THE ROLE OF DIGITAL LITERACY AS A MEDIUM IN THE EFFECT OF DESIGN DEPARTMENT STUDENTS' INFORMAL LEARNING SKILLS WITH DIGITAL TOOLS ON DESIGN-FOCUSED THINKING

Year 2026, Volume: 16 Issue: 1, 318 - 343, 01.01.2026

Özlem Kum

https://doi.org/10.7456/tojdac.1797698

Abstract

This study examines the impact of design students' informal learning competencies through digital tools on their design-focused thinking processes and the mediating role of digital literacy in this relationship. A quantitative research method was employed in the study, using structural equation modeling (SEM), which allows for testing the relationships among variables. The study included 405 students studying in design departments at universities in Türkiye. Scales were used to measure informal learning competencies through digital tools (digital self-efficacy, technological willingness, cognitive competence, and effective use), design-focused thinking (empathy, problem definition, idea generation, prototyping, testing), and digital literacy levels. The findings indicated that digital self-efficacy, cognitive competence, and effective use significantly impact the empathy, definition, ideation, prototyping, and testing stages of design thinking. Digital self-efficacy, in particular, was found to directly contribute to design processes by enabling students to use digital tools actively and confidently. The research revealed that digital literacy plays a mediating role in not only using digital tools but also effectively integrating them into design processes. In some hypotheses, digital literacy was found to play a full mediating role (e.g., H3, H29), while in others, it played a partial mediating role (e.g., H5, H7). These findings suggest that digital literacy serves as an important bridge for students to transform their informal learning competencies with digital tools into design thinking processes.

Keywords

Digital Literacy , Design Thinking , Informal Education , Digital Tools , Design Education.

TASARIM BÖLÜMÜ ÖĞRENCİLERİNİN DİJİTAL ARAÇLARLA İNFORMAL ÖĞRENME YETERLİKLERİNİN TASARIM ODAKLI DÜŞÜNME ÜZERİNDEKİ ETKİSİNDE DİJİTAL OKURYAZARLIĞIN ARACI ROLÜ

Abstract

Bu çalışma, tasarım bölümü öğrencilerinin dijital araçlarla informal öğrenme yeterliliklerinin tasarım odaklı düşünme süreçleri üzerindeki etkisini ve bu ilişkide dijital okuryazarlığın aracı rolünü incelemektedir. Araştırmada nicel araştırma yöntemi benimsenmiş, değişkenler arası ilişkilerin test edilmesine olanak tanıyan yapısal eşitlik modeli (YEM) kullanılmıştır. Çalışma, Türkiye'deki üniversitelerin tasarım bölümlerinde öğrenim gören 405 öğrenci üzerinde yürütülmüştür. Dijital araçlarla informal öğrenme yeterlilikleri (dijital öz yeterlilik, teknolojik isteklilik, bilişsel yeterlilik, etkin kullanım) tasarım odaklı düşünme (empati kurma, problem tanımlama, fikir geliştirme, prototipleme, test etme) ve dijital okuryazarlık düzeylerini ölçen ölçekler kullanılmıştır. Bulgular, dijital öz yeterlilik, bilişsel yeterlilik ve etkin kullanımın, tasarım odaklı düşünmenin empati kurma, tanımlama, fikir geliştirme, prototipleme ve test etme aşamalarını önemli ölçüde etkilediğini göstermiştir. Özellikle dijital öz yeterliliğin, öğrencilerin dijital araçları aktif ve özgüvenli şekilde kullanmalarına olanak tanıyarak, tasarım süreçlerine doğrudan katkı sağladığı bulunmuştur. Araştırma, dijital okuryazarlığın, dijital araçları sadece kullanmakla kalmayıp, bu araçları tasarım süreçlerine etkin bir şekilde entegre etme konusunda aracı bir rol üstlendiğini ortaya koymuştur. Bazı hipotezlerde dijital okuryazarlığın tam aracılık (örneğin H3, H29) bazı hipotezlerde ise kısmi aracılık (örneğin H5, H7) rolü oynadığı belirlenmiştir. Bu bulgular, dijital okuryazarlığın, öğrencilerin dijital araçlarla informal öğrenme yeterliliklerini tasarım odaklı düşünme süreçlerine dönüştürmelerine önemli bir köprü işlevi gördüğünü göstermektedir.

Keywords

Dijital Okuryazarlık , Tasarım Odaklı Düşünme , İnformal Öğrenme , Dijital Araçlar , Tasarım Eğitimi.

References

• Akgün, N., & Benli Özdemir, E. (2024). Tasarım Odaklı Düşünme Yönteminin Grafik Tasarım Öğrencilerinin Yaratıcılıkları Üzerine Etkisi: Sosyobilimsel Konular Örneği. Journal of University Research, 7(4), 400–414. https://doi.org/10.32329/uad.1525945.
• Akpınar, M. E. (2025). Dijital Dönüşüm ve Dijital Okuryazarlık: Teorik Temeller, Faydalar Ve Zararlar. Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 11(1), 81–104. https://doi.org/10.31463/aicusbed.1530919.
• Aksay, S. (2024). Ortaokul Öğrencilerinin İnformal Ortamlarda Fen Deneyimlerinin Çeşitli Değişkenler Bakımından İncelenmesi (Tez No: 845613) [ Yüksek Lisans Tezi ]. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi.
• Alvarado, L. F. (2025). Design Thinking as an Active Teaching Methodology in Higher Education: A Systematic Review. Frontiers in Education, 10, 1462938. https://doi.org/10.3389/feduc.2025.1462938.
• Andaç, H. N. (2025). A Review of the Impact of Informal Digital Learning of English on EFL Students’ Willingness to Communicate. Journal of English Language, 3(1), 68-80.
• Anderson, J. C., & Gerbing, D. W. (1988). Structural Equation Modeling in Practice: A Review and Recommended Two-Step Approach, Psychological Bulletin, 103, 411-423.
• Ateş, M., & Aşcı, A. U. (2025). Otantik Öğrenme Yönteminin Ortaokul Öğrencilerinin Dijital Okuryazarlık Becerilerine Etkisi. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 26(2), 501–519. https://doi.org/10.29299/kefad.1589994.
• Balcaitis, R. (2019). Design Thinking Models. Empathize IT: empathizeit.com/design-thinking-models-stanford-d-school/ Erişim Tarihi: 01 Eylül 2025.
• Baron, R. M., & Kenny, D. A. (1986). The moderator-mediator variable distinction in social psychological research - conceptual, strategic, and statistical considerations. Journal of Personality and Social Psychology, 51 (6), 1173-1182.
• Brown, T. (2008). Design Thinking. Harvard Business Review, 86(6), 85-92.
• Chan, A. Y. W., & Sung, C. C. M. (2025). Enhancing Students’ Digital Literacy Skills Through Their Technology Use In A Course Based Research Project: A Hong Kong Case Study. Asia Pacific Education Review. https://doi.org/10.1007/s12564-025-10038-1.
• Creswell, J. W. (2013). Araştırma Deseni Nitel, Nicel ve Karma Yöntem Yaklaşımları (M. Bütün, Çev.). Ankara: Eğiten Kitap.
• Çetin, R. B., & Akman, İ. (2024). 21. Yüzyıl Yeterlikleri ve Okul Dışı Öğrenme Ortamları. Journal Of Continuous Vocational Education And Training, 6(1), 3–17.
• Çetinkaya, M., Akalın Kaya, E. Ç., & Erdoğan, B. (2025). BİLSEM Öğrencilerinin Okul Dışı Öğrenme Alanında Animasyon Eğitimi Sürecine Yönelik Görüşleri. Journal of Research in Informal Environments, 10(1), 1-27.
• Çetinkaya, C., Işık, H., Atlığ, F., & Akıcı, B. (2025). Dijital Çağda Öğretmenlik: Sosyal Medya Fenomeni Öğretmenlerin Eğitimdeki Rolü. Ulusal Eğitim Dergisi, 5(3), 20261. https://www.uleder.com/index.php/uleder/article/view/564.
• Çıralı Sarıca, H. (2025). Dijital Hikâyelerin Yansıtıcı Öğrenme Aracı Olarak Topluma Hizmet Uygulamalarında Kullanımı: Bir Alımlama Çalışması. Eğitim Teknolojisi Kuram ve Uygulama, 15(2), 56–81. https://doi.org/10.17943/etku.1574759.
• Çimen Çakar, A. (2025). Teknolojik Erişimin Sosyoekonomik Etkenlerle Kesişimi: Öğrencilerin Eğitim Başarısı ve Motivasyonu Üzerine Bir İnceleme. Uluslararası Öğrenen Toplum Dergisi, 2(1), 21-31.
• Dağaşan, A. (2025). Dijital Okuryazarlık ile Yapay Zeka Okuryazarlığı Arasındaki İlişkide Bilgi Ve İletişim Teknolojilerine Yönelik Tutumun Aracı Rolü. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi, 14(1), 238-251.
• Dilli, R. (2025). Examination of the Contents of Popular Science Magazines Within the Framework of Design Thinking Method. Journal of STEAM Education, 8(1), 16–31. https://doi.org/10.55290/steam.1512237.
• Doğan, D. (2019). SmartPLS ile Veri Analizi. Ankara: Zet Yayınları.
• Doğan, C., & Birişçi, S. (2022). Covid-19 Süreciyle Birlikte Öğretmenlerin Dijital Okuryazarlık Düzeylerinin İncelenmesi. Ege Eğitim Teknolojileri Dergisi, 6(1), 53-76.
• Doğan, İ. (2025). Dijital Dönüşümün Ekonomik Yansımaları: Türkiye Örneği. Uluslararası Yönetim Eğitimi ve Ekonomi Perspektifleri Dergisi, 13(1), 60–75.
• Dron, J., & Anderson, T. (2023). Informal Learning in Digital Contexts. In O. Zawacki-Richter & I. Jung (Eds.), Handbook of Open, Distance and Digital Education, Springer, 1374-1387.
• Ekiz Kaya, M. (2025). Tasarım Kültürü Eğitiminin Tasarım Okuryazarlığı Becerisine Etkisi. Sanat ve Tasarım Dergisi, 15(1), 64-82.
• Elmas, C., & Çakmakcı, G. (2025). Content Analysis of Studies on Design Thinking in the Field of Education in Türkiye. Türk Akademik Yayınlar Dergisi (TAY Journal), 9(1), 97–114.
• Ergin, A., & Diker Coskun, Y. (2024). Design Thinking Scale Development: Assessing Reliability and Validity. International Journal on Social and Education Sciences (IJonSES), 6(3), 319-333. https://doi.org/10.46328/ijonses.670
• Erkol-Katıksız, S., & Selvi, M. (2025). Ortaöğretim Öğretmenlerinin Tasarım Odaklı Düşünme Yaklaşımına Yönelik Bakış Açılarını Q-Metodolojisi Yöntemiyle İncelenmesi. TEBD, 23(1), 728–760. https://doi.org/10.37217/tebd.1624031.
• Eshach, H. (2007). Bridging In-School And Out-Of-School Learning: Formal, Non-Formal And Informal Education. Journal Of Science Education And Technology, 16(2), 171-190.
• Fidan, S., & Tekpınar, G. (2025). Sınıf Öğretmeni Adaylarının Okul Dışı Öğrenme Ortamları Dersi Hakkındaki Görüşleri. IV. Ulusal Sınıf Öğretmenliği Öğrenci Kongresi (USOOK2025), 53-55.
• Fornell, C., & Larcker, D. F. (1981). Structural Equation Models with Unobservable Variables and Measurement Error: Algebra and Statistics.
• Garcia, M., & Johnson, P. (2025). Informal Learning and Self-Directed Learning in Online Communities. Computers & Education.
• Garip, S., & Göçer, A. (2025). Use of Infographics as a Functional Tool in Turkish Education. Journal of Multidisciplinary Studies in Education, 9(2), 66-78.
• George, D., & Mallery, M. (2010). SPSS for Windows Step by Step: A Simple Guide and Reference, 17.0 update. Boston: Pearson.
• Gilman, E., Milara, I. S., Cortés, M., & Riekki, J. (2015). Towards User Support In Ubiquitous Learning Systems. IEEE Transactions On Learning Technologies, 8(1), 55-68. https://doi.org/10.1109/TLT.2014.2381467.
• Gürültü, E., Kenan, S., & Eminoğlu Küçüktepe, S. (2025). Öğretmenlerin Öğretimde Tasarım Odaklı Düşünme Becerilerinin İncelenmesi. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi (64), 2346–2367. https://doi.org/10.53444/deubefd.1636713.
• Hadi N.U., Abdullah N. & Setosa I. (2016). Making Sense of Mediating Analysis: A Marketing Perspective, Review of Integrative Business & Economics Research, 5(2), 62-76
• Hair Jr,J.F., Hult, G.T.M., Ringle, C., & Sarstedt, M. (2014). A Primer on Partial Least Squares Structural Equation Modeling (PLS-SEM). Sage Publications.
• Hair, J. F., Jr., Hult, G. T. M., Ringle, C. M., & Sarstedt, M. (2017). A Primer on Partial Least Squares Structural Equation Modeling (PLS-SEM) (2. baskı). SAGE Publications.
• Hair, J.F., Sarstedt, M., Hopkins, L., & Kuppelwieser, V.G. (2014) Partial Least Squares Structural Equation Modeling (PLS-SEM): An Emerging Tool in Business Research. European Business Review, 26, 106-121. https://doi.org/10.1108/EBR-10-2013-0128.
• Hair, Joseph F.; Tatham, Ronald L., Anderson, Rolph E., & Black, W. (1998), Multivariate data analysis with readings, 5th Edn. Englewood Cliffs, NJ: Prentice Hall.
• Hızlıok Lüleci, A., Yanık, A., & Ünal, A. F. (2025). Dezavantajlı Gruplar İçin İlkokul Eğitiminde Dijital Araçların Kullanımı, Fırsatlar ve Engeller. International QMX Journal, 4(2), 245–256. https://doi.org/10.5281/zenodo.14950349.
• Hoyle, R. H. (2012). Introduction and Overview. In: Hoyle RH. eds. Handbook of Structural Equation Modeling. 1st ed. New York: Guilford Press.
• Hulland, J. (1999). Use of Partial Least Squares (PLS) in Strategic Management Research: A Review of Four Recent Studies. Strategic Management Journal, 20(2), 195–204.
• İşler, S., & Çerit, G. (2024). Dijitalleşmenin Tanımı ve Önemi. In D. S. Yılmaz (Ed.), Spor Bilimlerinde Güncel Araştırmalar ve Tartışmalar III, 46-57. Duvar Yayınları.
• Karabayır, G., Akkoyunlu, M. C., & Ada, S. (2025). Dijital Okuryazarlık ve Sosyal Medya Bağımlılık Düzeylerinin Mesleki Bilgi Edinimine Etkisi. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 27(48), 143-158. https://doi.org/10.18493/kmusekad.1492813.
• Karasar, N. (2014). Bilimsel Araştırma Yöntemi. Ankara.Nobel Akademik Yayıncılık.
• Kırnık, D. (2025). Sınıf Öğretmenlerinin Okul Dışı Öğrenme Ortamlarının Kullanımına İlişkin Görüşleri. İnformal Ortamlarda Araştırmalar Dergisi, 10(1), 126-141.
• Koçoğlu, B., & Göküş, Ş. (2025). İmam-Hatip Lisesi Meslek Derslerinin Öğretiminde Dijital Araçların Rolü. İlahiyat Akademi, 21, 233–260. https://doi.org/10.52886/ilak.1638781.
• Kozan, E. (2022). Design Thinking Tasarım Odaklı Düşünme (3. Baskı). Abaküs Yay: İstanbul.
• Kum, Ö. (2025). Şekil 1. Yapısal Modelin Analizi. Özlem Kum Kişisel Arşivi. Küçükahmet, L. (2015). Eğitim Bilimine Giriş. Nobel Akademik Yayıncılık.
• Martin, A., & Grudziecki, J. (2006). DigEuLit: Concepts And Tools For Digital Literacy Development. Innovation In Teaching And Learning In Information And Computer Sciences, 5(4), 249-267. https://doi.org/10.11120/ital.2006.05040249
• Nguyện, L. C., Hoa, H. Q., & Hien, L. H. P. (2025). Integrating Design Thinking Into STEM Education: Enhancing Problem-Solving Skills of High School Students. Eurasia Journal of Mathematics, Science and Technology Education, 21(4), em2611. https://doi.org/10.29333/ejmste/16084.
• Ocak, G., Ütebay, G., & Yurtseven, R. (2024). Dijital Araçlarla İnformal Öğrenme Yeterlilik Ölçeğinin Geliştirilmesi. Bilişim Teknolojileri Dergisi, 17(4), 267-279. https://doi.org/10.17671/gazibtd.1431471.
• Onyema, E. M., Deborah, E. C., Alsayed, A. O., Naveed, Q. N., & Sanober, S. (2019). Online Discussion Forum As A Tool For Interactive Learning And Communication. International Journal Of Recent Technology And Engineering (IJRTE), 8(2), 4852-4859. https://doi.org/10.35940/ijrte.D8062.118419.
• Painter, D. L. (2018). Using Design Thinking in Mathematics for Middle School Students: A Multiple Case Study of Teacher Perspectives (Doctoral dissertation, Concordia University (Oregon).
• Parlar, H., & Dere, S. (2025). Dijital Ebeveynliğin, Aile İçi İletişim ve Velinin Eğitime Katılımı Üzerine Etkisi: Yapısal Eşitlik Modeli. Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi, 25(66), 79–110. https://doi.org/10.21560/spcd.vi.1404734.
• Pila̧t, P. (2024). Designing the Design: Application of Design Thinking to Social Innovation Planning. Scientific Papers of Silesian University of Technology. Organization and Management Series, (193). https://doi.org/10.29119/1641-3466.2024.193.18
• Salvucci, S., Walter E., Conley, V., Fink, S., & Saba, M. (1997). Measurement Error Studies at the National Center for Education Statistics, U. S. Department of Education, Washington, NCES 97464 Publication.
• Sülün, S., Demirok Sülün, M., Akdan Birgül, A., & Özcan, H. (2024). Dijital Okuryazarlığın Eğitimdeki Rolüne Yönelik Öğretmen Değerlendirmeleri. Ulusal Eğitim Dergisi, 4(3), 1045-1058. https://uleder.com/index.php/uleder/article/view/510
• Sürmelioğlu, Y., & Erdem, M. (2024). Tasarım Odaklı Düşünme Üzerine Öğretim Tasarımı Örneği. In 17th International Computer And Instructional Technologies Symposium, (pp. 481-510).
• Tekin, E. (2024). E-Öğrenmeye Yatkınlığın Akademik Performansa Etkisinde Dijital Okuryazarlığın Düzenleyici Rolü: Geleceğin Öğretmenleri Üzerine Bir Araştırma. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 13(4), 54-77. https://doi.org/10.15869/itobiad.1522652.
• Türkmen, H. & Edis, FN (2025). Gayriresmi Öğrenme Ortamının Öğrenme Atıkları ve Geri Dönüşüm Üzerindeki Etkisi: Cam Boncuk Atölyesi Örneği. Science Insights Education Frontiers, 27 (2), 4477-4499.
• Uçarçelik, A. (2022). Ortaokul 8. Sınıf Öğrencilerinin İnformal Bilim Deneyimleri Ve Çevre Sorunlarına Bakış Açıların İncelenmesi (Tez No: 747964) [ Yüksek Lisans Tezi ]. Dokuz Eylül Üniversitesi.
• Umur Erkuş, Z., & Taşdemir, A. (2024). Out-of-School Learning and Out-of-School Learning Practices According to the Opinions of School Administrators. Journal of Research in Informal Environments, 9(1), 81–99.
• Üstündağ, M. T., Güneş, E., & Bahçivan, E. (2017). Dijital Okuryazarlık Ölçeğinin Türkçeye Uyarlanması ve Fen Bilgisi Öğretmen Adaylarının Dijital Okuryazarlık Durumları. Journal of Education and Future(12), 19-29.
• Wei, Z., Zhao, J., & Zhang, G. (2025). Breaking And Empowering: Informal Learning Resources Help Upgrade Art Design Education In Applied Universities. In Proceedings Of The 2025 4th International Conference On Educational Innovation And Multimedia Technology (EIMT 2025) (pp. 174-195). Atlantis Press. https://doi.org/10.2991/978-94-6463-750-2_17.
• White, C., Wood, K., & Jensen, D. (2012). From Brainstorming to C-Sketch to Principles of Historical Innovators: Ideation Techniques to Enhance Student Creativity. Journal of STEM Education, 13(5), 12–24.
• Yaşar, E. (2025). Candidate Teachers Use of Epic and Legend Texts With Digital Story Method in Social Studies Teaching. Anadolu Journal of Educational Sciences International, 15(2), 679-721. https://doi.org/10.18039/ajesi.1623546.
• Yuan, X., Rehman, S., Altalbe, A., Rehman, E., & Shahiman, M. A. (2024). Digital Literacy As A Catalyst For Academic Confidence: Exploring The Interplay Between Academic Self-Efficacy And Academic Procrastination Among Medical Students. BMC Medical Education, 24(1), 1317. https://doi.org/10.1186/s12909-024-06329-7.
• Zakir, S., Hoque, M. E., Susanto, P., Nisaa, V., Alam, M. K., Khatimah, H., & Mulyani, E. (2025). Digital Literacy and Academic Performance: The Mediating Roles of Digital Informal Learning, Self-Efficacy, and Students’ Digital Competence. Frontiers in Education, 10, 1590274. https://doi.org/10.3389/feduc.2025.1590274.