN AKALP TASARIMLARI ÜZERİNDEN KARŞILAŞTIRMA”, TOJDAC, vol. 15, no. 3, pp. 784–802, July 2025, doi: 10.7456/tojdac.1674064.
ISNAD
Çetinkaya, Selin. “LOGO TASARIMINDA YAPAY ZEKA TEKNOLOJİLERİ: MESUT MANİOĞLU VE AYHAN AKALP TASARIMLARI ÜZERİNDEN KARŞILAŞTIRMA”. The Turkish Online Journal of Design Art and Communication 15/3 (July 1, 2025): 784-802. https://doi.org/10.7456/tojdac.1674064.
JAMA
1.Çetinkaya S. LOGO TASARIMINDA YAPAY ZEKA TEKNOLOJİLERİ: MESUT MANİOĞLU VE AYHAN AKALP TASARIMLARI ÜZERİNDEN KARŞILAŞTIRMA. TOJDAC. 2025;15:784–802.
MLA
Çetinkaya, Selin. “LOGO TASARIMINDA YAPAY ZEKA TEKNOLOJİLERİ: MESUT MANİOĞLU VE AYHAN AKALP TASARIMLARI ÜZERİNDEN KARŞILAŞTIRMA”. The Turkish Online Journal of Design Art and Communication, vol. 15, no. 3, July 2025, pp. 784-02, doi:10.7456/tojdac.1674064.
Vancouver
1.Selin Çetinkaya. LOGO TASARIMINDA YAPAY ZEKA TEKNOLOJİLERİ: MESUT MANİOĞLU VE AYHAN AKALP TASARIMLARI ÜZERİNDEN KARŞILAŞTIRMA. TOJDAC. 2025 Jul. 1;15(3):784-802. doi:10.7456/tojdac.1674064