Review

INSTAGRAM’DA KİŞİLİK ANALİZİ İLE İLGİLİ ÇALIŞMALAR ÜZERİNE BİR İNCELEME

Volume: 15 Number: 4 October 1, 2025
TR EN

INSTAGRAM’DA KİŞİLİK ANALİZİ İLE İLGİLİ ÇALIŞMALAR ÜZERİNE BİR İNCELEME

Abstract

Dijitalleşmenin artışı ve sosyal medya platformlarının giderek yaygınlaşmasıyla birlikte, algoritmalar, dijital verilerden oluşan ayak izlerini analiz ederek kullanıcıların ne düşündüğü, neyi beğendiği ve neyi görmek istediği hakkında bilgi yaratmada her zamankinden daha güçlü hale gelmiştir. Sosyal medya algoritmalarının kullanıcının kim olduğuna dair platform içerisindeki hareketlerine bağlı olarak topladığı verilere dayalı yaptığı varsayımlar dijital ortamımızın şekillendirilmesi için zemin oluşturmaktadır. Bu algoritmaların kullanıcılar tarafından üretilen büyük veri yığınlarını nasıl bilgiye dönüştürdüğü ve dijital bir profili nasıl analiz ettiği hakkında çalışmaların sayısı artmaktadır. Bu bağlamda görsel ağırlıklı oluşu ile favori sosyal medya platformlarından olan Instagram, kullanıcıların kişilik yapılarını keşfetmek için zengin bir kaynak olmuştur. Bu çalışmada, en popüler sosyal medya platformlarından olan Instagram üzerinden kişilik analizi yapılan çalışmalar incelenmektedir. Çalışmanın amacı, Instagram kullanım davranışları üzerinden kişilik analizine dair bir portre çizmektir. Bu nedenle çalışmada Instagram’da kişilik analizi üzerine çalışmalar dijital kişilik, kullanım davranışları ve platform özellikleri çerçevesinde değerlendirilecektir. Çalışmada geleneksel derleme yöntemi kullanılmıştır. Bu bağlamda literatür incelemesi doğrultusunda elde edilen bilgilerle konu üzerine yapılan araştırmalar ele alınmıştır. Çalışma sonuçları Instagram’ın kişilik tespiti için önemli bir platform olduğu, platformun birçok özelliği üzerinden kişilik analizine dair çıkarımlar yapılabileceğini göstermektedir.

Keywords

Instagram, Sosyal Medya, Kişilik Yapısı, Kişilik Analizi, Dijital Kişilik

Ethical Statement

Etik Kurul İzni gerekmemektedir.

References

  1. Ackerman, C. E. (2020, 10 Nisan), “Big Five Personality Traits: The OCEAN Model Explained”, https://www.marottaonmoney.com/big-five-personality-traits-the-ocean-model-explained/
  2. Alanka, Ö., & Cezik, A. (2016). Dijital kibir: Sosyal medyadaki narsistik ritüellere ilişkin bir inceleme. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi, 1(2), 550–568.
  3. Alvarado, O., & Waern, A. (2018). Towards algorithmic experience: Initial efforts for social media contexts [Konferans bildirisi]. In Proceedings of the 2018 CHI Conference on Human Factors in Computing Systems (1–10). ACM. 10.1145/3173574.3173860
  4. Aragon, B. (2022). Geri izleme algoritmaları: Dijital sosyal araştırma yöntemleri algoritmik işleyişi nasıl izleyebilir? Algoritmaların Gölgesinde Toplum ve İletişim (357–372). İstanbul Üniversitesi Yayınları. https://acikerisim.istanbul.edu.tr/bitstream/handle/20.500.12627/167876/algoritmalarin-golgesinde-toplum-ve-iletisim.pdf?sequence=1
  5. Arosio, L. (2022). What people leave behind online: Digital traces and web-mediated documents for social research. In N. Fielding, R. M. Lee, & G. Blank (Eds.), The SAGE Handbook of Online Research Methods (317–328). SAGE Publications.
  6. Avcılar, M. Y., & Demirgüneş, B. (2016). Kişilik özelliklerinin sosyal medya kullanım motivasyonları üzerindeki etkilerinin tespiti. Journal of Management, Marketing and Logistics, 3(3), 251–271. 10.17261/Pressacademia.2016321982DergiPark+1DergiPark+1
  7. Azucar, D., Marengo, D., Settanni, M. (2018), Predicting the Big 5 Personality Traits from Digital Footprints on Social Media: A Meta Analysis, Personality and Individual Differences, 124: 150–159. 10.1016/j.paid.2017.12.018
  8. Back, M. D., Stopfer, J. M., Vazire, S., Gaddis, S., Schmukle, S. C., Egloff, B., & Gosling, S. D. (2010). Facebook profiles reflect actual personality, not self-idealization. Psychological Science, 21(3), 372–374. 10.1177/0956797609360756
  9. Balcı, Ş., Bal, E., & Delal, Ö. (2019). Instagram kullanım alışkanlıkları ve motivasyonları ile narsisizm arasındaki ilişki üzerine bir inceleme: Selçuk Üniversitesi öğrencileri örneği. Erciyes İletişim Dergisi, 6(2), 955–974. 10.17680/erciyesiletisim.543430
  10. Blackman, L. (2019). Haunted data: Affect, transmedia, weird science. Bloomsbury Academic.
APA
Şahin Sarı, A., & Dilmen, N. E. (2025). INSTAGRAM’DA KİŞİLİK ANALİZİ İLE İLGİLİ ÇALIŞMALAR ÜZERİNE BİR İNCELEME. The Turkish Online Journal of Design Art and Communication, 15(4), 1669-1686. https://doi.org/10.7456/tojdac.1741253
AMA
1.Şahin Sarı A, Dilmen NE. INSTAGRAM’DA KİŞİLİK ANALİZİ İLE İLGİLİ ÇALIŞMALAR ÜZERİNE BİR İNCELEME. TOJDAC. 2025;15(4):1669-1686. doi:10.7456/tojdac.1741253
Chicago
Şahin Sarı, Alya, and Necmi Emel Dilmen. 2025. “INSTAGRAM’DA KİŞİLİK ANALİZİ İLE İLGİLİ ÇALIŞMALAR ÜZERİNE BİR İNCELEME”. The Turkish Online Journal of Design Art and Communication 15 (4): 1669-86. https://doi.org/10.7456/tojdac.1741253.
EndNote
Şahin Sarı A, Dilmen NE (October 1, 2025) INSTAGRAM’DA KİŞİLİK ANALİZİ İLE İLGİLİ ÇALIŞMALAR ÜZERİNE BİR İNCELEME. The Turkish Online Journal of Design Art and Communication 15 4 1669–1686.
IEEE
[1]A. Şahin Sarı and N. E. Dilmen, “INSTAGRAM’DA KİŞİLİK ANALİZİ İLE İLGİLİ ÇALIŞMALAR ÜZERİNE BİR İNCELEME”, TOJDAC, vol. 15, no. 4, pp. 1669–1686, Oct. 2025, doi: 10.7456/tojdac.1741253.
ISNAD
Şahin Sarı, Alya - Dilmen, Necmi Emel. “INSTAGRAM’DA KİŞİLİK ANALİZİ İLE İLGİLİ ÇALIŞMALAR ÜZERİNE BİR İNCELEME”. The Turkish Online Journal of Design Art and Communication 15/4 (October 1, 2025): 1669-1686. https://doi.org/10.7456/tojdac.1741253.
JAMA
1.Şahin Sarı A, Dilmen NE. INSTAGRAM’DA KİŞİLİK ANALİZİ İLE İLGİLİ ÇALIŞMALAR ÜZERİNE BİR İNCELEME. TOJDAC. 2025;15:1669–1686.
MLA
Şahin Sarı, Alya, and Necmi Emel Dilmen. “INSTAGRAM’DA KİŞİLİK ANALİZİ İLE İLGİLİ ÇALIŞMALAR ÜZERİNE BİR İNCELEME”. The Turkish Online Journal of Design Art and Communication, vol. 15, no. 4, Oct. 2025, pp. 1669-86, doi:10.7456/tojdac.1741253.
Vancouver
1.Alya Şahin Sarı, Necmi Emel Dilmen. INSTAGRAM’DA KİŞİLİK ANALİZİ İLE İLGİLİ ÇALIŞMALAR ÜZERİNE BİR İNCELEME. TOJDAC. 2025 Oct. 1;15(4):1669-86. doi:10.7456/tojdac.1741253