Research Article

INSTAGRAM PLATFORMUNUN İZLEYİCİ VE ÜRETÜKETİCİ PERSPEKTİFLERİNDEN NİTELİKSEL ANALİZİ

Volume: 16 Number: 1 January 1, 2026
TR EN

INSTAGRAM PLATFORMUNUN İZLEYİCİ VE ÜRETÜKETİCİ PERSPEKTİFLERİNDEN NİTELİKSEL ANALİZİ

Abstract

İzleyici çalışmaları özelinde alımlama çalışmaları iletişim literatüründe önemli bir yer tutmaktadır. Dijitalleşme ve kullanıcı üretimli içeriğin yaygınlaşmasıyla beraber izleyiciler pasif konumlarından aktif konuma geçmiştir. Bu geçişin teknolojik ve sosyal getirilerinin derinlemesine araştırılması da bir gereklilik haline gelmiştir. Belirtilen motivasyonların, izleyiciyi aktif hale getiren üretüketiciye dönüştürmesi, kullanıcıların motivasyonlarının analizini gerekli kılmıştır. Bu amaç doğrultusunda, makalede Instagram platformunun kullanıcılarının kullanım ve üretim motivasyonları medya psikolojisi literatürü çerçevesinde ilgili platformla kurdukları ilişki bağlamında analiz edilmiştir. Araştırmada niteliksel bir yöntem kullanılarak, araştırmaya dahil edilen 18-25 yaşları arasında olan 25 katılımcının deneyimlerindeki ortaklık ve farklılıklar tespit edilmiştir. Araştırma, Instagram platformunun dijital uzamla ve gündelik hayatla ilişkisini farklı motivasyonlarla derinleştirmiş ve araştırma sonucunda katılımcıların kullanım ve içerik üretme motivasyonlarının duygudurum değişimleri ile bağlantılı olduğu sonucuna varılmıştır.

Keywords

İzleyici çalışmaları, Medya Psikolojisi, Instagram, Katılımcı Kültür, Duygudurum Yönetimi Teorisi

References

  1. Brünker, F., Deitelhoff, F., & Mirbabaie, M. (2019). Collective Identity Formation on Instagram – Investigating the Social Movement Fridays for Future. Collective Identity Formation on Instagram (s. 304-310). Perth: Australasian Conference on Information Systems.
  2. Can, G., Satici, S. A., & Candemir, G. (2022). Emotion regulation and subjective wellbeing among Turkish population: the mediating role of COVID-19 fear. Current Psychology.
  3. Creswell, J., & Poth, C. (2018). Qualitative inquiry and research design: Choosing among five approaches. Thousand Oaks, California: SAGE Publications.
  4. Çağlar, B. (2022). Sosyal Medya Bağlamında Kullanıcının Aktifliği Sorunsalı: Instagram'daki İçerik Üretiminin Kültürel Analizi. Gümüşhane Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi, 916-947.
  5. Davis, K., Landesman, R., Yoon, J., Kim, J., Lopez, D., Weinberg, L., & Hiniker, A. (2025). “You Go Through So Many Emotions Scrolling Through Instagram”: How Teens Use Instagram To Regulate Their Emotions. CHI '25: Proceedings of the 2025 CHI Conference on Human Factors in Computing Systems (s. 1-16). Yokohama: ACM Digital Library.
  6. Delwiche, A., & Henderson, J. J. (2013). The Participatory Cultures Handbook. New York: Routledge.
  7. Djick, J. (2013). The culture of connectivity: A critical history of social media. Oxford: Oxford University Press.
  8. Eren Çetin, Ş., & Ayhan, A. (2020). Katılımcı Kültür Olgusu Bağlamında Sosyal Medya: Netnografik Bir Analiz. Intermedia International e-Journal.
  9. Ergül, G., & Şahin, K. (2024). Dijitalleşen Tüketim Toplumunda Sosyal Medyanın Rolü. Kırıkkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 353-370.
  10. Festinger, L. (1957). A theory of cognitive dissonance. Standford: Stanford University Press.
APA
Kesici, İ., & Büyükbaykal, G. N. (2026). INSTAGRAM PLATFORMUNUN İZLEYİCİ VE ÜRETÜKETİCİ PERSPEKTİFLERİNDEN NİTELİKSEL ANALİZİ. The Turkish Online Journal of Design Art and Communication, 16(1), 277-291. https://doi.org/10.7456/tojdac.1797669
AMA
1.Kesici İ, Büyükbaykal GN. INSTAGRAM PLATFORMUNUN İZLEYİCİ VE ÜRETÜKETİCİ PERSPEKTİFLERİNDEN NİTELİKSEL ANALİZİ. TOJDAC. 2026;16(1):277-291. doi:10.7456/tojdac.1797669
Chicago
Kesici, İpek, and Güven Necati Büyükbaykal. 2026. “INSTAGRAM PLATFORMUNUN İZLEYİCİ VE ÜRETÜKETİCİ PERSPEKTİFLERİNDEN NİTELİKSEL ANALİZİ”. The Turkish Online Journal of Design Art and Communication 16 (1): 277-91. https://doi.org/10.7456/tojdac.1797669.
EndNote
Kesici İ, Büyükbaykal GN (January 1, 2026) INSTAGRAM PLATFORMUNUN İZLEYİCİ VE ÜRETÜKETİCİ PERSPEKTİFLERİNDEN NİTELİKSEL ANALİZİ. The Turkish Online Journal of Design Art and Communication 16 1 277–291.
IEEE
[1]İ. Kesici and G. N. Büyükbaykal, “INSTAGRAM PLATFORMUNUN İZLEYİCİ VE ÜRETÜKETİCİ PERSPEKTİFLERİNDEN NİTELİKSEL ANALİZİ”, TOJDAC, vol. 16, no. 1, pp. 277–291, Jan. 2026, doi: 10.7456/tojdac.1797669.
ISNAD
Kesici, İpek - Büyükbaykal, Güven Necati. “INSTAGRAM PLATFORMUNUN İZLEYİCİ VE ÜRETÜKETİCİ PERSPEKTİFLERİNDEN NİTELİKSEL ANALİZİ”. The Turkish Online Journal of Design Art and Communication 16/1 (January 1, 2026): 277-291. https://doi.org/10.7456/tojdac.1797669.
JAMA
1.Kesici İ, Büyükbaykal GN. INSTAGRAM PLATFORMUNUN İZLEYİCİ VE ÜRETÜKETİCİ PERSPEKTİFLERİNDEN NİTELİKSEL ANALİZİ. TOJDAC. 2026;16:277–291.
MLA
Kesici, İpek, and Güven Necati Büyükbaykal. “INSTAGRAM PLATFORMUNUN İZLEYİCİ VE ÜRETÜKETİCİ PERSPEKTİFLERİNDEN NİTELİKSEL ANALİZİ”. The Turkish Online Journal of Design Art and Communication, vol. 16, no. 1, Jan. 2026, pp. 277-91, doi:10.7456/tojdac.1797669.
Vancouver
1.İpek Kesici, Güven Necati Büyükbaykal. INSTAGRAM PLATFORMUNUN İZLEYİCİ VE ÜRETÜKETİCİ PERSPEKTİFLERİNDEN NİTELİKSEL ANALİZİ. TOJDAC. 2026 Jan. 1;16(1):277-91. doi:10.7456/tojdac.1797669